O Tigran Hamasyan γεννήθηκε στην Αρμενία όπου άρχισε μαθήματα πιάνου και, πιο συγκεκριμένα, jazz σε πολύ μικρή ηλικία και έζησε μέχρι τα δέκα έξι του. Τότε η οικογένεια του μετοίκισε στην Αμερική όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του και ντεμπούταρε δισκογραφικά σε ηλικία δέκα εννέα ετών το ‘06.

 

Μετά από μια λαμπρή διαδρομή σε Αμερική και Ευρώπη το ’15 επέστρεψε στην Αρμενία, αρχικά προσωρινά και για να κάνει τον δίσκο «Luys I Luso», μια σειρά μετεγγραφών για χορωδία και πιάνο θρησκευτικών ύμνων του Komitas, του ιερέα που στις αρχές του εικοστού αιώνα θεμελίωσε όχι μόνο την σύγχρονη αρμενική θρησκευτική αλλά και, σε μεγάλο βαθμό, λαϊκή μουσική. Κατέληξε να εγκατασταθεί ξανά και μόνιμα στο Γερεβάν όπου και ηχογράφησε το τελευταίο album του, το σχεδόν αριστουργηματικό περυσινό σόλο πιανιστικό «An Ancient Observer».

 

Αυτή είναι περιληπτικά η μέχρι τώρα διαδρομή του μόλις  τριάντα ενός ετών αλλά διεθνούς καταξιωμένου πλέον jazz συνθέτη, πιανίστα και αυτοσχεδιαστή Tigran Hamasyan που, αν στην περυσινή εμφάνιση του στον «Παρνασσό» έκανε το κοινό να παραληρεί σχεδόν από ενθουσιασμό, άφησε άφωνους όσους τον παρακολουθήσαμε στο Μέγαρο με την ομορφιά και την ποιότητα της χωρίς υπερβολή μεγάλης κάποιες φορές μουσικής του!

 

Όπως και πέρυσι επίκεντρο ήταν και πάλι το υλικό του «An Ancient Observer» αλλά είναι φυσιολογικό όσο περνάει ο καιρός και συνεχίζει την περιοδεία του για αυτό να εξελίσσει όλο και περισσότερο το συγκεκριμένο πιανιστικό project του και να του δίνει πιο πολλές και ακόμα πιο συναρπαστικές διαστάσεις.

 

Όταν πρωτοεμφανίστηκε ο T. Hamasyan η μουσική του ήταν jazz με έμφαση στο στοιχείο του αυτοσχεδιασμού αλλά και – πολύ περισσότερο από άλλους αναλόγους του – έντονη την κλασική παιδεία του, για την ακρίβεια το σύγχρονο τμήμα της, αυτό του εικοστού αιώνα και κυρίως το ρεύμα του μινιμαλισμού. Σύντομα όμως άρχισαν να κάνουν αισθητή την παρουσία τους στοιχεία της παραδοσιακής αρμενικής μουσικής.

 

Με καταλυτική για εκείνον της δημιουργία του προαναφερθέντος «Luys I Luso» και μετά την επανεγκατάσταση του στη χώρα του στο «An Ancient Observer» καθίσταται πλέον ένας τυπικός εκπρόσωπος της modal jazz (αυτής δηλαδή που χρησιμοποιεί τροπικές και όχι τονικές μελωδίες) η οποία χαρακτηρίζει την περιοχή της ευρύτερης «βαθιάς» Ανατολίας, δηλαδή την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν. Τυπικός όμως καθόλου απαραίτητα δεν σημαίνει και συνηθισμένος!

 

Για αυτό ακούσαμε αρτιότατα δομημένες συνθέσεις που εκμαιεύουν τα μέγιστα από έναν λιτότατο μελωδικό πυρήνα. Άλλες στις οποίες οι αρμενικές modal αρμονίες εμπλούτιζαν μια τυπική jazz μελωδία. Μινιμαλιστικές στο έπακρο αναπτύξεις μα και πολύπλοκες μετατροπές οι οποίες στην κυριολεξία μεταμόρφωναν το βασικό θέμα. 

 

Μετρημένο, σχεδόν διακριτικό αυτοσχεδιασμό και άλλες φορές που η δεξιοτεχνία του αληθινά βιρτουόζου εκτελεστή έβγαινε μπροστά δίχως ίχνος ματαιόδοξης αυτοεπιβεβαίωσης αλλά με...εκρηκτικά αποτελέσματα! Την περιστασιακή χρήση της φωνής του ως συνοδευτικού «οργάνου» του πιάνου (και όχι το αντίστροφο) ή και σαν μέσου αυτοσχεδιασμού. Ένα κομμάτι βασισμένο σε ένα synthesizer και άλλα ηλεκτρονικά που ήταν απλά θαυμάσια ambient electronica (δεν μπορείς παρά να τον συγχαρείς για αυτήν την, πολύ σπάνια για μουσικό της jazz, τόλμη του!) και άλλο ένα με την ίδια μεν βάση το οποίο ο σύντομος «διάλογος» των ηλεκτρονικών με το πιάνο το έκανε να μην είναι τίποτα άλλο από jazz και μάλιστα υπέροχη. Ακόμα και κάποιες «γυμνές» basslines  από το αριστερό χέρι του που δεν θα τις έλεγες τίποτα άλλο από rock, κάποιες φορές ίσως και ελαφρώς...funky!

 

Γενναιόδωρος επίσης με το κοινό με τα δύο κομμάτια που έπαιξε στα ισάριθμα encores μας χάρισε σχεδόν μισή ακόμα ώρα της εκπληκτικής και πανέμορφης μουσικής του. Ένας άνθρωπος αντιμέτωπος με τον εαυτό του και αντίστοιχα ένας μουσικός ενώπιος με το όργανο του ο οποίος κάθε φορά που βγαίνει στη σκηνή όχι μόνο νικά σε αυτόν τον διπλό αγώνα του αλλά με ολοένα υψηλότερες επιδόσεις, αντίστοιχα ως προς το να γίνεται σοφότερος και να ωριμάζει και να βελτιώνεται σε αυτό που κάνει.

 

Αμήχανος όταν έπρεπε να απευθυνθεί στο κοινό, απίστευτα σεμνός μέχρι του σημείου να είναι ντροπαλός μπροστά στις επιδοκιμασίες και τον θαυμασμό μετά το φινάλε, η εικόνα κάποιου που κάνει μουσική πριν και πάνω από όλα για να εκφράσει την ψυχή του και τον γεμίζει όσο τίποτα άλλο, σχεδόν τον κάνει ευτυχισμένο το να διαπιστώνει το πόσα πολλά παίρνει ο κόσμος από αυτή την προσωπική έκφραση του. Και όχι, θα έπρεπε ίσως αλλά δεν είναι έτσι όλοι οι μουσικοί!

 

Ο  Tigran Hamasyan δεν κάνει jazz στον εικοστό πρώτο αιώνα αλλά jazz του εικοστού πρώτου αιώνα. Για εμένα αυτό τα λέει όλα, εσύ τι δεν καταλαβαίνεις; Αν πάντως δεν καταλαβαίνεις είτε δεν ακούς jazz είτε ακούς λάθος jazz, για λάθος λόγους ή αμφότερα. Οπως και αν έχει για αυτό δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε όπως επικοινώνησε εκείνος με τη συντριπτική πλειοψηφία του κοινού ένα μαγικό βράδυ στο Μέγαρο...