«Στον ήχο του κλαρίνου του Τάσου Χαλκιά βογκάει, τινάζεται, χαμογελάει, χορεύει η Ελλάδα - θάλασσες και βουνά της, δεκαπεντασύλλαβα ποτάμια της, αρματολοί και κλέφτες, παλικαράκια στριφτομούστακα στη μάχη και στο τσάμικο, μαυροφορούσες ανταρτομανάδες και κοράσια πλεξουδοστεφάνωτα, πέντε κοτσύφια στον ελαιώνα και, στο βάθος βάθος, πάντα το άγρυπνο, μερακλωμένο αηδόνι». Το ιδιόχειρο σημείωμα του μεγάλου μας ποιητή, Γιάννη Ρίτσου αφιερωμένο στον Τάσο Χαλκιά, αποτυπωμένο την 1η Μαρτίου 1985, περιγράφει με τον ιδανικότερο τρόπο την προσωπικότητα και την αξία ενός ανθρώπου και καλλιτέχνη, που γεννήθηκε, έζησε και δημιούργησε ταγμένος –θαρρείς- για να εκφράσει και να δώσει ήχο στο χώμα και την πέτρα της Ηπείρου.

Εξού και ο τίτλος «ΤΑΣΟΣ ΧΑΛΚΙΑΣ – Το φύσημα του θεού» (Εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη) από το νέο βιβλίο για τη ζωή και το έργο της μεγαλύτερης προσωπικότητας της ηπειρώτικης μουσικής και εκ των σπουδαιότερων εκπροσώπων της δημοτικής μας μουσικής εν γένει, αποδίδει όλα όσα σήμαινε και διαχρονικά πρεσβεύει η προσφορά και το έργο του επιφανέστερου των Χαλκιάδων.

 

Το να επιχειρήσει κάποιος να γράψει ένα βιβλίο για τον Τάσο Χαλκιά είναι σαν να εισχωρεί στα δύσβατα της ιστορίας του τόπου μας κατά τον 20ο αιώνα και δη της ιστορίας της Ηπείρου, με βαθιά γνώση και διεισδυτική, συγκριτική ικανότητα. Η Άννα Ι. Στεργίου, συγγραφέας του έργου (και επί σειρά ετών συντάκτρια της «Ελευθεροτυπίας»), όμως, δεν βασίστηκε μόνο σε αυτές τις παραμέτρους, μιας και είχε την τύχη της προσωπικής βιωματικής επαφής τόσο με την μουσική και τον λαϊκό πολιτισμό της Ηπείρου (αντλεί την καταγωγή της από τη Μουργκάνα της Θεσπρωτίας), όσο και με τον έργο του μεγάλου μουσικού.

«Καθόλη τη διάρκεια της έρευνας και της συγγραφής του βιβλίου είχα την καθοριστική συμπαράσταση του Λάκη Χαλκιά, ο οποίος και με ενθάρρυνε όποτε κι αν έβρισκα μπροστά μου εμπόδια ή είχα να αντιμετωπίσω λεπτές ισορροπίες. Το πρώτο διακύβευμα που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε ήταν ο χαρακτήρας του βιβλίου. Αποφασίσαμε να εστιάσουμε και να εμβαθύνουμε στον χαρακτήρα και την προσωπικότητα του Τάσου Χαλκιά. Αυτό είναι που το ξεχωρίζει από παλιότερα κείμενα, ωστόσο οφείλω να σημειώσω πως βασίστηκα πολύ και υπήρξε πολύτιμος οδηγός για εμένα, το βιβλίο του Ανδρέα Χρονόπουλου,

 

«Θύμησες και σημειώσεις Τάσου Χαλκιά». Σε ό,τι αφορά στην μεθοδολογία, το βιβλίο ακολουθεί χρονολογικά τη ζωή του Τάσου Χαλκιά και πηγές μου υπήρξαν πολλές μαρτυρίες ανθρώπων που τον γνώρισαν ή έζησαν μαζί του, καθώς και πλήθος δημοσιευμάτων. Ένα εντυπωσιακό στοιχείο στην περίπτωση του μεγάλου αυτού καλλιτέχνη και ανθρώπου είναι πως η ζωή του συμπίπτει με μία σειρά από κορυφαία γεγονότα του 20ου αιώνα. Ακολουθώντας τα «βήματά» του, είναι σαν να ακολουθείς τους σημαντικότερους «σταθμούς» στην ιστορία της συγκεκριμένης περιόδου παγκοσμίως, αλλά και ειδικότερα της Ελλάδας…», τονίζει στο Musicpaper.gr, η συγγραφέας του βιβλίου, Άννα Ι. Στεργίου.

 

Πράγματι, ο Τάσος Χαλκιάς που τόσο πολύ συνδέθηκε (όσο κανείς άλλος) με το Μοιρολόι (το πιο χαρακτηριστικό και συγκλονιστικό άκουσμα της Ηπειρώτικης μουσικής) αποτελεί ένα παράδειγμα ανθρώπινης αξιοπρέπειας και αναγέννησης, αφού μέσα από πάμπολλες δυσκολίες και αφού είχε χάσει μέχρι και την οικογένειά του, βρήκε το θάρρος όχι μόνο να ανασυνταχθεί σε προσωπικό επίπεδο, αλλά να μεγαλουργήσει και να αφήσει το πιο πολύτιμο έργο, που έχει ποτέ αφήσει μουσικός της δημοτικής μας μουσικής, σε αυτόν τον τόπο.

 

Κι αν η επίσημη Πολιτεία… ακόμη δεν έχει αξιωθεί να τιμήσει τη μνήμη και την προσφορά του, δεν συμβαίνει το ίδιο με τον απλό κόσμο, που τον θυμάται και τον ανακαλεί ως τον «σπουδαιότερο όλων», τον άνθρωπο που μας άφησε παρακαταθήκη ένα ανεπανάληπτο ήχο και μελωδίες που μέσα από το κλαρίνο του έφτασαν πολύ πέρα από τα ελληνικά σύνορα (ανεξίτηλα τα «σημάδια» του στις ΗΠΑ, την Αίγυπτο και σε πολλά ακόμη μέρη).

 

Αξίζει τέλος, να σημειώσουμε πως ο Τάσος Χαλκιάς αποτελούσε και αποτελεί σημείο αναφοράς και για τους συναδέλφους του, μουσικούς και τραγουδιστές, οι οποίοι φέρουν ως τίτλο τιμής οποιαδήποτε συνεργασία μαζί του.

 

Ο Τάσος Χαλκιάς είχε πραγματικά… το φύσημα του θεού.


 


Σύντομο βιογραφικό – Τάσος Χαλκιάς
Γεννήθηκε το 1914 στη Γρανιτσοπούλα Ιωαννίνων και ήταν μέλος της περίφημης οικογένειας μουσικών των Χαλκιάδων. Από εκεί είχε και τα πρώτα μουσικά ακούσματα. Όντας πολύ νέος ακόμα, αρχίζει και πηγαίνει με άλλους μουσικούς και λαϊκούς οργανοπαίχτες σε πανηγύρια. Το 1930 με τους αδελφούς του Φώτη και Μήτσο δημιούργησε το συγκρότημα «Τα μαύρα πουλιά». Στη διάρκεια του Β' Παγκόσμιου Πολέμου και ενώ υπηρετεί στο στρατό, η ζωή του ανατράπηκε μέσα από μια τραγωδία. Το χωριό του βομβαρδίστηκε και σκοτώθηκαν η γυναίκα του και δυο του παιδιά. Οι πρώτες ηχογραφήσεις του έγιναν το 1951. Ταξίδεψε στην Αίγυπτο (στο Κάιρο και την Αλεξάνδρεια), την Αμερική και στην Ελλάδα επέστρεψε το 1966. Εκτός από πολύ μεγάλος μουσικός του κλαρίνου, ο Τάσος Χαλκιάς ήταν συνθέτης και στιχουργός, με αποτέλεσμα να γράψει πολλά τραγούδια, που άφησαν εποχή. Συνεργάστηκε με τον Χρήστο Λεοντή, τον Διονύση Σαββόπουλο, τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Γιώργο Παπασιδέρη, τον Στέλιο Καζαντζίδη μέχρι και τον Θεόδωρο Αγγελόπουλο ή τον Γιάννη Ρίτσο, με το Θέατρο Τέχνης και το ΚΘΒΕ, ενώ συμμετείχε σε πολλά φεστιβάλ του εξωτερικού. Πέθανε το 1992 στον Πειραιά.

 

Για περισσότερες πληροφορίες
Εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη
e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
www.siderisbooks.gr