Ο μουσικός που απέκτησε τα πρώτα του ακούσματα σε ένα βανάκι έξω από τα «Αραπάκια» και μεγάλωσε υπό τους ήχους του Τσιτσάνη, του Χιώτη και του Βαμβακάρη, μιλάει για την αναγκαιότητα ύπαρξης νέων προσδοκιών, απαλλαγμένων από τα φαντάσματα του παρελθόντος. Θυμάται τον Ξενάκη και τους περίφημους θορυβιστές, ενώ πιστεύει πως η ομορφιά των τόπων κρύβεται στην πολιτιστική τους ταυτότητα. Θεωρεί πως ό,τι έχει παρέλθει δεν ανήκει εδώ, γι’ αυτό δείχνει το μέλλον στους νέους. Αναφέρεται σε μία γενιά που μπορεί να δημιουργήσει χωρίς να έχει άφθαστα πρότυπα, η οποία όμως κουβαλάει μία βαθιά απογοήτευση... Ο Λευτέρης Χριστοφής ως καλλιτεχνικός διευθυντής του musicenter συναναστρέφεται καθημερινά με νέους ανθρώπους, διερευνώντας μέσα από ετερόκλιτα μουσικά ακούσματα και αυτοσχεδιαστικά παιχνίδια, το καλλιτεχνικό προφίλ του καθενός… Ο λόγος και οι σκέψεις του jazz κιθαρίστα, ακόμα και μετά από 28 χρόνια επαγγελματικής παρουσίας παραμένουν ανικανοποίητες, αναζητώντας διαρκώς εκείνον τον ήχο που δεν έχει αποτυπωθεί σε καμία παρτιτούρα…


Τι μπορεί να οδηγήσει ένα παιδί να ξεκινήσει να παίζει κιθάρα σε ηλικία 6 ετών όπως εσείς;
Προέκυψε εντελώς τυχαία. Στο σπίτι ακούγαμε πάντα καλή μουσική αλλά δεν ασχολιόταν κάποιος από τους γονείς μου πιο σοβαρά. Κάποια στιγμή είδα μία πλαστική κιθάρα, ένα παιδικό παιχνίδι. Την πήρα και άρχισα να την επεξεργάζομαι, οπότε σταδιακά όλο αυτό άρχισε να βγάζει νόημα. Έπειτα ακολούθησαν μαθήματα με δασκάλους, πήγα σε μουσικές αίθουσες, χωρίς όμως να μένω κάπου σταθερά. Περισσότερο θα έλεγα πως περιπλανιόμουν.

 

Έχετε ήδη κυκλοφορήσει τρία προσωπικά άλμπουμ. Πηγαίνετε για το τέταρτο;
Θεωρητικά ναι. Μπήκαμε στο στούντιο για ηχογραφήσεις το 2009, ωστόσο επειδή δεν έχουμε τη δυνατότητα να ηχογραφούμε με τη συχνότητα που θα θέλαμε, έχει καθυστερήσει. Τώρα βρισκόμαστε στην τελική ευθεία και πιστεύω πως μέσα στο επόμενο εξάμηνο θα είναι έτοιμο.

 

Μετά την κυκλοφορία του δεύτερου σας άλμπουμ υπάρχει ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα -7 χρόνων- μέχρι το επόμενο. Ενώ από το 2005 κι έπειτα δεν έχει κυκλοφορήσει νέα σας δουλειά. Το κομμάτι της δισκογραφίας να υποθέσω είναι κάτι που δεν αποτελεί προτεραιότητα;
Πάντα με ενδιέφερε η δισκογραφία, ωστόσο ο στόχος είναι πάντα η ίδια η μουσική. Οισυνθέσεις που σταδιακά εξελίσσονται και ωριμάζουν. Θέλω να έχω αποκομίσει εμπειρίες ώστε να μπω στη διαδικασία να κυκλοφορήσω ένα υλικό. Δεν κάνω δίσκους για να πουλήσω, πρέπει πρώτα να έχω μεταλλαχθεί μουσικά και να νιώσω πως έχω κάτι να πω. Δεν μου αρέσει να επαναλαμβάνομαι. Με τον ίδιο τρόπο λειτουργώ και σε συναυλιακό επίπεδο, δηλαδή αποφεύγω να παρουσιάζω ξανά τα ίδια κομμάτια. Άλλωστε από τα 28 χρόνια προσωπικής πορείας στη μουσική υπάρχει μεγάλο υλικό αδημοσίευτων τραγουδιών, στο οποίο μπορώ να ανατρέξω.

 

altΤο International Who's Who in Music έχει αναφέρει στο παρελθόν πως με τη συμβολή σας στη μουσική είχε αρχίσει να δημιουργείται ένας νέος ήχος, τον οποίο ορίζει ως cosmic jazz. Ποια στοιχεία της μουσικής σου επιβεβαιώνουν αυτόν τον χαρακτηρισμό;
Νομίζω έγκειται στον τρόπο που επεξεργαζόμαστε την οκτάβα μέσα από τον μαθηματικό τύπο του Πυθαγόρα.
Σπάμε ουσιαστικά τη χορδή στη μέση, δημιουργώντας έτσι νέες αποστάσεις στις νότες. Με την εναλλαγή των διαστημάτων και των σχέσεων μεταξύ κάθε νότας αλλάζει ο ήχος και αποκτά ένα νέο βάθος, τη λεγόμενη προοπτική. Σε συνδυασμό και με την προσπάθεια που κάναμε να ξεχωρίσουμε κατά κάποιον τρόπο τα ηχοχρώματα. Νομίζω πως από όλη αυτήν την καλλιτεχνική αναζήτηση προέκυψε και ο όρος cosmic.

 


Οι θετικές κριτικές δημιουργούν ή αποβάλλουν το άγχος;
Δε με αφορούν οι κριτικές, χωρίς να σημαίνει ότι δεν τις διαβάζω, απλά κάποιες φορές μοιάζει σαν να μην αναφέρονται στη μουσική μου. Δίνουν την εντύπωση πως εστιάζουν σε κάτι μεμονωμένο, χωρίς να έχουν μελετήσει και το μουσικό backround που το περιβάλλει.

 

Έχετε συνεργαστεί με μουσικούς διεθνούς εμβέλειας. Τι αποκομίσατε σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο;
Πήρα πολλά πράγματα από όλες αυτές τις συναντήσεις, θα μπορούσα να πω ότι με καθόρισαν. Ιδιαίτερα την περίοδο που ήμουν στην Αγγλία βρέθηκα σε ένα μουσικό καζάνι, όπου ήρθα σε επαφή με νέα στοιχεία, τα οποία μπλέχτηκαν με τους δικούς μου ήχους. Μπήκα σε μία διαδικασία να προσπαθώ να ανακαλύψω νέους τρόπους για να εκφράσω την ίδια παρτιτούρα που μέχρι πρότινος την έβλεπα αλλιώς. Τελικά, όλο αυτό με ώθησε στο να θέλω να αποδώσω τα συναισθήματα και τον ήχο μου με έναν τρισδιάστατο τρόπο.

 

Η αίσθηση που δίνετε μέσα από τη μουσική σας, ιδιαίτερα στο άλμπουμ “Mythoplasia”, είναι ένα συνεχές ρομαντικό φλερτ με τις νότες, το οποίο φτάνει στο 3ο άλμπουμ “Nous Icons”, να αποκτά ένα πιο fusion ακόμα και ethnic χαρακτήρα. Αυτό θα είναι το ηχητικό σας μέλλον;
Γενικώς αυτοσχεδιάζω πολύ και επηρεάζομαι από ότι ακούω. Κάθε νέος ήχος, αφομοιώνεται, γίνεται βίωμα και τελικά προκύπτει κάτι καινούριο. Βεβαίως βρίσκομαι πάντα στο χώρο της jazz και της fusion και αυτό μου δίνει τη δυνατότητα να συνδυάζω ευκολότερα πράγματα. Θεωρώ πως δε μπορείς να μένεις αμέτοχος στις μουσικές μεταβολές που συντελούνται, το να μείνεις σταθερός σε ένα σημείο σου στερεί τελικά τη γνώση και την εξέλιξη. Βασική μου επιδίωξη είναι μέσα από την επαφή με διαφορετικά είδη να γευτώ το νερό της μουσικής.

 

altΔιανύουμε μία αβέβαιη και κρίσιμη περίοδο στην ιστορία της χώρας. Προσφέρονται οι συνθήκες για έμπνευση και καλλιτεχνική εγρήγορση;
Βεβαίως, αυτό πάντα θα υπάρχει. Η έμπνευση δεν εξαντλείται. Εκείνο που δυσκόλεψε είναι το πώς θα καταφέρει ένας νέος δημιουργός να κοινωνήσει τη δουλειά του προς τα έξω. Γενικώς η λέξη «κρίση» δε με φοβίζει. Πιστεύω πως φαινόμενα σαν και το τωρινό συμβαίνουν όταν υπάρχει έκδηλο ελεύθερο πνεύμα και με την κρίση γίνεται μίαπροσπάθεια να έρθει ξανά η ισορροπία προς τη μεριά εκείνων που έχουν μεγάλα συμφέροντα. Μην ξεχνάμε πως και η μουσική βιομηχανία είναι ένας εξαιρετικά επικερδής τομέας για κάποιους... Θέλω να πιστεύω ότι -τελικά- αυτό που συμβαίνει θα μας κάνει πιο δυνατούς και δημιουργικούς, θα προκύψουν συλλογικότητες. Χρειάζεται όμως να αποκολληθούμε από τις προσωπικότητες του παρελθόντος και να δημιουργήσουμε ένα νέο μοντέλο. Μόνο έτσι θα καταφέρει αυτή η χώρα να έχει παρόν και μέλλον. Δυστυχώς όμως δεν υπάρχουν τομείς έρευνας σε ακαδημαϊκό επίπεδο. Νιώθω πως στην Ελλάδα λείπει το βλέμμα εκείνων που κοιτάζουν μπροστά… Έχουμε διαρκώς κατεβασμένους τους διακόπτες.

 

"Colourful faces"... Τα πολύχρωμα πρόσωπα και τα χαμόγελα είναι ένας τρόπος να δραπετεύσουμε από μία σκληρή πραγματικότητα σαν τη τωρινή;
Τα πρόσωπα αυτά έχουν μία άγρια ομορφιά κι έχουν την τάση να αλλάξουν τα πράγματα. Έχουν μέσα τους μία ορμή για αλλαγή. Δεν επιδέχονται συμβιβασμού, οπότε θεωρώ πως ναι, είναι μία σκέψη που μπορεί να μας πάει κάπου αλλού…

 

«Νous Icons»: εικόνες του νου και εικόνες σχεδιασμένες μέσα από τα μάτια ενός παιδιού... Πως είναι να συνεργάζεσαι με ένα παιδί, πολύ περισσότερο όταν είναι το δικό σου;
Είναι μοναδική εμπειρία να βλέπεις έναν άνθρωπο 5 χρονών να παίρνει κάτι ασχημάτιστο και δίχως να αυτολογοκρίνεται, να χρησιμοποιεί την ευρηματικότητα του με τον πιο απλό τρόπο. Αποτυπώνει αυτό που σκέφτεται και αυτό που βλέπει ελεύθερα. Δημιουργώντας τελικά μία πρωτόγνωρη αλληλεπίδραση μεταξύ των εικόνων που «στολίζουν» το άλμπουμ και των ήχων που περιέχονται μέσα σε αυτό.

 

Μετά από μία συζήτηση για ήχους, εμπειρίες και εικόνες ο Λευτέρης Χριστοφής, ένας μουσικός που νιώθει διχασμένος στη χώρα του, δίνει τον δικό του επίλογο…
Χρειάζεται να δίνονται ευκαιρίες και ερεθίσματα στους νέους από την πρώιμη παιδική ηλικία, πράγμα που ξεκινάει από την κουλτούρα της οικογένειας, φθάνοντας στην κουλτούρα μίας ολόκληρης κοινωνίας. Για να αναφερθώ και πιο συγκεκριμένα, βρέθηκα πριν κάποια χρόνια στην Νέα Υόρκη, σε μία έκθεση και είδα με έκπληξη μία μητέρα με δύο παιδιά πολύ μικρής ηλικίας να βρίσκονται καθισμένοι μπροστά από έναν πίνακα του Καντίνσκι και να τον αναλύουν επί ώρες. Δυστυχώς δεν έχει τύχει να συναντήσω κάτι αντίστοιχο και εδώ. Σε γενικότερο επίπεδο αυτό που είδα και από την 10χρονη παραμονή μου στην Αγγλία είναι πως οι άνθρωποι εκεί έχουν μάθει να μελετάνε απλά πράγματα, τα οποία στη βάση τους είναι ουσιώδη. Αυτό είναι κάτι που στην Ελλάδα πρέπει να το καλλιεργήσουμε και να πάψουμε να είμαστε μία χώρα που ζει με τις ένδοξες αναμνήσεις αλλά δείχνει στους νέους της το δρόμο της μετανάστευσης…

 
* Lefteris Christofis Group: Προγραμματισμένες εμφανίσεις: 7, 8, 9, 10 /02 /2013 (Half Note Jazz)
* Παρακάτω ακούστε το κομμάτι με το τίτλο "Ίκαρος" από το δίσκο MYTHOPLASIA 1996