capossela04Ο ίδιος μοιάζει σαν να κουβαλάει επάνω του μορφές από τα έπη του Ομήρου και συχνά – πυκνά τις ανακαλεί επί σκηνής. Όσοι προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν τη μουσική και κυρίως την ιδιοφυή στιχουργική του, έχουν προσδώσει στον ιδιόρρυθμο τραγουδοποιό πολλά προσωνύμια. Άλλοτε τον συνδέουν με τον Tom Waits, άλλοτε με τον επίσης χαρισματικό συμπατριώτη του, Paolo Conte. Ο ίδιος ο Viniccio Capossela, ωστόσο δεν δείχνει να έχει ανάγκη να οικειοποιηθεί κάποια άλλη καλλιτεχνική μορφή ή πρόσωπο, προκειμένου να διεισδύσει στα άδυτα της Τέχνης του. Και η ακραία θεατρικότητα πάνω στο σανίδι μοιάζει περισσότερο σαν μια εσωτερική ανάγκη, παρά με κάτι εφήμερο ή κερδοσκοπικό. Ενστερνίζεται, άλλωστε, τη θέση του Παζολίνι για την ισορροπία του μυθολογικού στοιχείου τόσο με το παρελθόν, όσο και με το παρόν. Όσα προσεγγίζει με το λόγο και τη μουσική του τον απασχολούν και σε προσωπικό επίπεδο. Πρωτίστως έχει βιωματική σχέση με το έργο του και κατόπιν το αποτυπώνει και το δημοσιοποιεί.

capossela01Στις 12 Ιουνίου ο Viniccio Capossela παραδίδει στο διεθνές κοινό την καινούργια δισκογραφική του δουλειά, που αναβλύζει Ελλάδα. Όχι, μέσω των στοιχείων και των… στοιχειών της Μυθολογίας, που τόσο ανέδειξε στο παρελθόν, αλλά αυτή τη φορά μέσα από τον οξύ, περιγραφικό, μουσικό λόγο του ρεμπέτικου. Συναντήσαμε τον Ιταλό τραγουδοποιό, έναν από τους πιο ιδιαίτερους καλλιτέχνες της σύγχρονης Μεσογείου, στη Θεσσαλονίκη. Μας μίλησε και μας εξήγησε τα σημαίνοντα, την ειδική σχέση του με το ρεμπέτικο, τον Μανώλη Πάππο, τη Καίτη Ντάλη και το Rebetiko Gymnastas, τις δικές του Ασκήσεις Ρεμπέτικου.

«Το ρεμπέτικο είναι μία μουσική που με αγγίζει βαθιά. Όπως και το tango, τα fados έτσι και το ρεμπέτικο κρύβει μέσα του μία νοσταλγία, την έννοια της συνεχούς απώλειας. Μπορεί να πρόκειται για μια γυναίκα, ένα φίλο ή και κάτι άλλο. Κάπως έτσι, άλλωστε είναι και η ζωή. Ακόμη κι αν μένεις για πάντα σε ένα μέρος σε όλη σου τη ζωή, πάντοτε χάνεις πράγματα. Ε, υπάρχουν κάποιες μουσικές που τις ζεις μέσα από αυτό το συναίσθημα. Το ρεμπέτικο προέρχεται από ανθρώπους που έχασαν πολλά στη ζωή τους», είναι τα πρώτα λόγια του Viniccio Capossela που εξηγεί και τα επιμέρους…

«Πρώτη φορά ήρθα σε επαcapossela02φή με το ρεμπέτικο, το 1998 στη Θεσσαλονίκη, σε ένα ρεστοράν. Με εντυπωσίασε αυτή η αίσθηση του κοινού που παραπέμπει στη Θεία Ευχαριστία. Η αίσθηση του να μοιράζεσαι πράγματα. Αναδύει την αίσθηση μιας κοινότητας, που όμως δεν είναι για όλους. Αίσθηση κοινότητας και ατομικότητας ταυτόχρονα. Στο ρεμπέτικο είσαι επαναστάτης, χωρίς επανάσταση.

Στη συνέχεια, ανακάλυψα τα μουρμούρικα, ενώ ο ήρωας μου είναι ο Παπαϊωάννου, με γοητεύει το γεμάτο ηλεκτρισμό μπουζούκι του. Το πιο εντυπωσιακό είναι πως πρόκειται για μια μουσική που διατηρείται ακόμη ζωντανή. Συνήθως δεν μπορώ να μεταφράσω τα λόγια ενός ρεμπέτικου, αλλά ακόμη και αν δεν μπορεί κανείς να διαβάσει αυτούς τους στίχους, νιώθει πως του ανήκουν, πως του είναι οικείοι»

Το Rebetiko Gymnastas είναι μία ηχογράφηση που ανέμενε την κατάλληλη στιγμή για να παραδοθεί στο κοινό, αφού η διαδικασία του στούντιο είχε ολοκληρωθεί από το 2008 κιόλας. Στενός συνεργάτης του Ιταλού τραγουδοποιού σε αυτό το εγχείρημα –και ευτυχής συγκυρία- ο σπουδαίος μουσικός και βιρτουόζος του μπουζουκιού, Μανώλης Πάππος.

capossela03«Γνώρισα τον Μανώλη το 2007, όταν ήρθα στην Αθήνα μετά από πρόσκληση της Δήμητρας Γαλάνη, η οποία είχε διασκευάσει (με πολύ ωραίο αποτέλεσμα…) δύο τραγούδια μου σε ένα cd της. Της ζήτησα να πάμε σε ένα μέρος που να ακούσουμε ρεμπέτικα και πήγαμε εκεί που παίζει ο Μανώλης Πάππος. Εκείνο το βράδυ άκουσα και γνώρισα και την Καίτη Ντάλη. Ήταν μια πολύ δυνατή εμπειρία για εμένα. Τραγουδούσε με κλειστά μάτια και είχε σκόρπια λουλούδια στα πόδια της. Όταν ήρθε στο τραπέζι μας, με ρώτησε ρητορικά αν είμαι Ιταλός και μου εξήγησε πως κάποτε στη Νέα Υόρκη είχε ένα φίλο, που ήταν μαφιόζος. Γνωριστήκαμε καλά με τον Μανώλη Πάππο και παίξαμε αργότερα για μία εβδομάδα στο Half Note. Το 2008 ηχογραφήσαμε το Rebetiko Gymnastas, που πρόκειται ουσιαστικά για ασκήσεις ρεμπέτικου. Ήθελα να αποτυπώσω τη δική μου οπτική για το ρεμπέτικο. Ξεκινήσαμε να ηχογραφούμε μαζί και καμία φορά αλλάζαμε το ρυθμό σε ζεϊμπέκικο, μπολερό. Οι στίχοι είναι δικοί μου, όλα τα τραγούδια είναι δικά μου. Το ρεμπέτικο νιώθω πως δεν είναι μόνο λύπη, αλλά ταυτόχρονα και ευφορία, μία κάποια τρέλα, η κάθε στιγμή που μπορεί να έχεις έναν νταλκά. Η μεγάλη χαρά και η μεγάλη λύπη συνδέονται και ισορροπούν στο ρεμπέτικο. Ταιριάζουν και στη μουσική μου. Στο cd υπάρχει επίσης μια πολύ όμορφη εκτέλεση της Μυσιρλού τραγουδισμένη από την Καίτη Ντάλη και άλλα δυο τραγούδια κοντά σε έναν ιδιότυπο συνδυασμό tango και ρεμπέτικου».

Περισσότερες πληροφορίες για το Rebetiko Gymnastas στο http://viniciocapossela.it/


Φωτογραφίες: Σωτήρης Μπέκας