mikistheodorakis_mariafarantouri_pablonerouda_apo_to_arxeio_mikitheodoraki_cpepefernandez«Στα 1971 επισκέφθηκα τη Χιλή ύστερα από πρόσκληση της κυβέρνησης Αλιέντε.  Ήμουν τότε Πρόεδρος του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου. Σε μια συναυλία στην πόλη Βαλπαρέιζο, μια ομάδα νέοι χιλιανοί συνθέτες παρουσίασαν την εργασία τους πάνω στην ποίηση του Πάμπλο Νερούντα. Μιλώντας μαζί τους στα παρασκήνια, μετά το τέλος της συναυλίας, τους υποσχέθηκα να δώσω κ εγώ στη Χιλή σ’ ένα χρόνο τη δική μου μουσική άποψη για το Canto General.


Την άλλη μέρα, σε γεύμα που παρέθεσε στο σπίτι του ο Σαλβατόρ Αλιέντε σε μένα και τον Τάκη Λαμπρία, μου πρόσφερε πανευτυχής τους δύο τόμους του Canto General. Γυρίζοντας στο Παρίσι συνέθεσα τη μουσική για το πρώτο και δεύτερο ποίημα, το Amor America και τις Vegetaciones. Το ίδιο καλοκαίρι πήγαμε οικογενειακώς στο Cap d’ Agde πάνω στη Μεσόγειο, ένα μέρος που μου θύμιζε έντονα την Ελλάδα. Εκεί συνέχισα τη σύνθεση ακολουθώντας τη σειρά του Νερούντα. Έτσι, μέσα σε λίγες μέρες είχα σχεδιάσει τα Algunas Bestias, Vieven los Pajaros, Libertadores, America Insurrecta, Voy a Vivir και A MiPartido.»

 

Είναι τα λόγια με τα οποία ο ίδιος ο Μίκης Θεοδωράκης περιγράφει την εποχή της σύνθεσης του Canto General, το οποίο αποτελεί μια ξεχωριστή –και «ανάδελφη»-στιγμή μέσα στην  γενικότερη εργογραφία του. Το Canto General, με την απόδοση των στίχων στα ελληνικά από τη Δανάη Στρατηγοπούλου ολοκληρώθηκε –με την καθοριστική ενορχηστρωτική και όχι μόνον συμβολή του Γιάννη Διδίλη- ως ορατόριο σε 13 μέρη, γραμμένο για δύο σολίστ τραγουδιστές, μεικτή χορωδία και δεκαπενταμελή ορχήστρα (2 πιάνα, 3 φλάουτα, 3 κιθάρες, ένα κοντραμπάσο και 6 κρουστά) που συγχωνεύει με τον πλέον πολυρρυθμικό τρόπο στοιχεία της λατινοαμερικάνικης και ισπανικής μουσικής με την ελληνική μουσική παράδοση. Η πρεμιέρα του έργου επρόκειτο να γίνει τον Σεπτέμβριο του 1973 στο Σαντιάγκο, όμως μεσολάβησε το πραξικόπημα του Πινοσέτ και ο θάνατος του Αλιέντε. Υπ’ αυτές τις συνθήκες βεβαίως, ήταν αδύνατον να γίνει μια τέτοια συναυλία. Λίγες μέρες αργότερα, ήρθε και η είδηση του θανάτου του Νερούντα.

canto-general-pablo-nerudaΗ πρώτη ολοκληρωμένη παρουσίαση του έργου έγινε τον Σεπτέμβριο του 1975 στο Στάδιο Καραϊσκάκη, με σολίστ την Μαρία Φαραντούρη και τον Πέτρο Πανδή, την Εθνική Χορωδία της Γαλλίας, τα Κρουστά του Στρασβούργου, τον Alberto Newman και την Ντόρα Μπακοπούλου στα δύο πιάνα, τον Ευάγγελο Ασημακόπουλο και τη Λίζα Ζώη στις κιθάρες και λαϊκή ορχήστρα υπό τον Γιάννη Διδίλη. Η ηχογράφηση αυτή κυκλοφόρησε και σε δίσκο βινυλίου, ενώ ακολούθησαν και άλλες δισκογραφικές καταγραφές.

Σαράντα χρόνια από τότε που γράφτηκε, το Canto General θα παιχτεί εκ νέου μπροστά στο ελληνικό κοινό: την Τρίτη 17 Ιουλίου, στις 9 το βράδυ, το έργο-σύμβολο της ελευθερίας παρουσιάζεται στο Ηρώδειο με τους αυθεντικούς ερμηνευτές του, την Μαρία Φαραντούρη και τον Πέτρο Πανδή. Μαζί τους η Χορωδία της ΕΡΤ υπό τη διεύθυνση του Δημήτρη Μπουζάνη και η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων υπό τον Σταύρο Μπερή. Την δεκαπενταμελή ορχήστρα που συνθέτουν διακεκριμένοι σολίστ διευθύνει ο αρχιμουσικός Λουκάς Καρυτινός. Αποσπάσματα του ποιητικού έργου του Νερούδα –σε μετάφραση της Δανάης Στρατηγοπούλου- θα διαβάσει ο ηθοποιός Τάσος Νούσιας. Η παραγωγή φέρει την υπογραφή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.

* H Φωτογραφία είναι του Pepe Fernandez από το αρχείο του Μίκη Θεοδωράκη (Mίκης Θεοδωράκης, Μαρία Φαραντούρη, Πάμπλο Νερούδα)