petroloukas_halkiasΤελικά τα πιο σημαντικά λέγονται… εν συντομία. Μία ανασκόπηση 80 περίπου ετών, για παράδειγμα. Με αφορμή την Πρωτομαγιάτικη συναυλία του Πετρολούκα Χαλκιά στο Terravibe το MusicPaper.gr έδωσε το λόγο στο ζωντανό θρύλο της παραδοσιακής μας μουσικής. Το αποτέλεσμα κατέληξε να είναι ένα μίνι ντοκιμαντέρ ανεκτίμητης αξίας, καθώς εκτός των άλλων, από την οθόνη περιδιαβαίνουν και μερικά από τα πιο σπάνια φωτογραφικά ντοκουμέντα του μεγάλου δεξιοτέχνη.

Διαυγέστατος στη περιδίνηση των (έντονων) αναμνήσεων ο σπουδαιότερος –εν ζωή- μουσικός του κλαρίνου, ανοίγει την καρδιά του και μοιράζεται τα συναισθήματά του σχετικά με τους διαδόχους του, ενώ ξετυλίγει την καλούμπα με το νήμα της συγκλονιστικής καλλιτεχνικής πορείας του.

Ως δώρο –ίσως, αλλά και οποιαδήποτε άλλη αφορμή ευπρόσδεκτη εξίσου- ενόψει της συναυλίας με το γιο και τον εγγονό του στο Terravibe, ο Πετρολούκας Χαλκιάς μας χαρίζει μία μοναδική «on camera» εκτέλεση της εισαγωγής από το Ηπειρώτικο, εμβληματικό μοιρολόι, Μαργιόλα. Όλο το πνεύμα και η ψυχή της Ηπείρου στα χέρια ενός εκπληκτικού μουσικού, που τα αποδίδει με ευλάβεια πάνω στα «κλειδιά» του κλαρίνου του…

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
1η Μαΐου στις 1μ.μ. Terra Vibe Park, 37o χλμ. της Εθνικής οδού Αθηνών- Λαμίας,
Μαλακάσα, τηλ.: 210 8820426. Εισιτήρια: 8 ευρώ

* Το κείμενο συνεχίζεται και κάτω από το βίντεο

 

ΠΕΤΡΟΛΟΥΚΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣpetroloukas
Ο Πετρολούκας Χαλκιάς είναι η μεγαλύτερη –εν ζωή- καλλιτεχνική προσωπικότητα στο χώρο του ηπειρώτικου κλαρίνου. Με τεράστιο έργο και προσφορά στη διατήρηση και διάδοση της παραδοσιακής μας μουσικής και με πλέον των χιλίων τραγουδιών στο ενεργητικό του ως συνθέτης (συμπεριλαμβανομένου και των διασκευών σε ήδη κλασικά κομμάτια και μελωδίες) ή στιχουργός!

Γεννήθηκε το 1934 στο Δελβινάκι, ένα ορεινό χωριό της Ηπείρου, το μεγαλύτερο χωριό της επαρχίας Πωγωνίου, με αξιόλογη αρχιτεκτονική κληρονομιά και με μεγάλη παράδοση στο πολυφωνικό τραγούδι. Η δική του οικογένεια, ωστόσο, είχε τη δική της παράδοση σε μία άλλη τέχνη, αυτή του κλαρίνου, που μεταδόθηκε στον ίδιο, όχι μόνο… γονιδιακά, αλλά και μέσω της δικής του πολύ μεγάλης επιθυμίας, παρά την προτροπή του πατέρα του, Περικλή (ήταν και ο ίδιος δεξιοτέχνης του κλαρίνου) να ασχοληθεί με κάτι άλλο, ώστε να καταφέρει να βιοποριστεί.

Πάντως, όλα φαίνεται πως ήταν λίγο - πολύ προδιαγεγραμμένα από τη μοίρα. Και πως θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, αφού εκτός της μουσικής συνέχειας των οικείων του, δύο εξ αυτών θεωρούνται από τους πρωτομάστορες του κλαρίνου και της ηπειρώτικης μουσικής, γενικότερα.

Μοναδικός δάσκαλος του Πετρολούκα Χαλκιά, ήταν ο μεγάλος μουσικός και οργανοπαίχτης, Φίλιππας Ρούντας, που είχε ξακουστή κομπανία στα Ζαγόρια. Η γιαγιά του Πετρολούκα και η μάνα του Ρούντα ήταν αδερφές. Παράλληλα, δάσκαλος του Φίλιππα Ρούντα και μυθική, μεγαλύτερη φυσιογνωμία στο ηπειρώτικο κλαρίνο, κατά πολλούς, ήταν ο Κίτσος Χαρισιάδης, ο οποίος είχε –επίσης- συγγενική, εξ αίματος, σχέση με τον Πετρολούκα, αφού ήταν πρώτος ξάδερφος με τον παππού του, από τη μεριά της μάνας του.

Στα 11 του χρόνια ο Πετρολούκας Χαλκιάς έφτιαξε το πρώτο αυτοσχέδιο κλαρίνο, από βουζιά (ξύλο που δεν έχει «καρδιά») και αφού ολοκληρώνει τη μαθητεία του δίπλα στον Ρούντα, δέχεται πρόταση για να παίξει σε έναν γάμο στην Αθήνα. Στις πρόβες τον άκουσαν άνθρωποι της Ραδιοφωνίας και έτσι «έγραψε» την πρώτη του εκπομπή. Εκεί ήταν που τον άκουσε για πρώτη φορά «ζωντανά» και ο πατέρας του!

Τον επόμενο χρόνο ήταν η σειρά του Τάσου Χαλκιά, αυτής της εμβληματικής προσωπικότητας, που σημάδεψε την ηπειρώτικη μουσική, να καλέσει δίπλα του τον Πετρολούκα. Μεταξύ τους δεν είχαν συγγενική σχέση, παρότι υπονοεί κάτι τέτοιο το κοινό επώνυμο. Στην κομπανία του «μπαρμπά-Τάσου» συνεργάστηκε με τον Αλέκο Κιτσάκη, το «αηδόνι της Ηπείρου» όπως δικαίως του αποδόθηκε το προσωνύμιο και ένα βράδυ ένας θαμώνας τους έδωσε ένα τραγούδι, που έμελλε να εκτινάξει τη φήμη τους στα ύψη. Ήταν το «Άσπρο τριαντάφυλλο κρατώ». Στην εκτύπωση του εξωφύλλου γίνεται ένα λάθος, που χαρακτήρισε έκτοτε τον Χαλκιά. Σε συντομογραφία αντί για «Π» τυπώνεται «Τ» και όλοι νομίζουν ότι πρόκειται για τον Τάσο Χαλκιά. Με προτροπή του Σπύρου Περιστέρη και για να τον ξεχωρίζει ο πολύς  κόσμος, ο Χαλκιάς «κολλάει» δίπλα στο όνομά του και αυτό του παππού του, Λουκά και έτσι προκύπτει το Πετρολούκας.

Το 1960 μεταναστεύει στην Αμερική, όπου παραμένει για 20 χρόνια. Διαδίδει την ηπειρώτικη μουσική και αποκτά μέχρι και την αμερικάνικη υπηκοότητα. Γράφεται στο σωματείο μουσικών, που αριθμούσε 8 εκ. μέλη. Σε μία συνέλευση του σωματείου, με μουσικούς από όλο τον κόσμο, έρχεται η σειρά του να παίξει τη μουσική της ιδιαίτερης πατρίδας του. Κανείς από τους υπόλοιπους δεν μπορεί να ακολουθήσει τη μελωδία και τα «γυρίσματα». Ένας από τους μεγάλους συνθέτες που έτυχε να βρίσκεται στον χώρο ζητάει από τον Πετρολούκα να αγοράσει τα δικαιώματα από μία απλή Πωγωνίσια μελωδία, έναντι 1.000 δολαρίων, θέλοντας να αποδείξει ότι η συγκεκριμένη μουσική μπορεί να «κατακτήσει» τον κόσμο. Ήταν η βάση για το τραγούδι «That’s the way I like it»!

Ο Πετρολούκας Χαλκιάς επέστρεψε το 1979 στην Ελλάδα. Λόγω της απουσίας του, διατήρησε τη μουσική παράδοση της Ηπείρου ατόφια φυλαγμένη μέσα του, όπως τη θυμόταν, την είχε διδαχτεί και την ερμήνευε με το αγαπημένο του «κοντό» κλαρίνο του «ντο». Ίσως αυτό να είναι και το στοιχείο, που ξεχωρίζει περισσότερο και στην μεγάλη δημιουργική πορεία του, στα πάτρια εδάφη, πλέον.

Eίτε πρόκειται για δισκογραφία, όπου κατέγραψε «διαμάντια», είτε για τη συνεργασία του με τους μεγαλύτερους τραγουδιστές της ηπειρώτικης μουσικής (Κιτσάκης, Βάγιας, Σιάτρας, Μπέλλος και ο επί σειρά ετών συνοδοιπόρος του Κυρίτσης), είτε ακόμη και για τη συνεύρεση με μουσικούς άλλων χωρών, όπως συνέβη με την περίπτωση των Ινδών, που μας άφησε την εκπληκτική σειρά cd «Έλληνες και Ινδοί».