Αφορμή για αυτή τη σύντομη αναφορά στον συνθέτη Ηρακλή Πασχαλίδη δεν αποτελεί η κυκλοφορία ενός καινούργιου δίσκου, μια συναυλία ή τέλος πάντων ένα αμιγώς μουσικό γεγονός. Ούτε καν μια θεατρική παράσταση, κάτι που θα ήταν αναμενόμενο στην περίπτωσή του, μιας και έχει υπογράψει μουσικές για περισσότερες από 60 παραστάσεις της Πειραματικής Σκηνής Τέχνης, του ΚΘΒΕ, του Εθνικού Θεάτρου, πολλών ΔΗΠΕΘΕ και του Ολλανδικού Figurentheater του Feike Boschma στο Άμστερνταμ.

 

Αφορμή αποτελεί ένα εικαστικό γεγονός, η ατομική έκθεση του Δημήτρη Σκουρογιάννη στη Μέδουσα Αίθουσα Τέχνης με τον τίτλο «Επιθαλάμια και άλλα τραγούδια», όπου, πέρα από το ευχάριστο ξάφνιασμα που προκαλούν οι εικαστικές δημιουργίες του Σκουρογιάννη με τα κεντημένα επιτοίχια έργα  από τούλι, διαφάνεια και λεπτά βαμβακερά νήματα, μία ακόμα έκπληξη περιμένει τον επισκέπτη της έκθεσης. Σε μια γωνιά, διακριτικά ενταγμένο στην όλη αισθητική της έκθεσης, ένα από τα τρία mp3 που έχουν εγκατασταθεί στο χώρο προσφέρουν για κατ’ ιδίαν ακρόαση ένα ανέκδοτο κομμάτι του Ηρακλή Πασχαλίδη από τη μουσική που έγραψε το 1989 για τον «Λούσια», την τηλεοπτική σειρά πέντε επεισοδίων της ΕΡΤ σε σκηνοθεσία Σταύρου Καπλανίδη βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Νίκου Χουλιαρά. Πρόκειται για μία παραλλαγή του γνωστού εμβατηρίου «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει» που ο Πασχαλίδης με ευρηματικό τρόπο διασκεύασε για πιάνο. Ένα μουσικό σχόλιο που πλημυρίζει μελαγχολία και μια καλά κρυμμένη ειρωνεία, σαν ένα παιδί, που στα πρώτα βήματα εκμάθησης τού οργάνου προσπαθεί να βγάλει στο πιάνο την μελωδία διστακτικά, κομπιάζοντας, «παραπατώντας» στα πλήκτρα του.

 

 

Η διαδρομή του Ηρακλή Πασχαλίδη ξεκινά το 1981 στους πρώτους Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού της Κέρκυρας που διοργάνωσε ο Μάνος Χατζιδάκις. Εκεί τον συναντάμε για πρώτη φορά με δύο τραγούδια που ερμήνευσε ο Χρήστος Στέργιογλου: την «Κυρία από την Ικαρία» και το «Τραγούδι». Έκτοτε, ασχολήθηκε σχεδόν αποκλειστικά με τη σύνθεση μουσικής κυρίως για το θέατρο και τον κινηματογράφο και σε λίγες, επιλεγμένες εργασίες για την τηλεόραση.

 

Αν και μετράει ήδη περισσότερα από 30 χρόνια δημιουργικής ενασχόλησης με τη σύνθεση, υπάρχουν δυστυχώς μονάχα τέσσερεις δισκογραφικές καταγραφές, κυρίως με μουσικές του για το θέατρο και ένα παραμύθι. Η πρώτη αφορά τη μουσική για την παράσταση «Aromanceinmanydimensions» του Feike Boschma που παρουσιάστηκε το 1988 στο Άμστερνταμ σε σκηνοθεσία Νίκου Αρμάου. Ο δίσκος βινυλίου εκδόθηκε την αμέσως επόμενη χρονιά, με τη συμμετοχή – μεταξύ άλλων – των Βαγγέλη Χριστόπουλου στο όμποε, Μιχάλη Σιγανίδη στο κοντραμπάσο, Μίλτου Μουμουλίδη στο κλαρινέτο και Θοδωρή Ρέλλου στο σαξόφωνο. Μουσική με πρωταγωνιστή το πιάνο, αφού στην παράσταση τα θέματα αποδίδονταν ζωντανά από τον συνθέτη, λειτουργεί (όπως άλλωστε και όλες οι εργασίες του που εκδόθηκαν κι αργότερα) με μία αξιοθαύμαστη αυτονομία, πέρα από τη σκηνική της λειτουργία. Ο Πασχαλίδης φτιάχνει μουσικές μινιατούρες με σκοπό να ντύσουν την ιδιαίτερη αυτή παράσταση (ο Feike Boschma ήταν από τους πρωτοπόρους του θεάτρου κούκλας και μαριονέτας στην Ολλανδία) και την ίδια στιγμή η μουσική του λειτουργεί στον ακροατή ανεξάρτητα από τον αρχικό της σκοπό.

 

Main Menu

 

Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, εκδόθηκαν από την εταιρεία Λύρα τα «Θεατρικά», μια συλλογή με τις μουσικές του Ηρακλή Πασχαλίδη και του Κώστα Βόμβολου για την Πειραματική Σκηνή Τέχνης που κάλυπτε ένα διάστημα 10 περίπου ετών. Στο δίσκο περιλήφθηκαν μουσικές και τραγούδια από τις εργασίες του Πασχαλίδη για την Πειραματική Σκηνή Τέχνης της Θεσσαλονίκης, αρχής γενομένης από τις «Εκκλησιάζουσες» του 1984 μέχρι τον «Κύκλο με την κιμωλία» του 1992. Μέσα από το πλούσιο σε ποικιλία ρεπερτόριο της Πειραματικής Σκηνής, ο Πασχαλίδης βρίσκει την ευκαιρία να δοκιμάσει φόρμες σε μουσικές για έργα διαφορετικών εποχών, από τον Αριστοφάνη και τον Γκολντόνι, μέχρι τον Ιονέσκο, τον Λόρκα, τον Μπρεχτ και τον Τόμας. Εξέχουσα θέση σε αυτή την έκδοση έχει η μουσική του για το «Κάτω από το γαλατόδασος» του Ντύλαν Τόμας, καθώς και η συμμετοχή της Μαρία Φαραντούρη με την ερμηνεία της στο «Τι φοβερό» από τον «Κύκλο με την κιμωλία» του Μπέρτολντ Μπρεχτ. Ο δίσκος επανεκδόθηκε το 2008 σε cdμε διαφορετικό εξώφυλλο, απομονώνοντας τις μουσικές του Πασχαλίδη από αυτές του Βόμβολου.

 

 

Τον Απρίλιο του 2006 από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο κυκλοφόρησε το παραμύθι «Η γάτα η κουμπάρα». Η Σούλα Μητακίδου και η Ευαγγελία Τρέσσου, αμφότερες καθηγήτριες του Παιδαγωγικού του ΑΠΘ, διασκεύασαν ένα λαϊκό παραμύθι από τη Νάξο με σκοπό να αποτελέσει εργαλείο για εκπαιδευτικούς που ασχολούνται με παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Η εικονογραφημένη από τη Σοφία Φόρτωμα έκδοση, συνοδεύεται από cdστο οποίο ο Ηρακλής Πασχαλίδης διαβάζει το παραμύθι και τραγουδά 6 τραγούδια παίζοντας ο ίδιος πιάνο.

 

 

Την ίδια χρονιά, εκδόθηκε από την Protasisτο cd«12 μουσικά κομμάτια και 6 τραγούδια». Πρόκειται και πάλι για ένα απάνθισμα από μουσικές και τραγούδια του Ηρακλή Πασχαλίδη γραμμένα κυρίως για το θέατρο, αλλά και τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Η έκδοση αυτή καλύπτει ένα διάστημα από το 1984 μέχρι και το 2005, παρουσιάζοντας μουσικές και τραγούδια του Πασχαλίδη για τα ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και Πάτρας, το Θεσσαλικό Θέατρο, το ΚΘΒΕ και την Πειραματική Σκηνή Τέχνης, καθώς επίσης και για τις επόμενες συνεργασίες του (μετά το «Aromanceinmanydimensions») με το Figurentheater του Feike Boschma. Εδώ, μεταξύ άλλων, συναντάμε αποσπάσματα από τη μουσική για την εξαιρετική παραγωγή «Τριστάνος και Ιζόλδη» του Feike Boschma, την μουσική των τίτλων για την τηλεοπτική σειρά «Λούσιας», καθώς επίσης και δύο από τις εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις μελοποίησης από έλληνα συνθέτη, κειμένου τού Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα στο πρωτότυπο: το ποίημα «Dia 27 deAgosto» και το «Alsalir», το κατά τα άλλα γνωστό ως «Τώρα νυφούλα μου χρυσή» από τον «Ματωμένο γάμο».

 

 

Αν κάτι χαρακτηρίζει τη δουλειά τον Ηρακλή Πασχαλίδη όλ’ αυτά τα χρόνια, είναι η αυστηρή συνέπεια και η επιμονή στη μελωδία. Τα θέματά του χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά λεπτοκαμωμένες μελωδικές ιδέες που αναπτύσσονται χωρίς να χάνουν το μέτρο, δίχως επικίνδυνες (με την έννοια της υπερβολής) ακροβασίες και δήθεν σύγχρονους πειραματισμούς. Η πρόθεσή του είναι παραπάνω από σαφής: να φτιάξει μουσικές που να υπηρετούν την εικόνα με τρόπο αφηγηματικό. Οι λίγες (σε σχέση με το συνολικό του έργο) καταγραφές που υπάρχουν στη δισκογραφία, αυτό ακριβώς αποτυπώνουν. Μια σειρά μελωδικών αφηγήσεων που κατορθώνουν να σταθούν με αυτονομία, πέρα από την αφορμή, δηλαδή την εικόνα για την οποία φτιάχτηκαν, δημιουργώντας απ’ την αρχή ξανά καινούργια τοπία, θεατρικές σκηνές και κινηματογραφικά πλάνα. Ο ακροατής, ακόμα κι αν δεν έτυχε να παρακολουθήσει τις θεατρικές παραστάσεις ή τις ταινίες για τις οποίες φτιάχτηκαν, απολαμβάνει μουσικές γεμάτες κομψότητα και τραγούδια φτιαγμένα με τη μαστοριά ενός τεχνίτη που κατέχει άριστα την Τέχνη του.

 


Παρακάτω κατεβάστε το ανέκδοτο κομμάτι του Ηρακλή Πασχαλίδη "Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει"