Με τον πέμπτο προσωπικό του δίσκο «Το κόκκινο τετράδιο» που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο ο Στάθης Δρογώσης ολοκλήρωσε μια χρονιά που η πολιτική, ακόμα και κομματική μέχρι κάποια στιγμή παρουσία του ήταν πολύ πιο έντονη από τη μουσική. Σε αυτόν αποτυπώνει συλλογικές αλλά και προσωπικές του σκέψεις και συναισθήματα από την τελευταία πενταετία συνοδευόμενες από μια μουσική καθαρή, διαυγή και σημερινή. 

 

Αν το «Όμορφη Ζωή», όπως μου είχες πει σε συνέντευξη μας τότε, ήταν ο πιο αισιόδοξος δίσκος που έχεις κάνει μέχρι τώρα αυτός είναι ο πιο απαισιόδοξος; Οχι στο σύνολο του ίσως αλλά στο μεγαλύτερο τμήμα του...

Δεν τον βρίσκω απαισιόδοξο αλλά πιο ειλικρινή. Προσπάθησα οι στίχοι μου να μην έχουν ψέματα, φτιασιδώματα και τεχνητή μελαγχολία. Το παράδοξο είναι ότι στην προσωπική μου ζωή είμαι ευτυχισμένος, αυτά τα πέντε χρόνια έκανα οικογένεια, άλλαξα. Ίσως και να έχω τύψεις που είμαι καλά, ψυχολογικά, όχι οικονομικά (γέλια)  ενώ γύρω μου διαλύεται η χώρα.

 

 

Το εύρημα του ημερολογίου του φανταστικού φίλου είναι αληθινό; Εννοώ είναι πραγματικά αυτός ο δίσκος λιγότερο αυτοβιογραφικός και προσωποκεντρικός από τους προηγούμενους σου;

Πάντα έπαιζα ρόλους στα τραγούδια μου. Δεν τα έχω ζήσει όλα αυτά που περιγράφω, τα έχω ακούσει στο μετρό,  στις συναυλίες, σε δημόσιους χώρους. Τα έχω διαβάσει σε μέιλ που έστειλαν άνθρωποι οι οποίοι με θεωρούν φίλο τους χωρίς να έχουμε συναντηθεί ποτέ επειδή ταυτίστηκαν με ένα στίχο μου. Αυτός ο δίσκος όμως έχει και δικά μου βιώματα αποτυπωμένα. Αλλά το παράξενο είναι ότι το τραγούδι που με εκφράζει απόλυτα είναι το «Γιατί Δεν Ησυχάζω» και δεν το έχω γράψει εγώ. Μου το έδωσε ο Ισαάκ Σούσης και πραγματικά κοίταξε μέσα στην ψυχή μου.

Είσαι από τους κυριότερους εκπροσώπους της νέας γενεάς των τραγουδοποιών. Τι σε έκανε λοιπόν για πρώτη φορά να αναθέσεις σε άλλον, ανεξάρτητα από το ποιον, τους στίχους έστω και δύο τραγουδιών;

Δεν το προγραμμάτισα, είχα πολλά τραγούδια. Ο Ισαάκ Σούσης όμως είναι φοβερός στιχουργός και πάντα ήθελα να γράψω μουσική σε δικούς του στίχους. Όταν μου έστειλε το «Πλατεία Ναυαρίνου» ενθουσιάστηκα και το έφτιαξα μέσα σε πέντε λεπτά. Μετά μου έστειλε το «Γιατί Δεν Ησυχάζω» και νομίζω ότι είχαμε μια μεταφυσική σύνδεση αφού με ψυχολόγησε απόλυτα. Το νιώθω δικό μου!

 

Και γιατί, επίσης για πρώτη φορά, ανέθεσες σε άλλον την ενορχήστρωση; Οσο ταλαντούχος και αν είναι ο Ηλίας Βαμβακούσης το λογικό και αναμενόμενο θα ήταν ακριβώς το αντίθετο, να ενορχηστρώσεις εσύ έναν δικό του δίσκο...

Ο Ηλίας είχε μόλις κάνει τον δικό του δίσκο και μου άρεσε πάρα πολύ ο ήχος του, παίζαμε μαζί και είμαστε καλοί φίλοι. Τρόμαζα στην ιδέα να τα ξανακάνω όλα μόνος μου. Ευτυχώς τον άφησα ήσυχο να δουλέψει και που και που συμπλήρωνα τις ιδέες του. Το αποτέλεσμα με καλύπτει απόλυτα και ίσως τελικά έτσι να πρέπει να δουλεύω τους δίσκους μου. Δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα. Στο εξωτερικό υπάρχουν οι παραγωγοί για αυτή τη δουλειά άλλωστε...

 

 

Η αναφορά του Ηλία με κάνει να θυμηθώ την Antelma Music…Χωρίς περιστροφές, θεωρείς το εγχείρημα σου αυτό επιτυχημένο; Συνεχίζεται ακόμα ή στην ουσία όχι;

Ας πούμε ότι η Antelma κάνει ένα μικρό διάλειμμα. Οικονομικά είναι βιώσιμη αλλά πραγματικά δεν είχα τον χρόνο να τρέξω και την προώθηση του δίσκου μου. Προτίμησα να συνεργαστώ ξανά με την ΕΜΙ (με ανθρώπους που γνωρίζω χρόνια) και να μην με απασχολήσει η προώθηση. Θέλω να ασχοληθώ μόνο με τη μουσική. Η Antelma δεν απέτυχε, απλά θα ασχοληθώ ξανά αυτή την χρονιά με νέες παραγωγές.

 

Ανεξάρτητα από το ποιος τον ενορχήστρωσε πάντως είναι ο δίσκος σου που δίνει περισσότερο την αίσθηση της μπάντας, επίσης θυμάμαι και το σχόλιο σου στην παρουσίαση του για το ότι πρέπει να υπάρξει ένα ακόμα album Τα Φώτα Που Σβήνουν...Μήπως απλά ήρθε η ώρα να ξανασχηματίσεις συγκρότημα Στάθη;

Είμαι διχασμένος. Έχω πολλά δικά μου τραγούδια αλλά θα μου άρεσε να ξανακάναμε ένα δίσκο με τα παιδιά και, γιατί όχι, και συναυλίες, αν μας θυμάται κανείς βέβαια (γέλια). Ελπίζω να τα καταφέρουμε. Ίσως να τζαμάραμε πρώτα και μετά, αν προκύψει κάτι...

 

Μπορεί εσύ και η Νατάσσα Μποφίλιου να ανήκετε στη νέα μουσική σκηνή αλλά εκπροσωπείτε διαφορετικές πλευρές της, εκείνη αυτήν την ευρύτερης απήχησης και πιο mainstream και εσύ το αντίθετο. Προκαλεί εντύπωση λοιπόν το γιατί την επέλεξες για το ντουέτο του δίσκου...

Η Νατάσσα είναι εκπληκτική ερμηνεύτρια και όταν έγραψα το «Πλατεία Ναυαρίνου» την σκέφτηκα αμέσως. Μου αρέσουν τα ντουέτα αλλά  και τα μιούζικαλ. Θα ήθελα να της γράψω και ένα τέτοιο (γέλια). Επίσης νομίζω ότι επειδή είμαστε φίλοι και αγαπιόμαστε δεν κοιτάμε ρεπερτόρια και καριέρες Με αυτές τις προϋποθέσεις μόνο κάνω ντουέτα, όπως το προηγούμενο μου με  την Μαριέτα Φαφούτη την οποία επίσης λατρεύω.

 

Περισσότερη όμως ακόμα εντύπωση σίγουρα προκάλεσαν, τουλάχιστον στους φανατικούς σου φίλους, κάποιες συνεργασίες σου στο διάστημα ανάμεσα στους δύο τελευταίους δίσκους...Εννοώ ότι, ανεξάρτητα από την σπουδαία πορεία τους και τις μεγάλες φωνές τους, η Ελευθερία Αρβανιτάκη και πολύ περισσότερο φυσικά η Χάρις Αλεξίου εκπροσωπούν το παλαιό «σύστημα» του ελληνικού τραγουδιού. Δεν αισθάνθηκες λοιπόν κάπως παράξενα, ίσως και ότι «προδίδεις» τους μουσικούς της δικής σου γενεάς γράφοντας τραγούδια για εκείνες;

Μεγάλωσα σε μια οικογένεια που άκουγε Αλεξίου, τα τραγούδια της τα είχα μέσα μου όπως και της Ελευθερίας. Ο Νίκος Μωραΐτης είχε την ιδέα να γράψω μουσική σε δικούς του στίχους, μου άρεσαν και έγραψα.Μου βγήκε και ένα λαϊκό στοιχείο που σε δικές μου δουλειές δεν είχε βγει ποτέ. Και οι δύο αυτοί δίσκοι με ξεμπλόκαραν δημιουργικά και τις ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη. Είναι εκπληκτικές και οι δύο, ως καλλιτέχνιδες αλλά και σαν άνθρωποι. Δεν αισθάνομαι λοιπόν ότι πρόδωσα κανέναν...

 

 

Δεν θα σε ρωτήσω αν έχεις μετανιώσει για τις ιδεολογικές σου επιλογές, ούτε καν  για την κομματική την οποία έκανες σε μια στιγμή και ο ίδιος αναθεώρησες σε μιαν άλλη...Θα σε ρωτήσω όμως αν έχεις μετανιώσει που διεκδίκησες και πήρες μια δημόσια θέση που υποχρεωτικά είναι και πολιτική, έστω και στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας.

Η καμπάνια της Ανοιχτής Πόλης ήταν συγκλονιστική εμπειρία. Νιώθαμε ότι θα αλλάζαμε την Αθήνα. Δυστυχώς χάσαμε και μετά έγιναν και όλα τα άλλα. Δεν μετανιώνω, απλά νιώθω ανεπαρκής. Είναι δύσκολο να μελετήσεις ως σύμβουλος όλα τα θέματα και να έχεις άποψη. Θα μείνω ανεξάρτητος σύμβουλος για λίγο καιρό και θα στηρίξω όσο μπορώ τα κινήματα πόλης και γειτονιάς. Δεν με ενδιαφέρει η καρέκλα και, αν νιώσω ότι δεν αποδίδω, θα παραιτηθώ. Πάντως μερικές φορές νιώθω ότι βοηθάω.

 

Εξακολουθείς να εναποθέτεις όνειρα και ελπίδες στην πολιτική, έστω και με την ευρύτερη, μόνον ιδεολογική και καθόλου κομματική της διάσταση ή έχεις απογοητευτεί εντελώς από αυτήν και έχεις στραφεί σε άλλες κατευθύνσεις και μορφές δράσης;

Νιώθω ότι δεν κάνω για πολιτικός. Μουσικός είμαι και μάλιστα με περιορισμένη καλλιέργεια και μόρφωση. Από την άλλη θεωρώ τον εαυτό μου αριστερό. Δεν πιστεύω στο νεοφιλελευθερισμό, δεν πιστεύω ότι είναι λύση αυτό το πρόγραμμα που εφαρμόζεται στη χώρα. Πιστεύω ότι πρέπει να ανατρέψουμε αυτή την πολιτική όμως είναι δύσκολο, πολύ δύσκολο. Δεν χάνω την ελπίδα μου αλλά πια θα είμαι πολύ πιο προσεκτικός...

 

Η μόνη επιφύλαξη ή ένσταση μου αν θέλεις για τον δίσκο είναι ότι, ενώ ολοφάνερα υπάρχουν πολύ έντονα συναισθήματα, ακόμα και θυμός, πίσω από την στίχο, ακόμα και την μουσική των περισσότερων τραγουδιών η αισθητική τους, ακόμα και ο τρόπος που τραγουδάς, είναι κάπως υπερβολικά...ήρεμη, για να το θέσω έτσι. Απλά προέκυψε, η ιδιοσυγκρασία σου έχει πλέον διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο ή το έκανες συνειδητά για να περνούν ευκολότερα τα μηνύματα τους στον ακροατή;

Δεν το έχω προσέξει. Η αλήθεια είναι ότι δεν μου αρέσει η φωνή μου, προσπαθώ να την βελτιώσω αλλά μπορεί να μην τα καταφέρνω. Όντως τραγούδησα πιο ήρεμα αυτή τη φορά αλλά νομίζω δεν αντέχω πια τις κραυγές. Και αυτά τα πέντε χρόνια φώναζα αρκετά ενώ είμαι πολύ πιο εσωτερικός τύπος από όσο φαίνομαι (γέλια).

 

Σίγουρα πάντως αυτά είναι τραγούδια φτιαγμένα έχοντας κατά νου το να παίζονται ζωντανά εύκολα και χωρίς να αλλάζει ιδιαίτερα η μορφή τους ή κάνω λάθος;

Ναι, έχουν μια αίσθηση live ηχογράφησης. Το επιδιώξαμε αυτό και χαίρομαι που το πρόσεξες. Να πω ότι ευχαριστώ ιδιαίτερα όλους τους εκπληκτικούς μουσικούς που έβαλαν ψυχή στην ηχογράφηση. Είμαι πολύ τυχερός που τόσο λαμπροί και ταλαντούχοι μουσικοί με στηρίζουν.

 

Το ότι έγινες πατέρας σίγουρα σε άλλαξε σαν άνθρωπο όπως συμβαίνει στον καθένα, νιώθεις όμως ότι σε άλλαξε καθόλου και  ως δημιουργό;

Στην αρχή μπλόκαρα, δεν ήθελα να κλείνομαι στο στούντιο και να χάνω στιγμές από την μικρή που μεγάλωνε. Τώρα όμως βρήκα τις ισορροπίες... και έχασα ύπνο (γέλια). Δεν νομίζω να άλλαξα ως δημιουργός, ιστορίες λέω και βάζω καμιά φορά κάποια αναπάντεχη αρμονία. Κατά τα άλλα είμαι ένας μάλλον βαρετός μπαμπάς τριάντα οκτώ ετών!

 

Και ποια είναι τα σχέδια σου για τη συνέχεια;

Θα παίξω με το Μανώλη Φάμελλο σε όλη την Ελλάδα αλλά και στην Αθήνα. Προς τον Μάιο θα ξανακάνω μια βραδιά για τον δίσκο με μεγάλη μπάντα. Νιώθω ότι ξεκινάω ξανά, όπως στην αρχή...