Την Τρίτη 19 Μαΐου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύαμτος Ωνάση, 9 συνθέτες που έχουν διακριθεί από τους Αγώνες Δημιουργίας Ελληνικού Τραγουδιού, θα παρουσιάσουν σε πρώτη εκτέλεση 18 νέα τραγούδια με στίχους Ελλήνων ποιητών. Οι συνθέτες, Νεφέλη Λιούτα, Γιάννης Μαθές, Κώστας Μάκρας, Δημήτρης Μαραμής, Ηλίας Μαυροσκούφης, Νίκος Παπαδογιώργος, Απόλλων Ρέτσος, Φένια Χρήστου και Χρυσοβαλάντης Σωτηρίου «μαρτυρούν» στο MusicPaper.gr τον στίχο που τους έκανε να μελοποιήσουν τα συγκεκριμένα ποιήματα:

 

Νεφέλη Λιούτα

«με μια αθέατη ροή από νερά / κάπου μετέωρα ανάμεσα στα μάτια»
Γρηγοριάδης

 

Διάλεξα το συγκεκριμένο ποίημα γιατί με συγκινεί η μικρή αναδρομή στην παιδική ηλικία και η σύνδεση των εικόνων και των συναισθημάτων με κάτι τόσο λεπτό και «στραφταλιστό» όσο το νερό και η μνήμη.

 

«πώς αναγνώρισες τη δημιουργία του κόσμου εντός μου»
Ρούσσου


Η συνθήκη ενός ανθρώπου που γνωρίζει καλά τις αδυναμίες και τα σκοτάδια του και το γεγονός ότι δυο άλλα μάτια εντόπισαν σε αυτόν το καλό φως και το αγκάλιασαν κάνοντάς το δυνατότερο. Και με τους δύο ποιητές που επέλεξα έχω μια μικρή δόση γνωριμίας πρώτου ή δεύτερου βαθμού.

 

 

Γιάννης Μαθές

«Δύσκολα χρόνια / τρομαγμένα παιδιά σιάχνουν με χαρτί κοκκοράκια / τα βάφουν μαύρα σα σβησμένα κεριά, τα βάφουν κόκκινα σα ματωμένα λουλούδια»
από το Όπως τα τριαντάφυλλα του Μίλτου Σαχτούρη

 

Eίναι συγκινητικό το πώς αποτυπώνεται μέσα σε λίγες φράσεις και με έναν συμβολιστικό τρόπο, ο συναισθηματικός κόσμος παιδιών που πιθανώς έχουν υποστεί εκφοβισμό, σωματική ή ψυχολογική βία. Με εντυπωσίασε το πόσο επίκαιρο μπορεί να είναι ένα ποίημα που γράφτηκε κοντά στα μισά του προηγούμενου αιώνα.

 

«Κάτι έχει μεγάλο κοπεί μεταξύ μας / και μένουμε μόνοι μες στην ύπαρξή μας, ενώ περπατούμε μαζί»
από το Ελεγεία του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη

 

Μέσα σε δυο γραμμές, σχεδόν εκατό χρόνια πριν, ο Λαπαθιώτης περιγράφει με γλώσσα σημερινή, μία από τις μεγαλύτερες παθογένειες, που ταλαιπωρούν ακόμη νομίζω τη σύγχρονη κοινωνία. Τον ατομικισμό και την ανθρώπινη απομόνωση.

 

Επέλεξα να μελοποιήσω δύο ποιήματα που προσωπικά με άγγιξαν, το Ελεγεία του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη και το Όπως τα τριαντάφυλλα του Μίλτου Σαχτούρη, δύο ποιητών επηρεασμένων από τον συμβολισμό και τον αισθητισμό αντίστοιχα, οι οποίοι μίλησαν πολλά χρόνια πριν, με γλώσσα απλή και άμεση, για την αγωνία της ανθρώπινης ύπαρξης σε μια κοινωνία καθοδηγούμενη, για την θλίψη που αφήνουν, σαν αιώνιο αποτύπωμα, τα καθεστώτα των λίγων "ισχυρών", στις ψυχές των ανθρώπων.

 

Δημήτρης Μαραμής

Μελοποίησα δύο άγνωστους αλλά σημαντικούς ποιητές του μεσοπολέμου των οποίων το άστρο δεν πρόλαβε να λάμψει καθώς πέθαναν πολύ νέοι: το Γιάννη Αηδονόπουλο και τη Σταυρούλα Σταθοπούλου-Βαφοπούλου.

 

«Μόνο για την αγάπη, ας προσπεράσω κι αυτή τή δύσκολή μου ανηφοριά...» είναι από το ποίημα του Αηδονόπουλου. Νομίζω είναι ξεκάθαρο το μήνυμα, καθώς η αγάπη είναι ένας φως που ποτέ δε μπορεί να σβήσει και να τροφοδοτεί με αγάπη και δύναμη τον άνθρωπο. 

 

«Τι νιώθω πια δεν το γνωρίζω, κι ούτε γνωρίζω τι ποθώ. Σαν ανεμόμυλος γυρίζω, το πεπρωμένο ακολουθώ», από το ποίημα Μπορεί... της Σταθοπούλου-Βαφοπούλου. Οι στίχοι περιγράφουν μία απόγνωση από τη συναισθηματική φόρτιση. Εξάλλου αυτό που μου ασκεί έλξη από τους ποιητές του μεσοπολέμου είναι η ακρότητα των αισθημάτων και του πάθους τους.

 

 

Κώστας Μάκρας

«..σημαίνει πως φοβόμαστε / Και η ζωή μάς έγινε ξένη / Ο θάνατος βραχνάς»
Δεν είμαστε ποιητές  του Γ. Σαραντάρη

 

«Μην κλαις! Σου μένει εκεί-για ιδές!- όλη η ζωή μας. Όλη»
Μην κλαις του Ι. Πολέμη

 

Την εποχή που  η παραίτηση και η κατάθλιψη χτυπάει όλο και περισσότερες πόρτες , ο Γ. Σαραντάρης και ο Ι. Πολέμης , ο καθένας με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο, μας μαρτυρούν το δρόμο της προσπάθειας για την  ολοκλήρωση. Φωτίζουν τη ζωή και μας μυούν στη χαρά ενός κόσμου ταπεινού με αξίες πολύτιμες, που κάποιοι φροντίζουν επιμελώς να τις βαφτίζουν παρωχημένες...

 

Ηλίας Μαυροσκούφης

«Στο παιδί μου δεν άρεσαν ποτέ τα παραμύθια και του μιλούσανε για δράκους και για το πιστό σκυλί για τα ταξίδια της πεντάμορφης και για τον άγριο λύκο...»
Μανώλης Αναγνωστάκης, ποίημα Στο παιδί μου 

 

«Το πνεύμα μου σαν ουρανός σαν ωκεανός σα θάλασσα, λύνεται απόψε στο άπειρο χωρίς να βρίσκει αναπαμό τις ζώνες γύρω του έσπασε κι ανατινάζεται θερμό...»
Νικηφόρος Βρεττάκος, ποίημα Μεταρσίωση

 

Διαβάζοντας τα ποιήματα τους νιώθω πως έχουν μία κοινή ανάγκη.. να γίνει ο άνθρωπος πραγματικά άνθρωπος. Είμαστε μεγάλα σύμπαντα και γαλαξίες αλλά είμαστε και κουκκίδες άμμου, η ύπαρξη μας, είναι όμορφη, αλλά είναι και γεμάτη από πολλά ψέμματα και ψευδαισθήσεις, αν θέλουμε να αλλάξουμε τους εαυτούς μας, τον κόσμο μας και «να σπάσουμε τις ζώνες γύρω μας» ίσως θα πρέπει να αρχίσουμε να βλέπουμε λίγο πιο καθαρά, να είμαστε ειλικρινείς, λιγότερο άπληστοι και πιο ταπεινοί παλεύοντας με κάθε κόστος. Αυτή την ίδια ανάγκη προσπαθώ κι εγώ να εκφράσω μέσα από τους στίχους και τα τραγούδια μου και αυτοί είναι και οι λόγοι που οι στίχοι αυτών των δύο ποιημάτων με συγκίνησαν από τη πρώτη στιγμή που τους διάβασα.

 

 

Νίκος Παπαδογιώργος

«Ο πατέρας μου ήταν ριψοκίνδυνος άνθρωπος / αγαπούσε τους αριθμούς / αγαπούσε τη γη»
Από το ποίημα Ο πατέρας μου

 

«Μου λείπει το στήθος / δεν αναπνέω / μόνο σε θυμάμαι»
Από το ποίημα Σε απόσταση αναπνοής

 

Επέλεξα να μελοποιήσω δύο ποιήματα του ποιητή Βαγγέλη Κάσσου. Στο έργο του συνάντησα τα στοιχεία εκείνα που με εμπνέουν και με ωθούν στην αναζήτηση της μουσικής που είναι «κρυμμένη» στο ποίημα: από την μια, η δημιουργία έντονων εικόνων, μέσα από λόγο απλό και περιεκτικό και, από την άλλη, πολύ δυνατές αναφορές στον ψυχισμό του ανθρώπου.

 

 

Απόλλων Ρέτσος

«Τ’ αγέννητο τ’ αγόρι μου απόψε θα κοιμήσω / τα μάτια μου δεν το ‘δανε για να το λησμονήσω»
Είναι δύο στίχοι από το Νανούρισμα σε αγέννητο παιδί της Μαρίας Περικλή Ράλλη, μιας ξεχασμένης ποιήτριας της γενιάς του 30. Με συγκινεί η ιδέα να νανουρίζει μια μάνα ένα παιδί που δεν γέννησε ποτέ.

 


Κερδίστε διπλές προσκλήσεις για τη συναυλία εδώ


 

Φένια Χρήστου

«Πίσω σου θα σπείρω οργίλες φωτιές, να τρέξεις γρήγορα» Ευτυχία Παναγιώτου, Το Φάντασμα

Αγαπώ την ποίηση... Η Ευτυχία Παναγιώτου με εντυπωσίασε από την πρώτη ανάγνωση. Η απόφαση μου να μελοποιήσω ποίημα της δεν πήρε παραπάνω από ένα λεπτό κι αυτό πριν ακόμα καταλήξω ποιο ποίημα της θα μελοποιήσω συγκεκριμένα. Τέλος, το γεγονός ότι πρόκειται για έναν νέο άνθρωπο συνέβαλλε καταλυτικά στην απόφαση μου. 

 

«Και κάνουν το κρεββάτι μου κύκλο για να με δούνε»
Κωνσταντίνος Καβάφης,  Ο Τρόμος

 

Κεντρική δύναμη των επιλογών μου αποτελεί ο στόχος μου να βιώσω το συναίσθημα μου ως αναγνώστης ...μουσικά. Όταν ήμουν παιδί πίστευα πως οι ποιητές, οι συνθέτες και γενικά οι καλλιτέχνες κάθε λογής είναι κάτι σαν ...ξωτικά και αυτό που πρέπει να κάνει κανείς είναι να έχει όλες του τις αισθήσεις ανοιχτές και να περιμένει να τον βρούν. Από τότε οι "τέχνες"  απαντούν  σε ότι "απελπισμένο" θέτει η ψυχή μου...Πριν δύο χρόνια κάποιος Αθηναϊκός τοίχος μου μίλησε με ένα στίχο του Κ. Καβάφη κι εγώ από τότε δεν χορταίνω να τον ακούω... Μεγάλος ποιητής. Σκληρός και ειλικρινής. 

 

Χρυσοβαλάντης Σωτηρίου

«…το μέλλον γράφεται μ'αγώνες....»
Ο Μάνος Ελευθερίου μας συστήνει την ποίηση ως πράξη συνεχούς αγωνιστικότητας και εγρήγορσης που δεν ενδίδει στην ωραιοπάθεια και την πολυτέλεια, αλλά καταγράφει τις ανάγκες του καιρού μας και αφυπνίζει.

 

«…να γίνει η αγάπη απειλή, να ζεις γυμνός σ'ένα κελί που σημαδεύουν...»
Ο έρωτας δε νοείται χωρίς μικρές δόσεις κινδύνου, αλλιώς καταλήγει αργομισθία. Ο έρωτας στο ποίημα του Μάνου Ελευθερίου φανερώνεται ως πράξη γενναιότητας και αυταπάρνησης σε πείσμα της μικροαστικής μας καθημερινότητας.

 

H εκδήλωση της ''Στέγης'' υπήρξε μια μοναδική ευκαιρία συνδιαλλαγής με την αισθητική του Μάνου Ελευθερίου, ενός σπουδαίου ποιητή, ο οποίος δεν εξαντλείται σε κοινότοπες και ανώδυνες αλήθειες, αλλά αποτυπώνει συναισθήματα και σκέψεις τόσο προσωπικές που τελικά αφορούν τους πάντες και γίνονται πανανθρώπινες.