Πολλές φορές δεν αρκούν οι καλύτερες των προθέσεων για να επιτευχθεί η «γέφυρα» ανάμεσα στην καλλιτεχνική έκφραση και το κοινό και η οποία θα καταστεί αγωγός επικοινωνίας, επαφής και εν τέλει ψυχικής συγκίνησης. Το έργο ήταν εξ αρχής τολμηρό, αλλά οι συντελεστές που ανέλαβαν να το φέρουν εις πέρας καθόλα προικισμένοι για να εγγυηθεί η πολύ καλή προσπάθεια. Άλλωστε, ο ένας εκ των «δικαιούχων» στο «Μίκης & Μάνος … in jazz», ο Μίκης Θεοδωράκης είχε εκ των προτέρων χαρίσει τα εύσημα για το εγχείρημα, του οποίου τα credits ανήκουν βασικά στον (πολύ καλό μουσικό και πιανίστα) Δημήτρη Καλαντζή, που είχε αναλάβει τις ενορχηστρώσεις.

«...Ήταν μία από τις πιο όμορφες και συγκινητικές στιγμές της ζωής μου, όταν άκουσα την διασκευή των τραγουδιών μου σε μορφή τζαζ. Γιατί από πολύ μικρός είχα την τύχη να ακούω καθημερινά στον σπάνιο για την εποχή του (δεκαετία του ’20) φωνόγραφο δίσκους τζαζ της κλασσικής της περιόδου. Μια μουσική που με σημάδεψε και που τόσο θα ήθελα να γνωρίσω σε βάθος. Όμως οι συνθήκες τότε (ξένη κατοχή) δε μου το επέτρεψαν. Έτσι η τζαζ έκτοτε παραμένει μέσα μου σαν ένα μεγάλο απωθημένο. Για τον λόγο αυτό, χαιρετίζω την πρωτοβουλία του Δ. Καλαντζή να ντύσει τα τραγούδια μου με τους ήχους της τζαζ και μάλιστα με τρόπο τόσο υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου...», ήταν τα λόγια, μέσα από τα οποία ο Μίκης Θεοδωράκης διάλεξε να εκφράσει την συγκατάβαση και την ικανοποίησή του για το πόνημα. Πιθανότατα και ο Μάνος Χατζιδάκις, όχι μόνο δεν θα έφερνε αντιρρήσεις, αλλά αντιθέτως να ενθάρρυνε μία τέτοια πρωτοβουλία. Υπήρξε, άλλωστε,  ο ίδιος πρωτοπόρος και εραστής της γνώσης για καθετί καινούργιο και γοητευτικό.

 

Η παράσταση στο Ηρώδειο, το (κρύο και φθινοπωρινό είναι η αλήθεια) βράδυ της 3ης Οκτωβρίου είχε, μάλιστα, αποτελέσει πόλο έλξης για τη ντίβα της τραγουδιστικής Τέχνης (και καθόλου ντίβα ως άνθρωπος), της σπουδαίας Dulce Pontes, από την Πορτογαλία. Πλέον, μπορούμε να αποκαλύψουμε και το αίσθημα μεγάλης ευθύνης που είχε γι’ αυτή τη συναυλία, ούσα η ίδια μεγάλη θαυμάστρια των Θεοδωράκη – Χατζιδάκι, όπως και απόλυτα ευαισθητοποιημένη ως προς όλους εκείνους τους συμβολισμούς και τη βαρύτητα που φέρει ένα έργο, που έχει φτάσει να θεωρείται εθνικό, αλλά και πανανθρώπινο. Η ίδια αντιλαμβάνεται τον σεβασμό που οφείλει να δείξει ένας καλλιτέχνης στην ερμηνεία μιας «ποίησης» (με την ευρύτερη έννοια) που φέρει χαρακτηριστικά Τοτέμ για μια κοινωνία και της έλευσής της στη χώρα μας προηγήθηκε μεγάλη και επίπονη προετοιμασία. Μπορούμε, επίσης, να σημειώσουμε πως η αγάπη και η ευγνωμοσύνη που δείχνει αυτή η μεγάλη προσωπικότητα προς την Ελλάδα και τον πολιτισμό της, αποτελεί τιμή και κεφάλαιο, που θα πρέπει να αξιοποιηθεί αναλόγως. Τέτοιου είδους άνθρωποι γίνονται οι καλύτεροι πρεσβευτές της ψυχής αυτού του τόπου, πολλές φορές καλύτερα και από έναν αυτόχθονα.

 

Στο καθαρό μουσικό κομμάτι της συναυλίας, λοιπόν. Κάτω από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης (ήταν το πρώτο που έσπευσε να αντικρίσει η Pontes κατά την είσοδό της στη σκηνή) παρατάχθηκαν στα δεξιά (όπως έβλεπε κανείς) το κουϊντέτο του Δημήτρη Καλαντζή, με την συμμετοχή μερικών εκ των κορυφαίων εκπροσώπων της ελληνικής τζαζ σκηνής και στα αριστερά, η Ορχήστρα Πατρών εμπλουτισμένη με τρία χάλκινα πνευστά υπό την διεύθυνση του Μίλτου Λογιάδη.

Η παράσταση μοιράστηκε σε δύο μέρη, με τίτλους «Modes & Moods» music by Mikis Theodorakis και «Mano's» Jazz tribute to Manos Hadjidakis. Τι απέμεινε;
Μερικά πολύ όμορφα μέρη, πολλά πολύ ωραία σόλα από τους εξαίρετους μουσικούς του «Δημήτρης Καλαντζής Quintet» και ειδικά (αν και είναι αρκετά άδικος ο διαχωρισμός) από τους Τάκη Πατερέλη (ο οποίος είναι ένας πληθωρικός περφόρμερ), Ανδρέα Πολυζωγόπουλο (από τους κορυφαίους μουσικούς της γενιάς του, ιδιοφυής, αλλά και ισορροπημένος) και Αλέξανδρο Κτιστάκη, που κέρδισε το χειροκρότημα για το παίξιμο στα τύμπανα.

 

Απέμεινε, φυσικά, και η συμμετοχή της Dulce Pontes, όχι μόνο για τους λόγους που προαναφέραμε. Η Πορτογαλίδα ιέρεια των vocals ήταν εξαιρετική, έδωσε το άπαν της ψυχής της στην ερμηνεία της και με μεγάλη συγκίνηση χάρισε δύο κορυφαίες στιγμές στο κοινό και προσωπικά τον Μίκη Θεοδωράκη. Η πρώτη ήταν –ασφαλώς- η ερμηνεία της στην «Όμορφη πόλη», με πορτογαλικούς στίχους και στο φινάλε με ένα αξεπέραστο συναισθηματικό… κρεσέντο πάνω στα «ιερά» λόγια που φέρει το «Χάρτινο το Φεγγαράκι». Ήταν πραγματικά δύο στιγμές από αιωνιότητα! Στα υπόλοιπα ήταν επίσης πολύ καλή και κατέδειξε τη μεγάλη δουλειά που έκανε τόσο ως προς την κατανόηση των στίχων ως και προς την προφορά (που είναι πολύ δύσκολο εγχείρημα για έναν άνθρωπο άλλης κουλτούρας, διότι προϋποθέτει και μία βιωματική σχέση). Για το επίπεδο της απόδοσής της, ούτε λόγος. Απλώς, έδωσε ό,τι καλύτερο είχε.

 

 

Και θα αναρωτηθεί κανείς; Τότε ως προς τι ο πρόλογος; Η απάντηση δόθηκε από το κοινό, που αρχικά είχε γεμίσει τα 2/3 του Ρωμαϊκού Ωδείου, στο διάλλειμα απέμειναν οι μισοί, ενώ πολύ σύντομα, με το που ξεκίνησε το δεύτερο μέρος, πολλοί απλώς… έφυγαν. Ήταν κρίμα, ίσως όμως όχι άδικο. Διότι, από ό,τι μπορούσε κανείς να διαισθανθεί και από τις αντιδράσεις, κάτι έλειπε. Κάτι βασικό, σε αυτή τη «γέφυρα» για την οποία έγινε λόγος πιο πάνω. Πιθανότατα, στην ενορχήστρωση, που ίσως δεν αφέθηκε, ώστε ως λίγο πιο τολμηρή να αγγίξει πιο ευαίσθητες χορδές. Ίσως. Ίσως, πάλι οι δύο διαφορετικού ύφους ορχήστρες (κλασική και jazz) να μην κατάφεραν να «δέσουν» όσο θα ‘πρεπε. Πάντως, ένα είναι το σίγουρο. Υπό μία έννοια άξιζε τον κόπο, διότι η jazz σκηνή της χώρας μας, μετά από 30 και πλέον χρόνια ζύμωσης (από το 1978 όταν ο Γιώργος Τρανταλίδης ηχογράφησε τον πρώτο δίσκο ελληνικής jazz μουσικής με το συγκρότημα Sphinx) έχει κερδίσει (με κόπο και μεγάλης αξίας δημιουργία) το δικό της χώρο και ήρθε η ώρα της αναγνώρισής της. Είτε στο Ηρώδειο, είτε σε πιο οικείους χώρους, για μία κοινότητα μουσικόφιλων που διαρκώς μεγαλώνει.   


Στην παράσταση «Μίκης & Μάνος... in jazz» συμμετείχαν:

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ QUINTET: Δημήτρης Καλαντζής πιάνο, ενορχηστρώσεις | Τάκης Πατερέλης σαξόφωνο | Ανδρέας Πολυζωγόπουλος τρομπέτα | Αλέξανδρος – Δράκος Κτιστάκης τύμπανα | Γιώργος Γεωργιάδης μπάσσο

ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΠΑΤΡΩΝ: Μίλτος Λογιάδης διεύθυνση ορχήστρας | Γιάννης Αντωνόπουλος ενορχήστρωση εγχόρδων | Α΄ Βιολιά: Βλαντισλάβ Ιβανώφ (εξάρχων), Γκενάντι Μπύκωφ, Λουντμίλα Λιμόροβα, Νίκος Μαυρίδης | Β΄ Βιολιά: Σλάβα Τόκαρεφ (κορυφαίος), Αναστασία Μπεσσόνοβα, Μαρία Γούτου | Βιόλες: Σβετλάνα Χμούροβα (κορυφαία), Λαουρέντιο Ματασουάρου | Τσέλα: Γιούρι Μπεσσόνωφ (κορυφαίος), Νικολάι Κομισσάροφ | Κοντραμπάσσο: Βιλέν Καραπετιάν

ΧΑΛΚΙΝΑ ΠΝΕΥΣΤΑ: Δημήτρης Παπαδόπουλος τρομπέτα | Διονύσης Κοκκόλης τρομπέτα | Γιώργος Ζαρέας τρομπόνι

…και φυσικά η Dulce Pontes.

 

* Η εκδήλωση έγινε για την ενίσχυση των σκοπών του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας Καρκίνου ΕΛ.Ι.Ε.Κ.