Τα Άστεγα μπήκαν με τον δικό τους ιδιαίτερο τρόπο στις συζητήσεις που αφορούν τις ακροάσεις και τα τεκταινόμενα της εγχώριας μουσικής παραγωγής, όχι μόνο λόγω των ονομάτων που συνεργάστηκαν αλλά και της μουσικής ιδιοτυπίας που εμπεριέχουν ως δίσκος. Γι αυτό και η παρακάτω συνέντευξη όφειλε να απευθύνει σε αμφότερους τους (κύριους συντελεστές) των Άστεγων ερωτήσεις.

Εν αρχή οι ερωτήσεις προς τον κύριο Νταλάρα:

Τραγούδια όπως το Γύρισα Ξαναγύρισα ή το Μεταπολιτευτικό με ισχυρή δομή στους στίχους γνωρίζω και είναι φανερό ότι πάντα τα ψάχνετε. Θεωρείτε ότι έχει αναδειχθεί μια νεώτερη και σφύζουσα γενιά στιχουργών, ικανή να περιγράψει με σαφήνεια το σημερινό (κοινωνικό, ανθρώπινο) τοπίο;

Το πιστεύω απόλυτα και είναι ακριβώς όπως το περιγράφετε, νεώτερη και σφύζουσα, με καλό λόγο, γνώση, τεχνική, πρωτοτυπία. Βέβαια είναι αναμενόμενο, η κρίση γεννάει αντίδραση, οδηγεί σε αναζήτηση και για τους ευαίσθητους καλλιτέχνες, είναι πηγή έμπνευσης. Έτσι γινόταν πάντα. Εδώ όμως προκύπτει ένα άλλο θέμα που δεν το έχω δει καθόλου ν’ αναδεικνύεται. Οι άνθρωποι αυτοί, οι νέοι στιχουργοί που με τόση αγάπη και εμβρίθεια σκύβουν πάνω στο στίχο και δίνουν φωνή και έκφραση στους τραγουδοποιούς και στους τραγουδιστές, έχουν πρακτικά μηδέν απολαβές. Δεν λέω να εξασφαλίσουν τα προς το ζειν, αλλά κυριολεκτικά δεν αμείβονται. Η κάθετη πτώση των πωλήσεων των CD, η ανυπαρξία δισκογραφικών εταιρειών και νόμων για την πνευματική ιδιοκτησία, έχει οδηγήσει στην εκμηδένιση οποιασδήποτε αποτίμησης της δουλειάς αυτών των ανθρώπων. Και ναι μεν, από την ελεύθερη χρήση του διαδικτύου μπορεί να γίνει γνωστό ένα τραγούδι και να ευνοηθεί κάπως ο ερμηνευτής στις ζωντανές εμφανίσεις, τι γίνεται όμως με τον στιχουργό ή τον συνθέτη σ’ αυτό το θολό τοπίο των δικαιωμάτων; Ξέρετε ότι για τραγούδια που έχουν γίνει τεράστιες επιτυχίες τα τελευταία χρόνια, υπάρχει περίπτωση ο στιχουργός να μην έχει πάρει καθόλου χρήματα;

Ποιο είναι το στοιχείο που σας άρεσε και σας αρέσει περισσότερο στη δουλειά, στο ύφος που προσεδάφισε στο δίσκο ο Νίκος Πλατύραχος;
Αναμφίβολα οι εκλεκτικές συγγένειες με το ρεμπέτικο. Πέραν τούτου όμως, επειδή δεν είναι η πρώτη φορά που συνεργάζομαι με τον Νίκο, τον εκτιμώ πολύ ως μουσικό, ταλαντούχο και ανήσυχο, εκτιμώ τις ενορχηστρωτικές του δυνατότητες και το γεγονός ότι αναζητεί καλό στίχο και πρωτοτυπία.

 

dalaras parousiasi

Ποια είναι τα μουσικά ρεύματα που θεωρείτε ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αναδεχθεί ικανά να εξελιχθούν σε δυναμική τα επόμενα χρόνια; Το ελληνικό λαϊκό τραγούδι ποιους δρόμους οφείλει/πρέπει να ακολουθήσει για να μείνει σε επαφή με την πραγματικότητα και όχι σε μια φαντασιακή κατάσταση;
Απαντώντας στο πρώτο σκέλος της ερώτησης σας, σας διευκρινίζω ότι δεν έχω πια τη δυνατότητα και το χρόνο να τα παρακολουθώ όλα. Έχω όμως την αίσθηση, ότι αυτό το είδος που ισχυρά ξεκίνησε στην Ελλάδα πχ. με τους Active Member, στη χώρα μας ως μουσική έκφραση εννοώ, στη συνέχεια δε βρήκε ανάλογους εκφραστές. Οι Active Member εξακολουθούν να είναι μοναδικοί. Νεώτεροι που βάδισαν σ’ αυτό το δρόμο, δεν κατάφεραν ούτε καν να πλησιάσουν το στίχο τους. Όσον αφορά το ελληνικό λαϊκό τραγούδι, είναι μια μεγάλη συζήτηση. Γιατί λαϊκό τραγούδι δεν είναι ασφαλώς το τρέχον σουξέ, αυτό που παίζεται στα ραδιόφωνα. Λαϊκό τραγούδι είναι, ας πούμε, και αυτό που κάνει ο Μάλαμας, ο Περίδης, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, ο Γιώργος Καζαντζής, ο Μίλτος Πασχαλίδης, η Εστουδιαντίνα με τον Κατσιγιάννη. Ο Πλατύραχος έγραψε λαϊκά τραγούδια σ’ αυτό το δίσκο. Και βεβαίως είναι εν ενεργεία και οι κλασσικοί λαϊκοί συνθέτες, όπως ο Χρήστος Νικολόπουλος, ο Τάκης Σούκας, ή ο Βαγγέλης Κορακάκης που γράφουν πάντα στιβαρά τραγούδια. Και υπάρχουν και πολλοί νέοι συνθέτες, όπως ο Βασίλης Φλώρος, αλλά και άλλοι που δε βρίσκουν διέξοδο, ώστε να κάνουν γνωστά τα τραγούδια τους. Ένα είναι βέβαιο. Ότι οι καλοί μουσικοί με καλό στίχο, πάντα θα συνεχίζουν να γράφουν αξιόμαχα τραγούδια. Μένει σε μας τους ακροατές με υγιές συναίσθημα και καθαρά αυτιά, να τ’ ανακαλύψουμε.

Πόσο καιρό εργαστήκατε πάνω στις ηχογραφήσεις. Πέρα από τα ίδια τα recordings της φωνής σας η προετοιμασία σας σε ποιο χρονικό πλαίσιο κινήθηκε και με ποιο τρόπο;
Πολύ. Από την πρώτη ημέρα. Για να με ρωτάτε, μάλλον ξέρετε... Εγώ ποτέ δεν πάω στο στούντιο για να «βάλω φωνές» που λέγαμε παλιά. Είμαι συνήθως από την αρχή μέχρι το τέλος εκεί, παίζοντας ή τραγουδώντας και συνδιαμορφώνουμε με το συνθέτη το αποτέλεσμα του κάθε τραγουδιού, με αγάπη και μεράκι σε αγαστή συνεργασία. Αυτό για μένα είναι η ζωή μου και η χαρά μου. Όταν το τραγούδι βγει από το στούντιο για να πάει στον κόσμο και είμαι ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα, εγώ στην ουσία έχω τελειώσει. Το άλλο είναι δουλειά του κοινού.

 


Κερδίστε το CD "Τα Άστεγα" - Μάθετε περισσότερα εδώ


 

  

 Η συνέχεια ανήκει στον κύριο Πλατύραχο:

Τα άστεγα ως τίτλος υπονοούν μια συνθετική γραμμή που πριν δεν μπορούσε να χωρέσει κάτω από κάποια ταμπέλα;

Τα άστεγα περιέχουν θα λέγαμε έναν κόσμο ολόκληρο εικόνων, συναισθημάτων και ρεαλιστικών καταστάσεων της εποχής μας – αλλά και άλλων παρόμοιων εποχών – σε δύο διαφορετικά σημεία του πλανήτη και αν θέλετε τελικώς ναι και μία συνθετική γραμμή, η οποία αναδύεται από όλα αυτά. Η συνθετική αυτή γραμμή δεν υπήρχε καν πριν, ώστε να πρέπει να χωρέσει κάτω από μία ταμπέλα. Προέκυψε από το πάντρεμα δύο πολύ αγαπημένων μου μουσικών ειδών – του ragtime και του ρεμπέτικου - και «στεγάστηκε» κάτω από αυτόν τον τίτλο, που αποδίδει ανάγλυφα όλη την ηχητική απόχρωση των τραγουδιών αυτών, αλλά και το ποιητικό και νοηματικό τους υπόβαθρο.

 

Επί σκηνής τα άστεγα τα έχετε σκεφθεί με κάποια ειδική σκηνοθεσία αναφορικά του μουσικού ύφους που εκπροσωπούν;

Τα έχω σκεφτεί πολλές φορές δραματοποιημένα σε μία παράσταση, ήδη απ’ τον καιρό που τα έγραφα, μιας και, όπως ίσως διαπιστώσατε, περιέχουν μία θεατρικότητα και μία οπτική αναφορά σε εικόνες και καταστάσεις που συμβαίνουν τη σήμερον σε μεγάλες πόλεις της χώρας μας. Είναι ίσως δε και ένα αιτούμενο της εποχής, όχι όμως τόσο στο να περιγράψει τη ζωή των άστεγων, όσο στο να αναδείξει και «εκμεταλευτεί» τον ονειρικό κόσμο και το όραμα της ζωής του δρόμου και του μποέμ που δεν έχει τίποτα να χάσει. Είναι πολύ ιδιαίτερος ο τρόπος με τον οποίο αισιοδοξούν αυτοί οι άνθρωποι και πιστεύω ότι πρέπει να δείχνει το δρόμο και σε εμάς, που ίσως έχουμε κάτι να χάσουμε. Πιστεύω λοιπόν ότι μια καλοδουλεμένη θεατρική παράσταση με αυτό το θέμα θα είχε πολύ διεισδυτικά αποτελέσματα, ως προς αυτό, στον κόσμο.

 

platyraxos

 

Φαντάζομαι ότι παίκτες/συνθέτες όπως ο Jerry Roll Morton έχουν αποτελέσει σε κάποιες περιόδους νοητοί δάσκαλοι για τη μουσική σας σκέψη. Ποια η σχέση σας με την προ του Β Παγκοσμίου Πολέμου jazz;

Συνήθιζα να πηγαίνω σε ένα πολύ ωραίο μπαράκι στο Κολωνάκι που λέγεται «Jazz in jazz». Αυτό λοιπόν το είχε ένας πολύ αγαπημένος φίλος, που πέθανε δυστυχώς πριν 5 χρόνια, ο Κώστας Σπανός. Παρ’ ότι πάντοτε είχα επαφή με την jazz, ιδιαίτερα τον καιρό που σπούδαζα στη Γερμανία, ο Κώστας ήταν ο μόνος που κατάφερε να μου μεταδώσει το «βίωμα» αυτής της μουσικής, από την εξαιρετική λατρεία που της είχε ο ίδιος και επειδή είχε κάνει πολύ στα καράβια, έχοντας τη Νέα Ορλεάνη σα δεύτερη πατρίδα του. Μουσικούς σαν τον Jerry Roll Morton όπως λέτε, τον Scott Joplin, τον Django' Reinhardt, ή τον Count Basie μπορεί να τους ήξερα και να τους εκτιμούσα, τους «ανακάλυψα» όμως σ’ αυτό το μπαράκι. Ίσως λοιπόν ο σπόρος να έπεσε τότε και στη συνέχεια προσεμίχθη με τις δικές μου καταβολές από τα ρεμπέτικα, ώστε να προκύψει το χαρμάνι των Άστεγων.

 

Η μεγάλη ομάδα στιχουργών με τους οποίους συνεργαστήκατε ήταν ένα επιπλέον ζήτημα από τη στιγμή που έπρεπε να δέσουν με τη συγκεκριμένη φόρμα που είχατε επιλέξει συνθετικά/ενορχηστρωτικά;

Σίγουρα υπήρχε ένα τέτοιο ζητούμενο «δεσίματος» σε ένα τέτοιο καινούριο είδος, αλλά επειδή με τους περισσότερους μας συνδέει μια βαθιά φιλία δουλέψαμε πολύ αμφιδραστικά θα λέγαμε και σε μεγάλους χρόνους, γιατί όπως ξέρετε η τέχνη δε γίνεται με το ρολόι στο χέρι. Το αποτέλεσμα δικαιώνει νομίζω αυτή την βραδυφλεγή ζύμωση των πραγμάτων, που τελικώς δίνει και στα Αστεγα λόγο ύπαρξης. Το τραγούδι είναι για μένα πολύ καινούριο πεδίο και νομίζω ότι έχω πολλή δουλειά ακόμα!