Σε πρώτη άποψη το πράγμα έμοιαζε ακατανόητο, για κάποιους ίσως ακόμα και...αστείο. Στο πλαίσιο του Κύκλου Χατζιδάκι της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ τον οποίο επιμελείται καλλιτεχνικά ο Γιώργος Χατζιδάκις, μία εκδοχή ολόκληρου του εμβληματικού δίσκου του Μάνου Χατζιδάκι «Ο Μεγάλος Ερωτικός» (που ο ίδιος είχε παίξει σε συναυλίες του αποσπάσματα αλλά ποτέ στο σύνολο του) σε ύφος... βρετανικού μπαρόκ με όργανα εποχής - και επιπλέον με τους πρωτότυπους στίχους των Ελλήνων ποιητών όχι απλά στα αγγλικά, αλλά στην... ελισαβετιανή διάλεκτο;!

 

Κανείς από τους θεατές να απογοητεύθηκε ούτε όμως και να ικανοποιήθηκε! Δύο άλλα ήταν τα τινά που μπορούσαν να συμβούν, αν σου αρέσει το μπαρόκ, η αναγεννησιακή και γενικότερα η προκλασική μουσική: να ενθουσιαστείς  ή, αν αντίστοιχα δεν σου αρέσει, να βρεις το ακρόαμα αδιάφορο ή και πληκτικό. Γιατί η αρχική ιδέα που είχε για αυτή την απρόσμενη και ανορθόδοξη μετεγγραφή ο – εγκατεστημένος εδώ και πολλά χρόνια στο Παρίσι - βιρτουόζος της βιόλας ντα γκάμπα Ανδρέας Λινός, στην πορεία προς την πραγμάτωσή της μετατράπηκε σε κάτι πολύ πιο διαφορετικό από όσο θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ο ίδιος και αληθινά συναρπαστικό!

 

Ο Ανδρέας Λινός ξεκίνησε με μιαν ευφυέστατη επιλογή που αποδείχθηκε άκρως επιτυχημένη. Αντί να μετεγγράψει ο ίδιος, ή οποιοσδήποτε άλλος Έλληνας μουσικός το έργο, το ανέθεσε στον επί χρόνια συνεργάτη του Μιγκέλ Ανρί που όχι μόνο κατέχει άριστα όλα τα προκλασικά μουσικά ιδιώματα, αλλά έχει και πολύ μεγάλη πείρα σε αυτό που κλήθηκε να κάνει, να μετεγγράφει δηλαδή σύγχρονα μουσικά έργα σε αυτά και ειδικότερα στο βρετανικό μπαρόκ. Μη γνωρίζοντας τη μουσική του Μ. Χατζιδάκι και τον συγκεκριμένο δίσκο, ο Ανρί ήρθε σε επαφή μαζί του δίχως το δέος, την συναισθηματική φόρτιση ή οτιδήποτε άλλο θα δέσμευε έναν Ελληνα μουσικό και κινήθηκε απολύτως ελεύθερα στην μετεγγραφή του.

 

Ελεύθερα σημαίνει ότι εκκίνησε μεν και είχε ως επίκεντρο το πρώιμο βρετανικό μπαρόκ, αλλά δεν δίστασε να συμπεριλάβει στοιχεία και από την ύστερη μορφή του αλλά και παλαιότερα χρονολογικά, από την αναγεννησιακή μουσική της Ισπανίας αλλά και της Ιταλίας και φτάνοντας κάποιες στιγμές μέχρι τα τραγούδια του Μεσαίωνα. Όλα αυτά τα απέδωσε άψογα ένα επταμελές σύνολο ξένων στην πλειοψηφία τους μουσικών – με την συμμετοχή προφανώς των δύο βασικών συντελεστών - που ήταν μια πολύ μικρή παραλλαγή του broken consort, του πρώτου ίσως δηλαδή στην Ιστορία της μουσικής δεδομένου συνόλου, το οποίο χαρακτήρισε το βρετανικό μπαρόκ των αρχών του δεκάτου έκτου αιώνα.

 

Οι Λινός και Ανρί επί της ουσίας αντιστοίχισαν την πολύ ιδιαίτερη ακόμα και για εκείνον ενορχήστρωση του Χατζιδάκι για το συγκεκριμένο έργο, (βιολί, βιολοντσέλο και κοντραμπάσο, δύο κλασικές κιθάρες, δύο πιάνα που χρησιμοποιούνται περισσότερο ως νυκτά και άρπα), υποκαθιστώντας το τρίο των εγχόρδων με τρεις βιόλες ντα γκάμπα (άλτο, τενόρο και μπάσο) και τα ζεύγη των κιθαρών και των πιάνων με το τρίο των νυκτών οργάνων του broken consort, λαούτο, σίτερν (cittern) και μπαντόρα – αν και σε κάποιες στιγμές χρησιμοποιήθηκαν και άλλα ανάλογα της προκλασικής εποχής όπως η θεόρβη – ενώ, κάνοντας μία και μοναδική υπέρβαση, διατήρησαν την άρπα ως φόρο τιμής στον Χατζιδάκι, ο οποίος την αγαπούσε πάρα πολύ και την χρησιμοποιούσε τακτικότατα.  

 

Στο ευρύτερο πλαίσιο πάντα της Παλαιάς Μουσικής ο Μιγκέλ Ανρί έδωσε στον εαυτό του πάρα πολλές αρμονικές, σε ορισμένες περιπτώσεις και μελωδικές, ελευθερίες και έπραξε άριστα γιατί το αποτέλεσμα ήταν κυριολεκτικά μαγευτικό! Αντίθετα δεν πείραξε σχεδόν καθόλου τις μελωδίες της φωνής. Η Σκοτσέζα υψίφωνος Ρέιτσελ Ρέντμοντ και ο Καναδός τενόρος Κέβιν Σκέλτον κάθε άλλο παρά κλήθηκαν για να υποκαταστήσουν αντίστοιχα την αείμνηστη Φλέρυ Νταντωνάκη και τον Δημήτρη Ψαριανό και το κατάφεραν και ήταν και οι δύο αληθινά αψεγάδιαστοι συμπληρώνοντας με τον πλέον φυσικό τρόπο το μουσικό σκέλος.

 

Η μετάφραση του βιρτουόζου των προκλασικών πληκτροφόρων οργάνων όπως το τσέμπαλο – και ενίοτε επίσης μαέστρου – Ιάσονα Μαρμαρά ήταν πολύ περισσότερο νοηματική παρά λεκτική, αλλά αυτό μετά από λίγο έπαψε να έχει σημασία γιατί ήταν πλέον φανερό προς τα που όδευε το πράγμα. Αντίθετα ήταν άψογο το τμήμα του φωνητικού συνόλου Cantores Sancti Pauli που έχει ιδρύσει και διηύθυνε και αυτή τη φορά ο τελευταίος. Μικρές αδυναμίες παρατηρήθηκαν μόνο στην προετοιμασία της Παιδικής Χορωδίας της ΕΛΣ αλλά, για όποιον γνωρίζει και καταλαβαίνει κάποια πράγματα, θα έλεγα ότι αυτές ήταν μάλλον αναπόφευκτες.

 

Το συμπέρασμα;
Ηταν αυτή η μπαρόκ εκδοχή του «Ο Μεγάλος Ερωτικός» του Μάνου Χατζιδάκι;

 

Κατηγορηματικά όχι! Ηταν ένα υπέροχο έργο Παλαιάς Μουσικής με έμπνευση και βάση τα τραγούδια του συγκεκριμένου δίσκου του μεγάλου συνθέτη μας; Αδίστακτα ναι! Τυχεροί όσοι και όσες το απολαύσαμε σε μία από τις τέσσερις μόλις παραστάσεις του (δύο ημέρες, αμφότερες με διπλή παράσταση). Για όσους και όσες δεν ήσασταν εκεί θα υπάρξει το CD που ηχογραφήθηκε κατά την διάρκεια τους και θα κυκλοφορήσει κάποια στιγμή στο μέλλον!