Το 2013 ήταν μια καλή χρονιά για τον Γιάννη Κότσιρα. Το Μουσικό του Κουτί -η κίνηση που έκανε πέρυσι για πρώτη φορά, να βγει προς τα έξω με δικά του τραγούδια, σε έναν ολοκληρωμένο δίσκο -άφησε μια καλή γεύση στο χώρο και τον ίδιο με μια θετική αύρα για το αύριο. Ένα είδος δικαίωσης για την σωστή του επιλογή. Όχι ότι είναι από τους ανθρώπους που θα τα δήλωναν όλα αυτά ευθαρσώς, (ούτε κατά διάνοια). Απλά, μέσα σ’ αυτά τα τελευταία 10 χρόνια που συναντιόμαστε ήταν ίσως η πρώτη φορά που ήταν τόσο ήρεμος και ξεκάθαρος στα θέλω του. Τόσο καλά μέσα στο… δέρμα του. Με την ηρεμία του ανθρώπου που έχει ζήσει κι έχει βάλει στο συρτάρι πλέον τις φωτογραφίες του όμορφου νεαρού που κάποτε τον έτρεχαν τα κορίτσια για αυτόγραφο και που αν τον ρώταγες σήμερα -δεν θα σου άφηνε την παραμικρή αμφιβολία- ότι δεν θα ήθελε να γυρίσει σε εκείνες τις παλιές «δόξες». Ίσως γι’ αυτό μοιάζει τόσο πειστικός όταν λέει «νομίζω ότι περνάω μια φάση στη ζωή μου που απελευθερώνομαι… Δεν υπάρχει τίποτα να με πιέζει».

Το 2013 λοιπόν ήταν μια ξεχωριστή χρονιά. Και δεν μιλάμε μόνο για το Μουσικό Κουτί. Δεν θα έφτανε. Κατ αρχήν ο τραγουδοποιός Κότσιρας έχει συνέχεια, σε ένα δίσκο που αυτή την εποχή ετοιμάζει για την Ραλλία (όπου έχει αναλάβει και την παραγωγή). Δεν είναι το πρώτο πράγμα που θα σου πει, αλλά θα το αναφέρει κάποια στιγμή –και ναι δείχνει ότι το «θέμα» έχει συνέχεια. Ο τραγουδιστής Κότσιρας τώρα, μετά από δύο χρόνια, στενής συμπόρευσης σε live και συναυλίες με τον Θάνο Μικρούτσικο (αυτή την εποχή εμφανίζονται στο Σταυρό του Νότου) κάνει νέο δίσκο μαζί του. «Ένα παιδάκι» (έτσι το λέει εκείνος). «Όλα νέα τραγούδια του Θάνου, σε στίχους του Οδυσσέα Ιωάννου».

Του λέω να μην με μπερδεύει με «παιδάκια» –γιατί είναι και σε κρίσιμη ηλικία πλέον- αλλά η λέξη που διαλέγει (το ξεκαθαρίζει αμέσως, γελώντας) δεν είναι τυχαία. «Έτσι το νιώθουμε» λέει. «Είναι κυοφορία ένα cd. Δεν είναι απλό πράγμα. Και από τα πρώτα δείγματα που έχω, είναι συγκλονιστική δουλειά. Νιώθω μεγάλη τιμή που θα τα πω εγώ αυτά τα τραγούδια».

Το περίεργο με τον Κότσιρα είναι ότι όντως, έχει όλα τα φόντα να είναι ένα από τα δυο ή τρία πρόσωπα που η φωνή τους δίνει ταυτότητα στο τραγούδι μιας εποχής. Όλα τα φόντα να είναι η Φωνή. Τραγουδιστής με το «Τ» κεφαλαίο- κι αυτό δεν έχει πολλές αναλύσεις (άλλωστε το είπε και ο Μικρούτσικος τελευταία, ότι είναι ο καλύτερος τραγουδιστής της γενιάς του). Όμως, παρόλο που η εκκίνηση του ήταν εντυπωσιακή το 1997, στην πορεία μοιάζει να σκορπίστηκε όλο αυτό. Σα να αποδυναμώθηκε το «σήμα» που μας εξέπεμπε. Λάθος επιλογές ίσως; 


Giannis Kotsiras4
Aς ξεκινήσουμε πρώτα απ αυτό…
Δεν ξέρω τι εννοείς ακριβώς. Υπάρχουν δύο πράγματα σε μένα. Το ένα είναι ότι λέω μόνο τα πράγματα που μου αρέσουν. Αυτό βέβαια μπορεί να είναι και αρνητικό. Αλλά μόνον έτσι λειτουργώ. Το άλλο είναι ότι τα τελευταία χρόνια, τα ραδιόφωνα επέλεγαν πάντα να προβάλλουν τραγούδια που δεν ήταν χαρακτηριστικά μιας δουλειάς. Για παράδειγμα από το «Τριάντα και κάτι», ακούστηκε το «Σεντόνι» -κι έχει γίνει τόσος ντόρος γι' αυτό το τραγούδι, ενώ υπήρχαν τόσα άλλα, πολύ πιο αξιόλογα σ’ αυτό το cdKι απ το «Ξύλινο Αλογάκι» το «Εγώ δεν σε κατηγορώ» αντί, για παράδειγμα, τον «Ξεπεσμένο Άγγελο» που ήταν η ταυτότητα του δίσκου. Νομίζω ότι ήταν η εποχή περίεργη. Οτιδήποτε ξέφευγε από μια ελαφρότητα, περνούσε απαρατήρητο. Και δεν συνέβη μόνο με εμένα. Σχεδόν όλοι το έζησαν αυτό.


Πιστεύω ότι αν ο καλλιτέχνης έχει ξεκάθαρο στίγμα, ξεπερνιούνται τα εμπόδια…
Μα εγώ δεν θέλω να έχω συγκεκριμένη ταυτότητα. Του έντεχνου… Του μπαλανταδόρου.. Του τάδε… Δεν το θέλω όλο αυτό. Να είμαι στα πρότυπα αυτού που έχει συγκεκριμένο ήχο στο κεφάλι του. Εμένα μου αρέσει τα τραγούδια που διαλέγω να πω, να ξέρω ότι θα θέλω να συνεχίσω να τα λέω και τα επόμενα πέντε χρόνια. Εντάξει έχω κάνει και λάθη, αλλά ποιος δεν κάνει σ’ αυτή την δουλειά…


Οκ. Αλλά αν προσέξεις, έχουν «ανταμειφθεί» όσοι επέμεναν σε ένα πολύ συγκεκριμένο ύφος… Μου έρχεται στο νου ο Σωκράτης…
Μα δεν είμαι Σωκράτης Μάλαμας. Δεν είμαι Θανάσης Παπακωνσταντίνου. Τους ακούω, με ευχαριστούν, χαίρομαι που υπάρχουν, αλλά δεν είμαι.. Και μην μπερδευόμαστε. Μιλάς για τραγουδοποιούς… Εγώ είμαι τραγουδιστής που καλούμαι να μεταφέρω το έργο άλλων…

To έκανες φέτος πρώτη φορά. Να μεταφέρεις το δικό σου συναίσθημα. Καλή εμπειρία;
Κατά καιρούς έγραφα τραγούδια.. Μέσα σ’ όλα αυτά είχα γράψει κι ένα για τον Δημήτρη Μητροπάνο «Το Μπλουζ των Βαλκανίων» αλλά εκείνη την εποχή έκανε δίσκο με έναν άλλο συνθέτη και δεν γινόταν να το πει. Επειδή λοιπόν είχε ακούσει και πολλά από ’κείνα που είχα γράψει μου είπε χωρίς περιστροφές, «πρέπει να τον κάνεις αυτόν τον δίσκο και το Μπλουζ θα έρθω να το πω εγώ». Ουσιαστικά εκείνος με παρότρυνε να προχωρήσω.

Κατάλαβες ότι δεν επρόκειτο απλά για μια ευγενική, συμπεριφορά…
Ο Μητροπάνος δεν υπήρξε ποτέ ευγενικός μαζί μου. Αντίθετα ήταν σκληρός κριτής. Μου έχει αρνηθεί πολλά πράγματα, μου έχει επισημάνει λάθη… Ίσως γι’ αυτό τον αγάπησα τόσο. Όταν έλεγε κάτι ήταν σφραγίδα. Υπογραφή. Οπότε, καταλαβαίνεις, δεν έλεγε ποτέ κάτι αν δεν ήξερε ότι αργότερα θα το υποστήριζε πέρα για πέρα.

Giannis Kotsiras3Αισθάνομαι ότι σα να έχεις βρει ξανά τον βηματισμό σου. Είναι, ίσως, πιο ξεκάθαρα τα πράγματα μέσα σου;
Νομίζω ότι απελευθερώνομαι ακόμη περισσότερο. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει τίποτα να με πιέζει πλέον. Είτε αυτό είναι άγχος, που το έχουμε όλοι οι τραγουδιστές, είτε λέγεται «πωλήσεις»... Έτσι κι αλλιώς δεν πουλάει τίποτα πλέον, οπότε τι άγχος να έχει κανείς…

Το λες εσύ, που κάποτε έσπαγες ταμεία. Μετά βέβαια ήρθε ο Χατζηγιάννης και το… διόρθωσε το πράγμα. Τελικά σε βάραινε εκείνη η επιτυχία…
Κοίτα, δεν σταμάτησα ποτέ να «πουλάω» - αφού το θέτεις έτσι το θέμα. Αλλά ναι. Ίσως και να ανακουφίστηκα κιόλας που έφυγε όλο αυτό το πράγμα από πάνω μου, το οποίο δεν το είχα επιλέξει στο κάτω κάτω. Να πω και το άλλο όμως. Όταν έχεις επιτυχία δεν σημαίνει ότι ανήκει μόνο σ’ εσένα.

Τώρα π.χ όλοι ασχολούνται με την Νατάσσα, τον Χαρούλη, την Ελεωνόρα. Ούτε παράδοξο είναι, ούτε κακό. Εγώ τα υποστηρίζω όλα αυτά τα νέα παιδιά, και τα χαίρομαι - γιατί έχουν και μια σοβαρή υποδομή, εδώ που τα λέμε. Έχεις γνωρίσει εσύ καλλιτέχνες που ήταν νούμερο 1 για πάντα; Εγώ επί 10 χρόνια ήμουν στα τοπ των πωλήσεων. Ε, πόσο λοιπόν; Μεγαλώσαμε κιόλας.. Είναι υγεία να έρχονται νέα πρόσωπα..

 

Απελευθέρωση λοιπόν…
Δε το συζητάω. Δεν έχω πια τα άγχη ούτε να είμαι κάπως, ούτε τι να φορέσω, ούτε τίποτα. Κυρίως όμως έχει φύγει εντελώς το άγχος των πωλήσεων – και η πλάκα είναι ότι έχει φύγει και από τις δισκογραφικές εταιρείες, όσες έχουν μείνει τέλος πάντων. Αυτό έχει τελειώσει. Οπότε και ο δημιουργός μπορεί να ρισκάρει πλέον, όπως συνέβαινε το 50, 60 ή και 70. Αυτό το «έτσι θέλει ο κόσμος» που μας είχε σπάσει τα νεύρα, δεν υπάρχει πια.

Οπότε τώρα που σε βρίσκουμε…
Σε μια παράσταση με τον Θάνο Μικρούτσικο. Εκείνος, η Ρίτα Αντωνοπούλου κι εγώ. Και ευελπιστούμε μέσα στο 14 να ολοκληρωθεί και η νέα δουλειά.

Έxω την εντύπωση ότι κάποτε υπήρχε ένα θέμα μεταξύ σας… Η κάνω λάθος;
Ας το πούμε μια διάσταση απόψεων. Μια παρεξήγηση. Αλλά ήταν στιγμιαία. Φάνηκε από το πόση αγάπη είχα και εγώ και αυτός για το καλλιτεχνικό έργο.

Αγάπη; Εκτίμηση θες να πεις..
Αγάπη. Γιατί υπάρχουν δημιουργοί που πρέπει να αγαπήσουν για να εμπνευστούν – κι αυτό φαίνεται από την αυστηρότητα που έχουν όταν επιλέγουν πρόσωπα και όταν γράφουν. Δεν γίνεται να εμπνευστούν μόνο από μια φωνή. Θέλουν το σύνολο. Την «χειρονομία» όπως λέει και ο Θάνος. Αλλιώς δεν ασχολούνται... Δες για παράδειγμα για ποιους έχει κάνει νέα τραγούδια τα τελευταία 15 χρόνια. Ελάχιστους. Πρέπει να υπάρχει κάτι παραπάνω από ένας απλός θαυμασμός για μια καλή φωνή.

Δεν θεωρείς ότι μπορείς να γράψεις πάλι εσύ για τον εαυτό σου..
Το να γράψω ένα τραγούδι είναι καθαρά συγκυριακό θέμα. Κάτι με ωθεί και θέλω να εκφραστώ. Οπότε όλα τα τραγούδια που υπάρχουν στο Κουτί εκφράζουν μια συγκεκριμένη στιγμή μέσα στα τελευταία τέσσερα ή πέντε χρόνια. Αυτό όμως δεν αλλάζει το γεγονός ότι εγώ είμαι τραγουδιστής. Και νιώθω πραγματικά τυχερός που θα πω τα τραγούδια που γράφει ο Μικρούτσικος… 


Ομάδες. Καλλιτεχνικές παρέες…
Βέβαια. Αρκεί να είναι παρέες δημιουργικές. Γιατί εγώ έχω κουραστεί από τις ομάδες ανθρώπων που περιβάλλουν έναν τραγουδιστή... Αλλιώς ναι…. Εγώ πάντα δημιουργούσα με παρέα. Φαντάσου, έχω κάνει 22 δίσκους και μόνον ένας ήταν πολυσυλλεκτικός. Όλοι οι υπόλοιποι έχουν πίσω τους παρέες. Απλά, οι παρέες αλλάζουν, γιατί είμαι τραγουδιστής…

Giannis Kotsiras2
Είναι αλήθεια ότι ο Μητροπάνος ήθελε να πεις εσύ το «Για μια Ντολόρες»;
Ναι. Όταν είχαν κάνει με τον Θάνο του «Αιώνα την Παράγκα» του είχε πει αυτό το κομμάτι να το δοκιμάσεις μ’ αυτόν τον πιτσιρικά. Και το λέω τώρα, στο Σταυρό. Είναι πολύ συγκινητικό.


Με την Ρίτα Αντωνοπούλου πώς είναι η συνεργασία;
Tην αγαπώ πολύ. Γενικά αγαπώ τα νέα παιδιά γιατί φαίνεται ότι το ψάχνουν, θέλουν να ξεφύγουν από το εύκολο, να πάνε παρακάτω. Το χαίρομαι αυτό. Είναι σα να ξανασυστηνόμαστε όλοι μας. Απλά έπρεπε να είχε συμβεί λίγο πιο νωρίς αυτό, χάσαμε χρόνο. Κι ένα δεύτερο. Να ήταν λίγο λιγότερο καχύποπτος ο κόσμος απέναντι μας..

Στους καλλιτέχνες εννοείς;
Γενικά. Σε όλους.

Γιατί εσύ δεν είσαι καχύποπτος; Γιατί να διαφέρουν οι άλλοι;
Μόνο στην πολιτική και στους πολιτικούς. Ο καλλιτέχνης όμως δεν μπορεί να κάνει κακό σε κανέναν. Αλλά ο κόσμος έχει φάει τέτοια κολοτούμπα τα τελευταία χρόνια, που είναι καχύποπτος ακόμη και με τον περιπτερά της γειτονιάς του…


Η αλήθεια είναι ότι μοιάζει να έχουμε βγάλει όλοι αγκάθια...
Ναι, αλλά ο καλλιτέχνης, από τον χειρότερο ως τον καλύτερο δεν μπορεί να κάνει κακό…

Όταν μπει το μικρόβιο στο αίμα δεν κάνει εξαιρέσειςΟύτε για τους καλλιτέχνες
Κοίτα. Το φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό. Απλά τα τελευταία 10 χρόνια έχει παραγίνει το κακό στην Ελλάδα. Τώρα είμαστε στην αμήχανη φάση, όπου υπάρχει μια απίστευτη διαμάχη μεταξύ 2 άκρων. Είναι η ακροδεξιά που ασχολείται με την ευημερία των αριθμών και η αριστερά με την ευημερία του ανθρώπου. Τόσο άκρα.

Οπότε;
Δεν έχει οπότε. Το «κέντρο» δεν θα το βρούμε εύκολα. Δεν είναι «σουντόκου». Θέλει δουλειά μέσα στην καθημερινότητα. Θα το κερδίσουμε σιγά σιγά. Την εμπιστοσύνη την κερδίζει κανείς με πράξεις. Με σταθερότητα σ’ αυτό που λέει και σ αυτό που κάνει. Όλοι θέλουμε σταθερές, να πατάμε κάπου. Και ο κόσμος αυτό αναζητάει από το τραγούδι. Ακόμα κι όταν βγαίνει έξω να διασκεδάσει αυτό ζητάει. Θέλει να είναι εκεί που δεν νιώθει προδομένος. Εκεί που τα 10 ευρώ του θα πιάσουν τόπο. Το νιώθω αυτό πραγματικά – το βλέπω κι από μένα τον ίδιο. Γι αυτό τώρα εμείς όλοι οι καλλιτέχνες, έχουμε μια ευκαιρία. Να ξανακερδίσουμε την θέση μας στην κοινωνία. Την χάσαμε γιατί κλειστήκαμε στα γυάλινα κάστρα μας. Τώρα είναι μια ευκαιρία να επανασυστηθούμε...