Το 2013 συνέβη στην Στέγη Γραμμάτων Και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση μία προσωρινή αλλά και σχεδόν συναρπαστική «Συγκατοίκηση». Η μουσική του πρωτοπόρου, αν όχι και εκ των θεμελιωτών, της ελληνικής electronica Κ. Βήτα ενορχηστρώθηκε για ορχήστρα κλασικών οργάνων και εκτελέσθηκε από τους ARTefacts Ensemble. Η επιλογή του υλικού ήταν περίπου μοιρασμένη ανάμεσα στα τραγούδια του Κ.Βήτα και τις ορχηστρικές συνθέσεις του και τα πρώτα ερμηνεύθηκαν από τον ίδιο και την μεσόφωνο Θεοδώρα Μπάκα. Σήμερα, τρία χρόνια αργότερα και με παραγωγό την Στέγη, η «Συγκατοίκηση» κυκλοφόρησε από την ανεξάρτητη εταιρεία Puzzlemusik σε CD, βινύλιο και φυσικά ψηφιακά. Συνομιλίσαμε με τον Κορνήλιο Σελαμσή για το πως είναι μουσικοί με τόσο διαφορετικά βιώματα και από εξίσου διαφορετικά ιδιώματα να συνυπάρχουν κάτω από την ίδια... Στέγη!

Ο συνθέτης και ενορχηστρωτής Κορνήλιος Σελαμσής, αναμφίβολα μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες αλλά και ιδιοσυγκρασιακές μουσικές προσωπικότητες της νεότερης γενιάς, κατόρθωσε όχι μόνο να βγάλει την μουσική του Κωνσταντίνου Βήτα από τον φυσικό της χώρο, το ηλεκτρονικό της πλαίσιο αλλά και να της «εκμαιεύσει» αρκετές από τις κρυμμένες της αρετές. Αυτό ώθησε τον δεύτερο να προσεγγίσει ερμηνευτικά τα τραγούδια του, ιδιαίτερα τα παλαιότερα, με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο ενώ η Θεοδώρα Μπάκα, παρά την οπερετική παιδεία της, προσαρμόστηκε στα τεκταινόμενα με εντυπωσιακή άνεση αλλά και φωνητικές επιδόσεις. Τέλος οι ARTefacts Ensemble, μακράν το ορχηστρικό σύνολο της χώρας μας με τις πλέον απροσδόκητες επιλογές ρεπερτορίου αλλά και τις περισσότερες δυνατότητες, υλοποίησαν τις κάποιες  στιγμές λίαν ιδιάζουσες και ανατρεπτικές ενορχηστρώσεις με υποδειγματική συνέπεια, εκτελεστική τελειότητα αλλά και σχεδόν πρωτοφανή φαντασία και κέφι.

 

Η ιδέα αυτής της συνεργασίας σε ποιον ανήκει;

Η συνεργασία προέκυψε εξ ολοκλήρου από μιαν ιδέα των ARTéfacts. Εγώ βρέθηκα πολύ πρόθυμος να δοκιμάσω τα όριά μου και τα όρια των σπουδαίων και τολμηρών αυτών μουσικών.

 

Εσύ προσωπικά άκουγες την μουσική του Κωνσταντίνου πριν από αυτό το project; Τι σε έλκυε και αντίστοιχα τι έβρισκες ενδιαφέρον σε αυτήν, τόσο μουσικά όσο και στιχουργικά;

Η μουσική του Κωνσταντίνου μου ήταν ελάχιστα γνωστή και είχα ακούσει ένα μικρό μέρος της. Παρ’ όλα αυτά πρέπει να πω πως είχα μια πολύ θετική αίσθηση για την ποιότητα της εργασίας του και την συγγένεια που ένιωθα με την ευαισθησία του. Οι χρήσεις της αρμονίας, η ακρίβεια στην τοποθέτηση των ήχων και το timing των διαδοχικών γεγονότων μου πρόδιδαν εξαρχής έναν πολύ έμπειρο τεχνίτη από τον οποίο είχα να μάθω. Το στιχουργικό μέρος το έβλεπα – και εξακολουθώ  να το βλέπω - ως ανεξάρτητο, μάλλον ως μία παράλληλη ποιητική εργασία που συνυπάρχει με τη μουσική. Πολύ περισσότερο σαν ένα όργανο μέσα στην ορχήστρα παρά σαν ένα όχημα λεκτικό που παρασύρει ή παρασύρεται εν σχέσει με τη μουσική.

 

Τόσο στο θέατρο όσο και στα αυτόνομα έργα σου δουλεύεις κατά κανόνα με μεγαλύτερα ή μικρότερα ορχηστρικά σύνολα. Τι ακριβώς σε προκάλεσε λοιπόν και σε έκανε να θέλεις να αντικαταστήσεις τον ηλεκτρονικό ήχο του Κωνσταντίνο με τέτοια καθώς μέχρι τότε η electronica δεν ήταν ένα ιδίωμα που είχες ασχοληθεί μαζί του δημιουργικά;

Ακριβώς επειδή αντιλαμβάνομαι το ηχόχρωμα - την φύση του και την συμπεριφορά του - ως δομικό στοιχείο της μουσικής, ενίοτε περισσότερο από την οριζόντια ή την κάθετη κατασκευή, η electronica ήταν ένα πεδίο που μου έδινε μεγάλη ελευθερία και ερεθίσματα, άλλοτε να φτιάξω απομιμήσεις συνθετικών ηχοχρωμάτων [σχήμα οξύμωρο!] ή να σχεδιάσω ολοκαίνουριους ήχους αναμιγνύοντας τους αρμονικούς των οργάνων.

 

Ποια ήταν η κυριότερη, τεχνική ή άλλη, δυσκολία που αντιμετώπισες στο να κάνεις αυτές τις μετεγγραφές/νέες ενορχηστρώσεις;

Το μέρος της διαδικασίας που θα μπορούσα να θεωρήσω δύσκολο ή αν μη τι άλλο απαιτητικό ήταν εκείνο στο οποίο έπρεπε να δοθούν λύσεις για το σκέλος του ανθρώπινου παράγοντα, για τις περιπτώσεις δηλαδή που η μηχανή παίζει ασταμάτητα κάτι για τριάντα δευτερόλεπτα όταν η αναπνοή ενός μουσικού έχει προ πολλού τελειώσει. Ή διαφορετικά το ρολόι των μηχανών μετρά έναν δικό του μη ανθρώπινο χρόνο και παρασυρόμενος μπορούσα και εγώ να φτάσω στο σημείο να εξοντώσω τους μουσικούς. Ευτυχώς η ικανότητα και η ετοιμότητά τους είναι παροιμιώδης.

 

Οι A. E. ήταν το μοναδικό ελληνικό ορχηστρικό σύνολο που θα μπορούσε να αναλάβει και να φέρει σε πέρας αυτό το project και, αν ναι, γιατί;

Κατά την ταπεινή μου άποψη δεν υπάρχει κανένα άλλο ensemble στην Ελλάδα με την ευελιξία των ARTéfacts. Αφενός είναι οι μουσικοί που θα επενδύσουν όλο το χρόνο στο να εμβαθύνουν στο κείμενο και, αφετέρου, είναι οι ερμηνευτές με τις πλατιές προσλαμβάνουσες και μια σπάνια απ0ενοχοποίηση απέναντι στο τι είναι υψηλή ή εμπορική μουσική, απέναντι στα όρια. Αυτό μοιραία αλλάζει και την εμπλοκή τους στην ερμηνεία και την ποιότητα της εργασίας τους καθώς όλα αντιμετωπίζονται με την ίδια φροντίδα και με την ίδια μόνιμη περιέργεια.

 

Γιατί ο Κωνσταντίνος, εκτός από το να ερμηνεύει, ήταν παρών στη σκηνή «παρεμβαίνοντας» σε αρκετά σημεία με τα ηλεκτρονικά του;  Πως επηρέασε τη δουλειά σου αυτό;

Ο Κωνσταντίνος ήταν στη σκηνή, πέραν της ερμηνείας των τραγουδιών, εκτελώντας συγκεκριμένες παρτιτούρες ως σολίστ της ορχήστρας. Αυτό συνέβη καταρχάς γιατί υπήρχε ανάγκη για κάποια έξτρα μέρη (μια γραφομηχανή, ένα μαγνητόφωνο κ. α.) που ταίριαζαν στη φύση του να εφευρίσκει και να χρησιμοποιεί ιδιαίτερους ήχους και αφετέρου γιατί έχει μια εξαιρετική ενέργεια ως συμπαίκτης επί το έργον. Η απόφαση πάρθηκε από κοινού. Η παρουσία του Κωνσταντίνου στη διαδικασία ήταν πολύ γενναιόδωρη και πολύ δοτική, μόνο διευκολυντική θα μπορούσα να τη θεωρήσω.

 

 

Το θέμα της διεύθυνσης του συνόλου ήταν για εσένα εξίσου σημαντικό με την ενορχηστρωτικό σκέλος της δουλειάς ή όχι;

Το θέμα της διδασκαλίας, πολύ περισσότερο από τη διεύθυνση στην συναυλία, είναι κάτι που πάντοτε με απασχολεί. Βρίσκομαι συχνά σε μεγάλη αγωνία όταν δεν μιλώ και δεν εξηγώ ο ίδιος τις παρτιτούρες που γράφω. Στην περίπτωση αυτή που υπήρχε αυτή η «μεταμόσχευση» υλικού εκτός μηχανής δεν θα μπορούσα να μην έχω εξηγήσει αναλυτικά την εργασία μου στο σύνολο. Έχω την αίσθηση ότι, κατά περίπτωση, είναι εξίσου σημαντικά τα δύο αυτά σκέλη.

 

Χωρίς την Συγκατοίκηση θα είχε προκύψει ποτέ το project του Disney στο θέατρο Πόρτα ή όχι; Ποια ήταν αντίστοιχα η ιδέα που οδήγησε σε  εκείνο και πώς προέκυψε;

Χωρίς το ένα σίγουρα δεν θα είχε προκύψει το άλλο, είμαι βέβαιος για αυτό. Η ιδέα όμως του Disney project προήλθε από μία σκέψη του Θωμά Μοσχόπουλου πάνω στην κεντρική ιδέα του απροσδόκητου συνδυασμού προσώπων – αντικειμένων - υλικών. Η συνέχεια ήταν απολύτως φυσική.

 

Πώς ήταν η εμπειρία σου και από τις δύο αυτές συνεργασίες με τον Κωνσταντίνο; Θα τις επαναλάβετε στο μέλλον, έχετε μήπως ήδη κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό σας για αυτό;

Ο Κωνσταντίνος μου διδάσκει διαρκώς έναν τρόπο για να υπάρχω ως μουσικός, την αποδοχή, την ευγένεια και την ελεύθερη φαντασία. Αυτό μάλλον σημαίνει πως η εμπειρία ήταν πολύτιμη και ευτυχής. Δεν έχουμε κάνει κάποιο σχέδιο πάντως για το μέλλον. Προσωπικά θα ήθελα κάποτε να ηχογραφήσω τα Κινούμενα Σχέδια, δηλαδή τα τραγούδια από τις ταινίες του Disney και να τα παρουσιάσουμε ξανά ζωντανά.

 

Για ποιους λόγους θα έλεγες να αγοράσει τον δίσκο πρώτον, σε κάποιον που είχε παρακολουθήσει μια από τις δύο παραστάσεις οι οποίες έγιναν τρία ολόκληρα χρόνια πριν και, δεύτερον, σε κάποιον ο οποίος αντίστοιχα δεν τις παρακολούθησε; 

Θα προέτρεπα κάποιον που παρακολούθησε τη συναυλία να προβεί στην ιδιωτική ακρόαση εφόσον τον ενδιέφερε το αρχικό ακρόαμα και να αφεθεί στις λεπτομέρειες που κρύβονται κάτω από το κεντρικό όχημα του οικείου. Σε εκείνον που δεν βρέθηκε εκεί θα πρότεινα τη «Συγκατοίκηση» γιατί είναι μια εργασία κατάλληλη για κατ’ ιδίαν ακρόαση καθώς περιέχει πολλή φροντίδα, ευαισθησία και εξαιρετικές πρώτες ύλες, δηλαδή τις σπουδαίες ερμηνείες των Α. Ε. και την πολύ ισχυρή παρουσία της μουσικής του Κ Β.

 

 

Περισσότερα για το δίσκο εδώ

https://soundcloud.com/puzzlemusik/nea-zoi