Συνεπής στο ετήσιο δισκογραφικό του ραντεβού ο Μανώλης Γαλιάτσος, ο ιδιοσυγκρασιακός δημιουργός που συνειδητά έχει επιλέξει να μην παίζεται ποτέ ζωντανά η μουσική του, επέστρεψε πριν λίγο καιρό με το νέο του album «Το Αργό Πέρασμα Των Ημερών». Στο χαρακτηριστικό και απολύτως προσωπικό πλέον ύφος του, που αρδεύεται από πλείστα μουσικά ιδιώματα, ο δίσκος αποτελεί έναν στοχασμό του πάνω στον χρόνο. Διασπώντας την αμιγώς ορχηστρική φόρμα στην οποία μας είχε συνηθίσει εδώ και αρκετά χρόνια μελοποιεί έξι ποιήματα τεσσάρων συνολικά ποιητών που ερμηνεύει ο Ανδρέας Καρακότας και από ένα η Μαριάνθη Σοντάκη και ο ίδιος.


Aν υπάρχει αργό διάβα των ημερών τότε υπάρχει και γρήγορο. Τι είναι αυτό που καθορίζει για καθένα, ίσως και για εσένα προσωπικά, αυτή την «ταχύτητα» της ροής του χρόνου;
H πυκνότητα του βιωματικού χρόνου... Η διαφορά που εισάγει ο τίτλος «Το Αργό Πέρασμα Των Ημερών» είναι ότι, δίπλα στη συνήθη αντίληψη του χρόνου που τρέχει, της ζωής που φεύγει γρήγορα κ.λπ. υπάρχει ο εσωτερικός χρόνος ο οποίος μπορεί να εκρήγνυται στο άπειρο και άρα η ζωή, εκτός από απίστευτα μικρή, μπορεί να είναι ταυτόχρονα και απίστευτα μεγάλη. Βασικό συμπέρασμα που προκύπτει εξ αυτού είναι ότι δεν υφίσταται άλλοθι για την οποιαδήποτε έλλειψη δημιουργικότητας.


Τι σε ελκύει συνολικά στο έργο καθενός - πλην προφανώς του Γκίνσμπεργκ - από αυτούς τους ποιητές;

Δεν διάλεξα τους τέσσερις ποιητές με το σκεπτικό «ο Γκίνσμπεργκ και οι άλλοι». Ο Γιώργος Βέης, ο Γιάννης Στίγκας, ο Θεοφάνης Τάσης και ο Άλεν Γκίνσμπεργκ είναι πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους ποιητές κι αυτός ήταν σίγουρα ένας λόγος που με γοήτευσε στο εγχείρημα της συνύπαρξής τους στο πλαίσιο της ίδιας δουλειάς. Κυρίως όμως ότι οι τρεις Έλληνες ποιητές είναι σύγχρονοι, ζώντες, γράφουν και επικοινωνούν σήμερα και μπορούμε να αναφερθούμε σ' αυτούς χωρίς την προσμονή της θεσμοποιημένης τους αναγνώρισης ή του επίσημου ενδύματος του θανάτου που προσδίδει ουράνιο κύρος σ' όλους μας.

 


Πού εντοπίζεις τη σχέση των ποιημάτων με τον χρόνο καθώς κανένα δεν αναφέρεται άμεσα σε αυτόν;

Δεν νοούνται τα πάντα με όρους κυριολεξίας. Στην τέχνη ειδικότερα σημασία έχει ο δεύτερος, τρίτος βαθμός ανάγνωσης και συσχέτισης των πραγμάτων και αυτό - αν δεν κάνω λάθος - λέγεται συγκίνηση...


Σημαίνει κάτι το ότι ένα από τα δύο ποιήματα του Γ. Βέη επέλεξες να το αποδόσεις ο ίδιος ή ήταν απλά μια αισθητική επιλογή;

Ασυναίσθητα ίσως να ήθελα να σημειώσω την ιδιαίτερη σχέση που έχει αναπτυχθεί όλο αυτό το διάστημα μεταξύ εμού και του σημαντικότατου αυτού ποιητή.


Το ότι κάποιες από τις ορχηστρικές συνθέσεις έχουν για τίτλους στίχους των ποιημάτων σημαίνει ότι εκκινούν κατά κάποιον τρόπο από εκείνα;

Προσπάθησα να εμπλέξω τα ποιήματα πιο δραστικά. Να μην περιχαρακωθεί η παρουσία τους στην αποκλειστικά τραγουδιστική τους χρήση αλλά να τους δοθεί η δυνατότητα να επαναφέρουν το στίγμα τους και να διαδραματίσουν έναν ρόλο στην όλη εξέλιξη του έργου.


Είναι ενδιαφέρον ότι σε ένα δίσκο που έχει για επίκεντρο του τον χρόνο σχεδόν απουσιάζει το στοιχείο που έχει τη στενότερη σχέση μαζί του, ο ρυθμός, δηλαδή τα κρουστά...

Δεν είναι ακριβές αυτό... Στα δύο τρίτα περίπου τα κρουστά έχουν μιαν υπερκινητική παρουσία, με εμβόλιμα όμως κάποια κομμάτια που υπαινίσσονται πρώιμα αυτό που πρόκειται να συμβεί στη συνέχεια. Όσο η δουλειά εξελίσσεται ο χρόνος απαγκιστρώνεται από τα εξωτερικά περιστατικά και αρχίζει να συλλογίζεται πάνω στον εαυτό του. Απ' το σημείο αυτό και μετά τα κρουστά μειώνονται αισθητά και η όποια παρουσία τους φαίνεται να αλλάζει χαρακτήρα και στρέφεται έξαφνα προς «τα μέσα». Ο χρόνος μετατρέπεται σταδιακά σε αμιγώς εσωτερικό σημείο...

 


Την περίοδο που έκανες κυρίως τραγούδια οι δίσκοι σου ήταν πολυσυλλεκτικοί. Τώρα που ξαναρχίζεις να ασχολείσαι με το τραγούδι βλέπω ότι εκτός από τη Μαριάνθη Σοντάκη, συνεργάζεσαι κυρίως με τον Ανδρέα Καρακότα. Δεν είναι τόσο εύκολο όσο παλαιότερα να βρεις ερμηνευτές/ιες πρόθυμους να συνεργαστούν μαζί σου ή έχεις καταλήξει ότι η φωνή του Ανδρέα είναι η πλέον κατάλληλη για την μουσική σου;

Η δουλειά μου χρειάζεται τραγουδιστές οι οποίοι να θέτουν τον εαυτό τους στην υπηρεσία του έργου και όχι το αντίστροφο. Ο Αντρέας Καρακότας έλαβε το ύψιστο μάθημα από τον Μάνο Χατζιδάκι και το μετέτρεψε σε βιωματική πράξη και στάση ζωής. Η Μαριάνθη Σοντάκη ως ταλαντούχα – εξ επαγγέλματος- ηθοποιός είναι εκπαιδευμένη ακριβώς για να πειθαρχεί και να υπακούει στις ανάγκες ενός έργου. Είμαι πολύ τυχερός λοιπόν γιατί έτσι δεν χάνω χρόνο στην αναζήτηση τραγουδιστών οι οποίοι περί άλλα θα τυρβάζουν . Η μουσική μου είναι ανοιχτή σε όποιον θέλει να δοκιμάσει, αρκεί να ξέρει κιόλας πού μπαίνει.


Είναι η ιδέα μου αλήθεια ή, τώρα πια τουλάχιστον, ακόμα και τις λίγες φορές που οι συνθέσεις σου έχουν μια λαϊκή κατεύθυνση η οποία θα το επέτρεπε ή και θα το επιζητούσε έχεις κάποιο πρόβλημα με το μπουζούκι;

Δεν έχω πρόβλημα με κανένα όργανο. Υπάρχει απλώς ένα ζήτημα χρήσης και ένταξης κάθε οργάνου και υπαγωγής της αισθητικής του σε μια σημαίνουσα ποιητική (ή το αντίθετο;).


Οι οικογένειες των οργάνων, συμπεριλαμβανομένων των δύο κλάδων εκείνης των πνευστών, έχουν για εσένα ενορχηστρωτικά μια διαφορετική η κάθε μία συναισθηματική διάθεση ή όχι;

Ισχύει ασφαλώς η ιδιαιτερότητα της φόρτισης και της σημασίας κάθε οργάνου όπως τη θέτεις, ισχύει όμως επίσης και η έννοια της μετατροπής τους μέσα στο συνολικό περιβάλλον των υπόλοιπων οργάνων καθώς και η αναπτυσσόμενη διαλεκτική του διφορούμενου, του αναπάντεχου, του δυσερμήνευτου, της αντίφασης, στοιχείων που αποδεσμεύουν λυτρωτικά την τελική δυναμική του ηχητικού νοήματος.

 


Όσο αμφιλεγόμενη ή και αμφισβητούμενη ακόμα και αν είναι η έννοια της «ελληνικότητας» στη μουσική θεωρείς ότι στην πορεία του έργου σου απομακρύνεσαι από αυτή, την προσεγγίζεις ή διατηρείς την ίδια απόσταση όπως και στο ξεκίνημα;

Αναζήτησε την ελληνικότητα και το πιθανότερο να καταφέρεις μια γραφικά μεγαλόπρεπη...τρύπα στο νερό! Αγνόησε το ερώτημα, άσκησε τα δικαιώματα του προσωπικού βλέμματος, της ζεστής επαφής με τη γλώσσα και στο τελικό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα θα εμπεριέχεται - ανάμεσα στα άλλα - και ένας ουσιώδης ορισμός της ελληνικότητας. Μια τέτοια ελληνικότητα μπορεί να είναι παγκόσμια ενώ μια προμελετημένη διάθεση αποκλεισμού οποιασδήποτε συσχέτισης με τον εγγενή χώρο θα αποτελεί πιθανότατα μια ισοδύναμη τρύπα στο νερό.


Ο επόμενος δίσκος σου θα έχει τον τίτλο «Η Ζωή» και απλά αναρωτιέμαι, όλοι οι υπόλοιποι μέχρι τώρα από την ζωή δεν εμπνέονταν και σε αυτήν δεν αναφέρονταν;

Κοίταξε, αν πω «άντρες είναι μοναχοί», αναφέρομαι βέβαια σε κάτι που περιλαμβάνεται στη ζωή σαφώς προσδιορισμένο όμως εντός του πλαισίου που περιγράφεται στη φράση. Αν πω «η ζωή» αγκαλιάζω μ' ένα συνολικό βλέμμα, ας πούμε υπερβατικό, προς κάθε χωροχρονική κατεύθυνση ό,τι η νόηση και οι αισθήσεις μου με κάνουν να φαντάζομαι ότι αποτελεί το κοινό όνειρο στο οποίο κατοικώ εγώ και όλοι οι άλλοι καθώς και όσοι πέρασαν απ ' αυτόν τον κόσμο και αυτοί που θα έρθουν...