Ανεβαίνει αύριο, Τετάρτη 17 Ιανουαρίου και θα παίζεται μέχρι τις 28 του μήνα, στην κεντρική σκηνή της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση το «Ρομπ/Rob». Πρόκειται για ένα νέο και πολύ ιδιαίτερο θεατρικό έργο που έγραψε ο Ευθύμης Φιλίππου με θέμα έναν κατά συρροή δολοφόνο, το σκηνοθέτησε ο Δημήτρης Καραντζάς και διαθέτει ένα θαυμάσιο καστ ηθοποιών. Την μουσική της παράστασης συνέθεσε ο Δημήτρης Καμαρωτός με τον οποίο συνομίλησα για την επιλογή του να γράψει αυτή τη φορά για κουαρτέτο εγχόρδων – την εκτέλεση ανέλαβε το εξαίρετο L' Anima – και το πως αυτό εξυπηρετεί τις ανάγκες της παράστασης αλλά και γενικότερα για τον ενεργό «ρόλο» της μουσικής όπως τον αντιλαμβάνεται ο ίδιος, εντός ενός θεατρικού έργου.

 

 

Στην περυσινή παράσταση της τραγωδίας του Ευρυπίδη «Ιππόλυτος» με την Αμαλία Μουτούση για την οποία ήσουν εξολοκλήρου υπεύθυνος υπέγραφες την μουσική δραματουργία, το ίδιο όμως συμβαίνει και τώρα στο «Ρομπ» στο οποίο απλά έγραψες την μουσική για ένα νέα θεατρικό έργο. Εξήγησε με απλά λόγια τι ακριβώς σημαίνει ο όρος «μουσική δραματουργία».

Οι όροι πολλές φορές περιπλέκουν τα πράγματα και τώρα μου ζητάς να εξηγήσω έναν τέτοιο. Μπορούμε να πούμε ότι και αυτό είναι ένα από τα πολλά στοιχείο που αποτελούν μια παράσταση αν και βέβαια σε διαφορετικό βαθμό κάθε φορά. Ο «Ιππόλυτο» ήταν μια παράσταση που γεννήθηκε γύρω από την ιδέα μιας μουσικής λειτουργίας ενώ στο «Ρομπ» υπάρχει και η μουσική δραματουργία. Τελικά δεν είναι παρά αυτό που με οδηγεί στην σύνθεση της μουσική ή, όπως το αντιλαμβάνομαι εγώ, η σύνθεση της εξέλιξης της μουσικής ως συστατικό μέρος της αφήγησης και της δράσης.

 

Νομίζω πάντως ότι προσωπικά η παράμετρος μουσική δραματουργία σε ενδιαφέρει και σε απασχολεί πολύ ακόμα και όταν συνθέτεις αυτόνομα έργα ή κάνω λάθος;

Αυτό είναι αλήθεια αλλά δεν σημαίνει και ότι βάζω «θεατρικά» στοιχεία σε οποιαδήποτε μουσική. Η σκέψη της δραματουργίας στην μουσική σύνθεση είναι για εμένα πολύ κοντά στην μουσική φόρμα. Είναι το τι και πως κινεί τα πράγματα στην εξέλιξή τους και επομένως οδηγεί τα μεγέθη, τις διάρκειες και τις αντιθέσεις.

 

Πόση σημασία έχουν οι διαφορετικοί σκηνοθέτες ως προς το πώς προσεγγίζεις το ίδιο θεατρικό έργο, παλαιότερο ή και νέο; Ή μήπως αυτό δεν σε επηρεάζει καθόλου και δουλεύεις μόνο με βάση το κείμενο/περιεχόμενο και φυσικά το αισθητήριο σου;

Ας το πούμε: «τα πράγματα και οι άνθρωποι», πολύ εύκολα μπορούμε να θεωρήσουμε ότι ξεκινάς από τους ανθρώπους αλλά και τα πράγματα στη συνέχεια μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο. Για το δεύτερο σκέλος της ερώτησης η αλήθεια είναι ότι δεν μπορώ να δουλέψω ποτέ σε ένα κείμενο χωρίς την συνθήκη του, δηλαδή ποιος και κυρίως γιατί το ανεβάζει, ποιος παίζει, με τι μέσα μουσικής μπορεί να στηριχθεί και ένα σωρό άλλα που, επιλεγμένα ή τυχαία, δίνουν την ταυτότητα του εγχειρήματος.

 

Τι ήταν αυτό που σε έλκυσε περισσότερο στο «Ρομπ» και σε ώθησε να αναλάβεις να γράψεις την μουσική του, το κείμενο, το ότι εκτιμάς την δουλειά του συγκεκριμένου σκηνοθέτη, αμφότερα αυτά, κάτι άλλο ίσως;

Μου φάνηκε όμορφα παράξενο και υπήρχε μια πολύ ενδιαφέρουσα ομάδα συντελεστών.

 

Είναι η δεύτερη φορά σε σύντομο χρονικό διάστημα που δουλεύεις με ένα μέσο όχι μόνον εντελώς διαφορετικό από τα ηλεκτροακουστικά ηχητικά περιβάλλοντα στα οποία μας έχεις συνηθίσει αλλά και μάλλον εντελώς...παραδοσιακό θα έλεγα, δηλαδή ένα κουαρτέτο εγχόρδων. Ποιο είναι το στοιχείο των εγχόρδων και μάλιστα στον συγκεκριμένο, κυριολεκτικά κλασικό, συνδυασμό τους που σε γοητεύει αλλά και σε ενδιαφέρει τόσο;

Η χρήση του μέσου υπηρετεί την συνολική λειτουργία της μουσικής και πραγματικά δεν συνιστά για εμένα κάποια πολύ σημαντική απόφαση. Ενα πιάνο, φωνές ηθοποιών, ήχοι, μουσικό σύνολο, διαδραστικά ηλεκτρονικά, αναλογικά synthesizers , όλα είναι απλώς μέσα της μουσικής σήμερα. Το κουαρτέτο εγχόρδων είναι ένα πολύ μικρό και πολύ εκφραστικό σύνολο το οποίο όμως διαθέτει πολύ μεγάλη παλέτα ηχοχρωμάτων.

 

Η μουσική στο «Ρομπ» έχει και άλλον ρόλο εκτός από το να επενδύει και να σχολιάζει τα επί σκηνής δρώμενα;

Η μουσική του «Ρομπ» γεννήθηκε από μιαν ιδέα που πρότεινα πρώτα στον σκηνοθέτη και μετά στον συγγραφέα και δεν ήταν άλλη από του ορατόριου, όχι όμως σαν μουσική φόρμα αλλά ως μουσική που φέρει ένα λόγο «δοξαστικό». Κάποτε τα ορατόρια αφορούσαν θρησκευτικά πρόσωπα αλλά εδώ είναι για τον Ρομπ, έναν κατά συρροή δολοφόνο που όμως αναφέρεται στο έργο συμβολικά και απογυμνώνεται από οποιαδήποτε ρεαλιστική σχέση με κοινωνία. Έγραψα πρώτα ένα δεκάλεπτο τμήμα μουσικού κειμένου για το μέσο της παράστασης και μετά το ανέπτυξα σε οργανικά και φωνητικά υλικά για όλο το έργο.

 

Τι σε έκανε να επιλέξεις αυτό το σύστημα ιδιότυπης τετραφωνίας ως προς το πως θα ακούν οι θεατές την μουσική της παράστασης, τι επιδιώκεις με αυτό και πώς εξυπηρετεί τις ανάγκες τις παράστασης;

Μια απλή πρόθεση, το να φέρω στα αυτιά του κοινού το τι ακούει κανείς αν καθίσει πολύ κοντά σε ένα κουαρτέτο εγχόρδων, με τέσσερις καλούς μουσικούς να παίζουν. Πραγματοποίησα ειδικές ηχογραφήσεις της μουσικής του «Ρομπ» με πλήρη απομόνωση των οργάνων και υπάρχουν τέσσερα ηχεία σε ειδικά σημεία στην αίθουσα τα οποία αποδίδουν, με πολύ πιστό νομίζω τρόπο, αντίστοιχα από ένα όργανο καθώς και ένα πέμπτο που αποδίδει σε κάποιες στιγμές κάποιους ιδιαίτερους ήχους του συνόλου τους. ¨Όλο το ηχητικό/μουσικό υλικό της παράστασης είναι από τα τέσσερα όργανα και αποδίδεται από αυτά τα πέντε ηχεία. Το κύριο ηχητικό σύστημα της αίθουσας είναι μόνο για τις φωνές των ηθοποιών.

 

Και τα πιο άμεσα projects από τα τόσα που σίγουρα σχεδιάζεις και ετοιμάζεις για την συνέχεια;

Το πλέον άμεσο είναι μια πολύ προσεγμένη έκδοση σε βινύλιο, από την InterSonic Recordings και μιαν αγγλική εταιρεία διανομής, με αποκλειστικά ηλεκτρονικά έργα μου, στην πρώτη πλευρά από την δεκαετία του ’80 και στην δεύτερη από το 2015 και μετά, ένα χρονικό άλμα στο οποίο υποχρεωτικά εμπεριέχεται και όλη η μεγάλη αλλαγή της μουσικής τεχνολογίας. Επιλέγοντας το υλικό διαπίστωσα, με έκπληξη, ότι κυρίως οι ιδέες είναι που κάνουν τα πράγματα να μοιάζουν ή να διαφέρουν και όχι τα μέσα!

 

 

Εγώ θα προσθέσω μόνον ότι σημασία έχει όμως το ποιος/α έχει τις ιδέες, οπότε η αναγκαία και ικανή συνθήκη η οποία κάθε άλλο παρά τηρείται πάντα είναι καταρχήν να υπάρχουν οι όποιες ιδέες!