altΔύο χρόνια έπειτα από το ντεμπούτο άλμπουμ, «Kuker» το project Бalkansky, ένα δημιούργημα των Ivo Christov (ενορχηστρώσεις και concept), Ivan Shopov (programming και mixing), με ακρογωνιαίο λίθο τη μουσική διάνοια του Theodosii Spassov (καβάλ, τρομπέτα και φωνητικά) επιστρέφει με το «Orenda», στο οποίο επιλέγουν μία τετράδα πολύ σημαντικών καλεσμένων, με προεξέχοντα τον «δικό» μας, Haig Yazdjian (ούτι και φωνητικά), δίπλα στους Yanka Rupkina (φωνητικά), Ivan Georgiev (γκάιντα) και Milen Kirov (πιάνο).

 


Πριν αναφερθούμε στο καθαρά μουσικό μέρος, αξίζει να σταθούμε στη πολυδιάστατη συνεισφορά του δημιουργικότατου, Ivo Christov, ο οποίος έχει επιληφθεί και της γραφιστικής επικοινωνίας του project σε όλα τα επίπεδα, καθιστώντας την εμπειρία του πολυαισθητική, ενισχύοντας την αυτονόητη, μουσική πρόσληψη. Από την οπτική των video art έως την έκδοση συλλεκτικών βινυλίων (30 τον αριθμό) με ξεχωριστό τυπογραφικό ενδιαφέρον και την υπογραφή των καλλιτεχνών. Μία πραγματικά εξαιρετική δουλειά.

altΣε ό,τι αφορά, το έτερο μέλος των Бalkansky, ο Ivan Shopov προγραμματίζει και μιξάρει φολκ ήχους, πάνω σε στάνταρ που έχουμε ξανακούσει μεν στη world music, όμως η ιδιαιτερότητα έγκειται σε μία βασική λεπτομέρεια, που δεν γίνεται να αγνοηθεί. Το κάνει συμπράττοντας –θαρρείς- με αυτό τον μυστικιστικό ηλεκτρισμό που φέρει μαζί της η μουσική, που τόσους αιώνες φωλιάζει στα μέρη της Βόρειας Θράκης και των βουνών της Ροδόπης. Ακόμη και εκεί που το programming μοιάζει να φλερτάρει με το trance, εντούτοις εισπράττεις μία ρίγη από το παίξιμο του καβάλ, ή της γκάιντας, που αντιλαμβάνεσαι πως αυτός ο ρυθμός, αυτή η μελωδία έρχεται από πολύ πιο παλιά, σαν μέσα από ξεχασμένη ρωγμή, σε πέτρινο τοίχο.

altΚι υπάρχει ένας πολύ σπουδαίος περαματάρης αυτής της μουσικής μυσταγωγίας, ο Theodosii Spassov, που από μόνος του αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στην ιστορία του καβάλ και της βαλκανικής μουσικής. Ιδιοφυής (το ξαναλέμε), απόλυτα μεστός, πρωτοπόρος, μαζί και φολκ, ο Spassov επιβάλλει το μουσικό του χρώμα και στο «Orenda». Σαν αγγελιοφόρος της συνταρακτικής ιστορίας αυτής της περιοχής των Βαλκανίων, ταυτόχρονα και απολύτως σύγχρονος. Ένας μεγάλος μουσικός. Ο οποίος –ειρήσθω εν παρόδω- λατρεύει τη χώρα μας και διόλου τυχαία είναι η διαχρονική συνεργασία του με τον Haig Yazdjian.

Ο «διάλογος» των δυο καλλιτεχνών κρατάει χρόνια. Έχουν, μάλιστα, συναντηθεί και δισκογραφικά τόσο στα «Echotopia» του Κώστα Θεοδώρου, όσο και στη «Hapopsis» του Γιώτη Κιουρτζόγλου. Ο Yazdjian παίζει ούτι (με πετάλ αν αντιλαμβανόμαστε καλά, μία τεχνική πάνω στην οποία πειραματίζεται πολύ, ο ίδιος εσχάτως) και κάνει τα φωνητικά στο «Pusta Mladost», έναν αμανέ, με τσιγγάνο - βουλγάρικο χαρακτήρα. Το αποτέλεσμα είναι τουλάχιστον ενδιαφέρον, με τον Αρμένιο μουσικό και δημιουργό, να αφήνει για μία ακόμη φορά ίχνη της ικανότητάς του να αντιλαμβάνεται βαθιά και να αποδίδει πολλά είδη φολκ μουσικής. Σε αναμονή της παρουσίασης μέρους ή ολόκληρου του «Orenda» και στην Ελλάδα…