Ο Δημήτρης Μανιάτης είναι δημοσιογράφος. Όχι όμως με τη στενή έννοια του όρου. Μπορεί να δημοσιογραφεί καθημερινά στην εφημερίδα “Τα Νέα”, αλλά έχει γράψει κείμενα για θεατρικές παραστάσεις, βιβλία και καταπιάνεται με διάφορα δαιμόνια που αφορούν το τραγούδι, την πολιτική και την κοινωνία. Ενίοτε και όλα αυτά μαζί. Ετοιμόλογος, ατακαδόρος και Facebook περσόνα με φωτογραφία προφίλ του Στάλιν στα νιάτα του, αναζητεί και μεταδίδει ιδέες και πληροφορίες. Πριν λίγες μέρες παρουσίασε το νέο του βιογραφικό βιβλίο για τον Πάνο Γαβαλά (εκδόσεις Λιβάνη) και έτσι κάλυψε ένα κενό που υπήρχε για μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του λαϊκού τραγουδιού. Αυτό στάθηκε η αφορμή για να του κάνουμε ακριβώς δέκα ερωτήσεις για τον Πάνο Γαβαλά.

 

Τι ήταν τελικά ο Πάνος Γαβαλάς;

Ένας από τους σημαντικότερους τραγουδιστές μεταπολεμικά στη χώρα. Καθοριστικός για το μουσικό κλίμα και τα ήθη της νύχτας. Ένας ευαίσθητος και ασυμβίβαστος άνθρωπος που με τις ρήξεις που επιδίωξε στη δισκογραφία, φτιάχνοντας δικές του εταιρείες, χάραξε τη δική του περιοχή στο όλο τοπίο. 


Υπήρξε παρεξηγημένο πρόσωπο;

Στην εποχή του όχι. Αγαπήθηκε, λατρεύθηκε από τον κόσμο και όχι απλώς σε μια φάση της πορείας του. Αν εννοείτε, λόγω παρουσιαστικού, ξένου προς τα πάλκα, ίσως, αν και ο κόσμος της νύχτας και των καλλτεχνών ήξερε τι κώδικα κουβαλούσε και πώς συμεριφερόταν. 


Εντοπίζεις κάποιο στοιχείο που τον ξεχωρίζει από τους άλλους λαϊκούς της γενιάς του;

Χμ, καλή ερώτηση. Κάθε ένας από τους μεγάλους του μεταπολεμικού λαϊκού τραγουδιού, είχε δική του ταυτότητα και χαρακτηριστικά. Ο Πάνος Γαβαλάς και στο ηχόχρωμα και στην όλη στάση του ξεχώριζε και ξεχωρίζει σαφώς. Νομίζω στο κομμάτι το ερμηνευτικό, είναι ο βάρδος της χαρμολύπης. Στο κομμάτι το καλλιτεχνικό, της νύχτας, είναι ο απόλυτα τελειομανής και ρέκτης του ήχου και της καλής ορχήστρας. 

Τι σου έκανε μεγαλύτερη εντύπωση σε ό,τι βρήκες;

Η εχθρική του στάση, καταστροφική μα έντιμη, για τα Μέσα Ενημέρωσης. Σε μια πρώιμη φάση ισχυροποίησης των ΜΜΕ, των παντοδύναμων λαϊκών περιοδικών, των δημοσιογράφων παραγόντων που καθόριζαν και μέρος της διασκέδασης, ο Πάνος, επέλεξε να δώσει λιγοστές συνεντεύξεις και να κρατηθεί μακριά από το φως. Ζούσε και δρούσε σε ένα άλλο φως, του κοινού του και της κλειστής ζωής του.


Γιατί πιστεύεις ότι κράτησε τόσα χρόνια η καλλιτεχνική του ταύτιση με την Ρία Κούρτη;

Μα συνδέθηκαν καλλιτεχνικά, για 25 χρόνια. Δεν υπάρχει στην Ιστορία του ελληνικού τραγουδιού άλλο τόσο μακροχρόνιο ντουέτο. Επίσης, η Ρία, κορυφαία τραγουδίστρια, ήξερε ακριβώς τι ήθελε ο Πάνος και στο κομμάτι της νύχτας και της δισκογραφίας, είχαν κουμπώσει οι φωνές τους, σχεδόν αδιαίρετα. 

 

panos gavalas


Οι άνθρωποι με τους οποίους συναναστρεφόταν είχαν κάποιο συγκεκριμένο προφίλ; Είχε κάποιο κριτήριο για την επιλογή των ανθρώπων που θα τον πλαισίωναν; 

Αν εννοείτε τους συνεργάτες του, ήθελε να έχει τους καλύτερους. Συνεργάστηκε και ανέδειξε τους καλύτερους των οργανοπαιχτών. Ειδική μνεία να κάνω σε δύο μόνον: Θανάσης Πολυκανδριώτης, δεξιοτέχνης και συνθέτης μεγάλων επιτυχιών. Και Βασίλης Βασιλειάδης, ο μάγος της φαρφίσας. 

 

Φαντάζεσαι τι θα μπορούσε να τον ενοχλεί περισσότερο σήμερα στο καλλιτεχνικό τοπίο;

Τα σκληρά του κριτήρια, η αυστηρότητά του, θα τον βύθιζαν στη μελαγχολία για τον τρόπο ανάδειξης ή την κατάρρευση της δισκογραφίας. Αν και ως εσσαεί μοντέρνος σίγουρα θα εντόπιζε τον νέο δρόμο ή τα νέα ταλέντα. 

 

Ποιες ήταν οι βασικές του καλλιτεχνικές επιρροές;

Οι μεγάλοι βάρδοι που προηγήθηκαν χρονικά. Ανεξίθρησκος όμως, άκουγε τα πάντα, ακόμη και κλασική μουσική. 


Θες να μας πεις 5 τραγούδια του που πρέπει να ακούσει κάποιος για την εισαγωγή του στον Γαβαλικό κόσμο;

Μπορεί να έφυγες

Χωρίς τον Ξενοδόχο

Λαϊκό Τσα τσα

Γλάροι

Όνειρο Δεμένο


Στην παρουσίαση του βιβλίου σου είπες ότι είναι ένας από τους υπεύθυνους για το κλίμα που έχουν σήμερα τα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης. Μπορείς να εξηγήσεις λίγο πιο αναλυτικά τι εννοείς;

Έχω την γνώμη πως ο Πάνος Γαβαλάς επέδρασε στη νύχτα και στο κλίμα της με το δικό του ύφος κια τρόπο και χάραξε ανεξίτηλα το ψυχαγωγικό τραγούδι, καθόλου αμελητέτο για τα ήθη μιας κοινωνίας. Νομίζω πως το γαβαλικό κλίμα που διαμορφώθηκε οριστικά από το 1962 μέχρι το 1976 κυριαρχεί στις πίστες, έστω και μέσω μεταβολών ή παραχαράξεων. Οι σύγχρονοι τραγουδιστές περνάνε από αυτό απαραίτητα. Αυτό επιβεβαιώνεται και από την μακρά πορεία του Γαβαλά μέσα στην νύχτα, που δεν έχει κανείς ομήλικός του.

Σκεφτείτε πως τραγουδούσε σε μαγαζιά από το 1945 μέχρι το 1982. Παρακολούθησε και καθόρισε τον κάθε φορά τρόπο στα κέντρα και αυτή η ανθεκτικότητα τον καθιστά κυρίαρχο στο κλίμα που διαμορφώθηκε και που σήμερα δεν έχει πολυαλλάξει στον πυρήνα του.