Κατάγεται από την Τουρκία, αλλά από τη μειονότητα των Κούρδων. Το γεγονός αυτό την καθιστά ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη σε θέματα που αφορούν στις μειονότητες ειδικά σε μια χώρα που τα μειονοτικά αποτελούν κεντρικό σημείο διαχρονικά της πολιτικής της. Τι συμβαίνει όμως όταν η ερμηνεύτρια αποφασίζει να τραγουδήσει στο ντεμπούτο δίσκο της τα φημισμένα ρεμπέτικα τραγούδια που κάποτε ήταν κοινός τόπος σε Τούρκους και Έλληνες; Βέβαια, μετά τα ταραγμένα χρόνια της δεκαετίας του 1920 (ξεριζωμός, ανταλλαγή πληθυσμών) μετανάστευσαν κι αυτά -στην κυρίως Ελλάδα- και αναπτύχθηκαν ως ντόπια μουσική σκηνή, αποχαιρετώντας ουσιαστικά τη Σμύρνη και την Πόλη για να βρουν φιλόξενη στέγη στο κοινό της underground κουλτούρας του Πειραιά, της Σύρου αλλά και της Λέσβου;


Μετά τα τελευταία ανοίγματα των κυβερνήσεων της γείτονας χώρας, το ρεμπέτικο γνωρίζει μια πρωτοφανή άνθιση στην Κωνσταντινούπολη. Και εδώ υπάρχουν περίοδοι που για τον ένα ή τον άλλο λόγο το ρεμπέτικο τραγούδι γίνεται μόδα και –ευτυχώς– τροφοδοτεί νέα ρεύματα (βλέπε έντεχνο), για να χαθεί και πάλι ως έθνικ μουσικό στοιχείο της Ελλάδας. Στη Τουρκία, που ακόμα κρατάει τον ανατολίτικο χαρακτήρα της σε φωνές και ορχήστρες που υπηρετούν τα ιδιώματα της Ανατολίας, το ρεμπέτικο (και κυρίως η σμυρνέϊκη έκφανσή του) χρησιμοποιείται πότε ως ντόπιο δημιούργημα, για τους ανίδεους τουρίστες και πότε ως γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στους λαούς που το «γέννησαν» και το έθρεψαν ως τη βίαιη εκπαραθύρωσή του το 1922 και την απαγόρευσή του από τον Κεμάλ.

mortissa 2
Μια «Μόρτισσα» όμως έρχεται να ταρακουνήσει λίγο τα νερά και να δώσει έναν άλλον αέρα στο θέμα ρεμπέτικο.
Η Cigdem Aslan κόρη Κούρδων Αλεβί έχει μια θαυμάσια πορεία στο klezmer σχήμα She’koyokh με ρεπερτόριο από την εβραϊκή, σεφαραδίτικη και βαλκανική παράδοση. Το ντεμπούτο της όμως στη δισκογραφία μαρτυρά πολλά περισσότερα από μια ακόμα καταγραφή εκείνων των τραγουδιών που κάποτε τόνιζαν την όποια ειρηνική συνύπαρξη σε Πόλη και παράλια των δύο λαών. Η Aslan ζει και δημιουργεί εδώ και πολλά χρόνια στο Λονδίνο, μία από τις πλέον πολυπολιτισμικές πρωτεύουσες όχι μόνο της Ευρώπης.
Ένιωσε λοιπόν πως η είσοδός της στη international δισκογραφία μπορούσε να περιέχει την αυθεντικότητα της ρίζας της πασπαλισμένη πολύ έξυπνα με μικρά κοινωνικοπολιτικά σχόλια που ένα έμπειρο μάτι θα καταλάβει με μια πιο προσεκτική εξέταση. Και τα δεκατρία τραγούδια του cd "Mortissa" προέρχονται και κατάγονται από την κοινή δεξαμενή που τροφοδοτούσε πριν την καταστροφή της Σμύρνης την παράδοση των δύο λαών και έκτοτε, άλλοτε με μεγαλύτερη κι άλλοτε με μικρότερη συχνότητα τραγουδήθηκαν από πλήθος Ελλήνων και Τούρκων ερμηνευτών.


Εκτός των παραδοσιακών, τα οποία είναι τα δημοφιλέστερα και στις δύο πλευρές του Αιγαίου η Cigdem Aslan τολμάει να τραγουδήσει σε ελληνική γλώσσα Παναγιώτη Τούντα, Βαγγέλη Παπάζογλου, Κώστα Σκαρβέλη και άλλους συνθέτες της εποχής. Η απόδοσή της σε ξαφνιάζει για την καθαρότητα της προφοράς, το σεβασμό στη μελωδικότητα της γλώσσας και την ταπεινότητα με την οποία προσεγγίζει το εγχείρημα.

Η ελληνική γλώσσα κυριαρχεί πάνω από το μισό του project που από μόνο του μαρτυρά μια συμπάθεια στον ελληνικό χαρακτήρα του σμυρνέϊκου ενώ λίγα είναι τα μεικτά, σε δύο ή σε τρεις (και της κούρδικης) γλώσσες. Παράλληλα στην επίσημη ιστοσελίδα της δισκογραφικής εταιρείας Αsphalt Records για το «Mortissa» γίνεται αναφορά στους διωγμούς των Ελλήνων από τις Τούρκικες Αρχές και μετά το 1922, δηλ στα γεγονότα του 1955, αλλά και στις πρόσφατες ταραχές στην πλατεία Ταξίμ. Ανατρέχοντας επίσης στο YouTube θα βρει πολλές ζωντανές εμφανίσεις της να υπηρετεί κι άλλα ελληνικά τραγούδια της εποχής στα ελληνικά που κρίμα που δεν χώρεσαν εδώ υιοθετόντας παράλληλα έναν μεικτό ενδυματολογικό χαρακτήρα.


Συνοδοιπόροι της είναι πολλοί μουσικοί με ελληνικό αίμα, ενώ σε τρία τραγούδια ερμηνεύει και το klezmer σχήμα με το οποίο ξεκίνησε. Κλαρίνο, κιθάρα, κανονάκι, σαντούρι, μπαγλαμάς, μάντολα, βιολιά, μπουζούκι, κουδουνάκια, τσέλλο, kopuz (είδος κιθάρας), ούτι, νταρμπούκα και μπεντίρ εξυπηρετούν όλες σχεδόν τις αποχρώσεις του είδους που άλλοτε σου μοιάζει να απευθύνεται σε τούρκικο, άλλοτε σε ελληνικό κοινό ενώ κάποιες φορές φλερτάρει ενορχηστρωτικά με την εβραϊκή και την κούρδικη μουσική υφή. Προσωπικά μου θυμίζει τις εξαιρετικές ενορχηστρώσεις της Θέσιας Παναγιώτου στη σειρά για το ρεμπέτικο του Κώστα Φέρρη που μετέδιδε παλαιότερα η ΕΡΤ3.

Σίγουρα δεν την επέλεξαν τυχαία η Sezen Aksu και η Yasmin Levy να ανοίξει τις συναυλίες τους και ένα μήνα μετά την κυκλοφορία του δίσκου ήδη προτάθηκε στα δέκα καλύτερα άλμπουμ στον καθιερωμένο ετήσιο διαγωνισμό του Radio BBC 3! Ελπίζοντας να την δούμε πολύ σύντομα και στη χώρα μας συστήνουμε ανεπιφύλακτα μια Τουρκο-κούρδη φίλη της Ελλάδος, μια σύγχρονη «Μόρτισσα» του ρεμπέτικου και σμυρνέϊκου τραγουδιού!

www.cigdemaslan.com
www.asphalt-tango.de/records/aslan/cigdem_aslan_mortissa.html