H λεπτή φιγούρα από την Οκλαχόμα με τη χαρακτηριστική προφορά του νότου έσβησε πριν από 46 χρόνια σε ένα νοσοκομείο της Νέας Υόρκης στην ηλικία των 55 ετών. Πρόσφατα η γενέτειρα του αποφάσισε να ξεκινήσει διαδικασίες ανέγερσης του πατρικού του σπιτιού -το οποίο χρονολογείται γύρω στα 1860- προκειμένου να δημιουργήσει πόλο έλξης στους διερχόμενους ταξιδιώτες.

Ο τραγουδιστής της φολκ και πρωτεργάτης των λεγόμενων protest-songs δεν είχε ποτέ μεγάλη εύνοια από τον τοπικό κοινωνικό περίγυρο καθώς τον ακολουθούσε η ‘ρετσινιά’ των αριστερών του πεποιθήσεων, δημιουργώντας κύματα καχυποψίας εναντίον του.

 

Βέβαια ας μην ξεχνάμε πως αναφερόμαστε σε μία περίοδο κατά την οποία το σύνδρομο του φοβισμού απέναντι σε οτιδήποτε διαφορετικό ήταν πολύ έντονο σε σύγκριση με τις σημερινές κοινωνίες όπου παρόμοιες νοοτροπίες ελπίζουμε πως ανήκουν –τουλάχιστον σε μεγάλο βαθμό- στο παρελθόν. Άλλωστε τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολλές προσπάθειες που αφορούν την ανάδειξη του έργου και την πλήρη αποκατάσταση της φήμης του στην περιοχή της Οκλαχόμα. Μερικές από αυτές τις πρωτοβουλίες αφορούν το ετήσιο φεστιβάλ Woody Guthrie Folk Festival (1998), την λειτουργία του Woody Guthrie Center (Απρίλης 2013) και πρόσφατα τις προσπάθειες ανέγερσης και μεταμόρφωσης του πατρικού του σε ένα μουσειακό χώρο. 

 

Πρόκειται για τον τόπο που αντανακλά τα παιδικά βιώματα και τις πρώτες εικόνες του επαναστάτη μουσικού οι οποίες συντέλεσαν στη διαμόρφωση της προσωπικής του κοσμοθεωρίας. Το σπίτι αυτό παραλίγο θα είχε κατεδαφιστεί τη δεκαετία του ’70 λίγο μετά τον θάνατο του, δείχνοντας πως ο λόγος του Guthrie δεν ήταν ιδιαίτερα αποδεκτός στο συντηρητικό κύκλο της γενέτειρας του. Τώρα όμως τα δεδομένα είναι λίγο διαφορετικά. Όπως ανέφερε και ο Johnny Buschardt, υπεύθυνος του project, δεν θα γινόταν να είχε επιλεχθεί άλλος καλλιτέχνης πιο αντιπροσωπευτικός για τις κεντροδυτικές πολιτείες της Αμερικής. Βέβαια μία περισσότερο κυνική άποψη θα μπορούσε εύκολα να σχολιάσει πως η περιοχή των 3.000 κατοίκων της Okemah δεν θα είχε κανένα λόγο να αρνηθεί τις οικονομικές εισφορές που προβλέπεται να φτάσουν στην πόλη τους από την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου.

 

Ο Guthrie ήταν ένας καλλιτέχνης που σημαδεύτηκε από τις κοινωνικές ζυμώσεις και τα βιώματα της εποχής. Φτώχεια, πόλεμος κι η περίοδος της Μεγάλης Ύφεσης καθόρισαν την προσωπική αλλά και την καλλιτεχνική του πορεία. Μίλησε για την εκμετάλλευση, τα εργατικά δικαιώματα, το φασισμό και κατέγραψε ότι σήμαινε για τον ίδιο η έννοια της ταξικής συνείδησης.

 

Ξεκινώντας από μία φυσαρμόνικα στην εφηβεία έφτασε να δημιουργήσει μία μεγάλη μουσική πορεία, έναν προσωπικό μύθο. Με αφετηρία τη νεανική ηλικία, εκφράστηκε μέσα από τους Almanac Singers και ωρίμασε στα χρόνια που ακολούθησαν τη δεκαετία του ’40. Έγραφε και ζούσε όπως ήθελε. Ελεύθερα και ανεπηρέαστα μέχρι τη στιγμή που ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος άλλαξε και πάλι τις ισορροπίες. Εκείνος συνέχισε ακόμα κι έτσι να αποτυπώνει τα θέματα που τον ενδιέφεραν, θέματα που άπτονταν της κοινωνίας.

 

Ο ερμηνευτής του σπουδαίου This Land Is Your Land, o πρωτεργάτης της φολκ σκηνής υπήρξε μία ισχυρή προσωπικότητα με έντονες πολιτικές ανησυχίες, ενώ το έργο του επηρέασε καλλιτέχνες όπως ο Bob Dylan, η Joan Baez και ο Bruce Springsteen.
Η ζωή του όμως υπήρξε αρκετά περίεργη, ήταν γεμάτη μικρές τραγωδίες. Οικογενειακοί θάνατοι από την ευαίσθητη παιδική ηλικία μέχρι την απώλεια ενός παιδιού δημιουργούσαν πάντα μία σκιά, μία υποψία θλίψης. Το τραγούδι, η γραφή, η ποίηση έμοιαζαν να είναι κάτι περισσότερο από αυτοσκοπός ή όνειρο ζωής για τον ίδιο, ήταν μάλλον ένα μέσο προσωπικής ίασης, ήταν η δική του γη…


*Woody Guthrie: 14.07.1912 – 3.10.1967

Επίσημη σελίδα: www.woodyguthrie.com
Woodyguthriecenter.org