Ίσως - αν ήταν εδώ και της το έλεγα - να μην μού επέτρεπε να συνδέσω το όνομά της μ’ αυτό το κείμενο. Ίσως - αν ήταν εδώ και της το έλεγα - να μην μού επέτρεπε να δημοσιοποιήσω τη φωτογραφία που έβγαλα το περασμένο φθινόπωρο, όταν παρέα με το φίλο και συνάδελφο Σιδερή Πρίντεζη, παρακολουθήσαμε παρέα στο Ηρώδειο, την συναυλία του Διονύση Σαββόπουλου, με τα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι. Πίστευε ότι το ραδιόφωνο οφείλει να δημιουργεί τις δικές του εικόνες…


Από χτες όμως, η κ. Εφη Μεταλληνού, δεν είναι εδώ…

… και την ίδια ακριβώς μέρα, έγινε γνωστό ότι το Δεύτερο Πρόγραμμα, ο ραδιοφωνικός σταθμός τον οποίο υπηρέτησε και εκείνη, για περισσότερα από 30 χρόνια, δεν περιλαμβάνεται στο «επίσημο» «σχεδιασμό» της «Νέας» «Ελληνικής» «Ραδιοφωνίας» – «Ιντερνετ !!!!» «Τηλεόρασης» - παρακαλώ όλες οι λέξεις να εκληφθούν με το νόημα που τους δίνουν τα εισαγωγικά… Είναι και δεν είναι «επίσημος», είναι και δεν είναι «σχεδιασμός», είναι και δεν είναι «Ελληνική» κ.ο.κ.

 

 

Και την φωνή της Εφης Μεταλληνού και τη φωνή του Δεύτερου Προγράμματος, τις ήξερα καλά πολύ πριν τις γνωρίσω από κοντά. Ως ένα σημείο, παιδί ακόμα, σχεδόν τις συνέδεα, τις θεωρούσα ταυτόσημες… Όταν, λίγο πριν τα 20 μου χρόνια, βρέθηκα στο Δεύτερο Πρόγραμμα ως «παραγωγός» - εδώ κι αν χρειάζονται εισαγωγικά, ούτε ήξερα τότε τι ήθελα να κάνω – η κ. Εφη Μεταλληνού ήταν η πρώτη παραγωγός του Δεύτερου, που με υποδέχτηκε ως «συνάδελφο» με αγάπη και ενδιαφέρον… Δεν ήταν τόσο αυτονόητο… Οι «μόνιμοι υπάλληλοι» και οι «εξωτερικοί συνεργάτες» και τότε – όπως και μέχρι σήμερα – δεν είχαν τις καλλίτερες σχέσεις – για διάφορους λόγους που δεν είναι του παρόντος…

 

Το γραφείο της Έφης ήταν πάντα ανοιχτό, φιλόξενο και η Έφη ήταν πάντα ανοιχτή σε συζητήσεις και προβληματισμούς γύρω από τη «δουλειά», χωρίς να κάνει την «δασκάλα»…Περίπου το ίδιο, έκανε και στο μικρόφωνο… Δεν έκανε την «έξυπνη», την «μορφωμένη» και την «προοδευτική»… Και ποτέ μα ποτέ, δεν έβαζε τον εαυτό της, «μπροστά» και «πάνω» από τα τραγούδια και τους καλλιτέχνες… Ήξερε όμως να διαλέγει και να συνδυάζει… Με την αισθητική που κουβαλούσε ή είχε διαμορφώσει μέσα από τα χρόνια και την τριβή σ’ αυτό το χώρο… Και σίγουρα, δεν διάλεγε με βάση τις προσωπικές της συμπάθειες ή τις προσωπικές της σχέσεις…Οι επιλογές της, δεν είχαν να κάνουν με ποιους «συνέτρωγε» το προηγούμενο βράδυ… Μάλλον κρατούσε και τις αποστάσεις από λογής «συνεστιάσεις», χωρίς μάλιστα να το διατυμπανίζει…

 

Τα χρόνια πέρασαν… Ο ίδιος έφυγα και ξαναγύρισα στο Δεύτερο Πρόγραμμα… Έμαθα ότι η Έφη είχε διάφορες περιπέτειες, με λογής νεοφώτιστους εγκάθετους φωστήρες που ενέσκηψαν στην Ραδιοφωνία… Η ίδια δεν πολυμιλούσε για όλα αυτά… Ενώ ήταν πάντα ανοιχτή σε συζητήσεις καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος – και συνήθως διαφωνούσαμε, γιατί μάλλον δεν μπορούσε να καταλάβει τα «λαϊκά» μου ανοίγματα - επέμενε να μην προβάλλει τυχόν «αγωνιστικές» περγαμηνές της… «Προϊσταμένη» των «μονίμων» πλέον, έκανε τη «δουλειά» της με τον τρόπο που ήξερε από παλιά, αλλά χωρίς καμιά διάθεση να ξεχωρίζει, να«προΐσταται»… Ως τη στιγμή που συνταξιοδοτήθηκε – πάντα σιωπηλά και ήσυχα - , λίγα χρόνια πριν…

 

Βέβαια, το Δεύτερο πρόγραμμα των νεώτερων χρόνων, ήταν πλέον άλλο… Γνώρισε μια μεγάλη καθίζηση στα χρόνια μετά την «απελευθέρωση» της «ιδιωτικής» ραδιοφωνίας – πάντα με εισαγωγικά πρέπει να χρησιμοποιούμε τις λέξεις τελικά σ’ αυτή τη χώρα. Μετά, πήρε κάπως τα «πάνω» του… Έστω και με έντονες «ποπ» αποχρώσεις, ο επαγγελματισμός των ιθυνόντων, επέτρεπε να υπάρχουν σ’ ένα βαθμό κι όλες οι άλλες πτυχές του τραγουδιού… Η απαξίωση, η ανοργανωσιά, η έλλειψη στόχων, προέκυψαν και πάλι έντονα τα τελευταία χρόνια… Δεν ξέρω αν ήταν μόνο λόγω οικονομικών προβλημάτων…

 

Ήταν και το ανθρώπινο δυναμικό πολύ διαφορετικό, απ’ όλες τις πλευρές. Όπως είναι πλέον – για να μην κοροϊδευόμαστε – και σ’ όλη την πιάτσα. Η «εξυπνάδα», ο… «προοδευτισμός», ο - πολύ «προσωπικός» - παραγοντισμός στις μέρες μας, είναι «μπροστά» και «πάνω» από το τραγούδι. Η επιλογή και ο συνδυασμός των τραγουδιών, για πολλούς ανθρώπους του χώρου, έχουν να κάνουν αποκλειστικά με το… «τραπέζι» της προηγούμενης βραδιάς ή με τις προσωπικές επιδιώξεις της επόμενης μέρας… Είναι από άγνοια; Είναι από ανασφάλεια; Είναι από… άλλο; Ούτε αυτό θα το λύσουμε εδώ και τώρα…

 

Πάντως, η «αυλαία» του Δεύτερου Προγράμματος – αν τελικά, …επιτευχθεί - μάλλον δεν έχει να κάνει με όλα αυτά… Γιατί με όλες τις – επώδυνες, αν θέλετε - ασθένειές του, το Δεύτερο ήταν, είναι - και μάλλον θα παραμείνει, είτε… υπάρχει, είτε όχι – ο δημόσιος ραδιοφωνικός σταθμός ευρύτερης αποδοχής και ευρύτερης εκπροσώπησης μουσικών ειδών… Κάποια μεγάλα κομμάτια της μουσικής πραγματικότητας και της μουσικής μας ιστορίας, εξαιρετικά αγαπημένα σε πολύ κόσμο, χωρίς το Δεύτερο, σχεδόν δεν υπάρχουν…

Το έχει σκεφτεί άραγε κανείς, απ’ αυτούς που αποφάσισαν να κρατήσουν την «ενημέρωση» και τον «αθλητισμό», να στηρίξουν τις «ανάγκες» των «αποδήμων» και να αποδεχθούν ως «παιδεία» μόνο τις επιλογές του «Τρίτου»;
Η ακριβώς επειδή το σκέφτηκαν, αποφάσισαν να «ελέγξουν» λίγο πιο πιεστικά, να «στριμώξουν» στο υπόγειο, τις «ανάγκες» των «ιθαγενών»; - αχ! αυτά τα εισαγωγικά, που αλλάζουν τις έννοιες των λέξεων…

 

Από την εξέλιξη των γεγονότων και των ανθρώπων, θα δούμε αν η «εποχή της κ. Εφης Μεταλληνού» – οι αποστάσεις που επιβάλλει ο πληθυντικός δεν υπήρξαν ποτέ, αλλά θεωρώ επιβεβλημένο τον σεβασμό – ανήκει οριστικά στο παρελθόν ή θα διεκδικήσει τη δική της θέση στο μέλλον…