Παρουσιάζει για πρώτη φορά έναν μονοθεματικό δίσκο. Άξονάς του η εξέγερση των μεταλλωρύχων της Σερίφου πριν από 100 χρόνια (περισσότερα εδώ). Το “Σιδερένιο νησί” του Χρήστου Θηβαίου είναι άλμπουμ ξεκάθαρα πολιτικό, με σκληρό πυρήνα το λόγο, που αξίζει προσεκτική ακρόαση. Αναφορές σε βιβλία, ποιητές και λογοτέχνες ενταγμένες σε ένα προσωπικό σύμπαν που φωτίζει γεγονότα παλιά και Ήρωες που είναι “πάντα όμορφοι και νέοι”. Το είχε αναγγείλει εδώ και πολλά χρόνια... Άργησε γιατί, όπως λέει, ήθελε να είναι σίγουρος ότι εκφράζει σωστά αυτό που ήθελε να πει. “Ήθελα μέσα μου να ξεκαθαρίσω κάτι. Να καταφέρω να μάχομαι χωρίς να είμαι επιθετικός” θα πει. Όταν έρχεται η κουβέντα στο δημόσιο λόγο κάνει την αυτοκριτική του: «Πολλές φορές νομίζουμε ότι μέσα από το θάμπος των φώτων και της δημοσιότητας ότι έχουμε άποψη, ενώ μπορεί και να μην έχουμε εκείνη τη στιγμή.»

 

Τι σε κράτησε μακριά από την έκδοση νέων τραγουδιών για περίπου 8 χρόνια;

Η ιδέα για αυτόν τον δίσκο που παρουσιάζω τώρα μου είχε σφηνωθεί στο μυαλό αμέσως μετά τους «Πέτρινους Κήπους». Ήταν να βγει πιο νωρίς, όμως όλο αυτό το διάστημα είχα περιοδείες, συνεργασίες, συναυλίες και κάπου μέσα σε όλα αυτά δεν βρήκα το χρόνο να καθίσω και να αποκρυπτογραφήσω τις κατασταλαγμένες μου σκέψεις. Χρειάστηκε να διαβάσω μια ολόκληρη βιβλιογραφία για το θέμα του δίσκου, φυσικά και το βιβλίο του Κωνσταντίνου Σπέρα, που το διάβαζα ξανά και ξανά, αλλά και το βιβλίο του Γεωργίου Μήλλα, «Το ξύπνημα του Κύκλωπα». Διάβασα ιστορικά βιβλία για την περίοδο αυτή, αλλά και πολλά δημοσιεύματα και μελέτες από το Πανεπιστήμιο Κρήτης.

 

Ποια ήταν η πιο μεγάλη ανακάλυψη στο ψάξιμο για τα γεγονότα και την εποχή αυτή;

Το γεγονός ότι έψαχνα κάτω από τα βράχια, αλλά τελικά το αλάτι ήταν πάνω από αυτά. Έχοντας μελετήσει σε βάθος όλο αυτό μπόρεσα να καταθέσω στιχουργικά – γιατί αυτό ήταν το μεγάλο μου πρόβλημα – ένα πολιτικό τραγούδι το οποίο μπορεί όμως να ακουστεί και ανεξάρτητα, όχι μόνο σε σχέση με τα γεγονότα της Σερίφου. Μέσα σε αυτό υπάρχουν και –ας το πούμε- σπαράγματα ερωτικά σε κάποιες στιγμές.

 

Είναι ξεκάθαρα ένας νέος πολιτικός δίσκος με παλιούς Ήρωες.

Οι Ήρωες είναι τα όνειρά μας. Το γεγονός ότι πάντα ελπίζουμε για κάτι καλύτερο, δουλεύοντας, προσπαθώντας να έχουμε δικαίωμα σε ένα ωράριο εργασίας και μία αντίστοιχη αξιοπρεπή αμοιβή. Ως μια υποσυνείδητη νουθεσία – κατ’ αρχήν ως προς τον εαυτό μου – να διεκδικούμε τα εργασιακά μας δικαιώματα, αλλά μέσα από το ότι ξέρουμε καλά την τέχνη μας.

 

 

 

Τα γεγονότα αυτά έγιναν πριν από 100 χρόνια. Σήμερα υπάρχουν αντίστοιχοι Ήρωες;

Πιστεύω πως ένας φοιτητής μηχανολόγος, που μπαίνει σήμερα σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα και καταφέρνει να πραγματοποιήσει τα όνειρά του σε κάτι που έχει σκεφτεί, για μένα είναι ένας Ήρωας.

 

«Οι Ήρωες είναι πάντα όμορφοι και νέοι», λες σε ένα στίχο σου.

Οι Ήρωες είναι τα όνειρά μας. Οπότε όσο έχουμε όραμα και όσο έχουμε όνειρα, αυτά μας κρατάνε σε μία νεότητα.

 

Είναι σα να έχουν μαζευτεί όμως πολλά γηρατειά τελευταία…

Τα γηρατειά είναι η απογοήτευση.

 

Εσύ δε νιώθεις απογοήτευση;

Εγώ αναγκαστικά βλέπω τα πράγματα αισιόδοξα. Αναγκαστικά! Έχω τρία παιδιά. 16, 13 και 7 ετών. Θεωρώ ότι πρέπει να υπάρχει ελπίδα και αισιοδοξία. Αγωνίζομαι και ως γονέας να δω πως διεκδικούν τα παιδιά μου τα μαθήματά τους στο σχολείο και το δικό τους «ωράριο εργασίας», αφού η αμοιβή τους στην προκειμένη περίπτωση είναι η γνώση.

 

Μία μετριοπαθής λέξη για τα εργασιακά δικαιώματα σήμερα είναι «πανωλεθρία». Βλέπουμε να χάνονται κεκτημένα πολλών χρόνων από τη μία μέρα στην άλλη. Πιστεύεις ότι μπορεί να ξαναδούμε εξεγέρσεις όπως της Σερίφου;

Το βασικό πρόβλημα είναι το «θέλω» του πλήθους. Στη Σέριφο συνέβη αυτό γιατί ήτανε λίγοι, οπότε κατόρθωσαν να γίνουν μία γροθιά. Έχω πει πολλές φορές ότι το σύστημα του υπάρχοντος πλανητικού καπιταλισμού δεν είναι άλλο από το ότι το κεφάλαιο ιδιωτικοποιεί τα κέρδη και κοινωνικοποιεί τις ζημιές. Αυτό είναι η σταθερή οικονομική πορεία. Από εκεί και πέρα νομίζω ότι η ελπίδα είναι να γυρίσουμε λίγο πίσω. Όχι για υποχώρηση, αλλά για να πάρουμε φόρα, όπως το βέλος στο τόξο.

 

Αυτά δεν είναι πράγματα για τα οποία θα έπρεπε να μιλάμε εδώ και πολλά χρόνια και όχι τώρα που είναι ζόρικα τα πράγματα για τον καθένα ξεχωριστά;
Εγώ δεν θα μπορούσα να το είχα κάνει νωρίτερα αυτό. Προσπαθούσα να βρω τα λόγια αρχικά για να μιλήσω στον εαυτό μου. Αν δεν γινόταν πρώτα αυτή η διαδικασία μέσα μου δεν θα μπορούσα να το κάνω. Ήθελα να είμαι σαφής. Πρώτα στον εαυτό μου, ύστερα στους συνεργάτες μου και ύστερα προς τον κόσμο.

Ήθελα μέσα μου να ξεκαθαρίσω κάτι. Να καταφέρω να μάχομαι χωρίς να είμαι επιθετικός.

 

Οι μεταλλωρύχοι στη Σέριφο όμως, δεν έγιναν κάποια στιγμή επιθετικοί για να κερδίσουν, τελικά, τα δικαιώματά τους; Πως έχει η ιστορία;
Οι μεταλλωρύχοι, αρχικά, έκαναν απεργία. Δεν επιτέθηκαν. Πρώτα εκτελέστηκαν οι 4 μεταλλωρύχοι και μετά επιτέθηκαν. Μάλιστα πρώτες επιτέθηκαν οι γυναίκες και σκότωσαν με πέτρες στο κεφάλι το άγημα. Μετά ο Κωσταντίνος Σπέρας ύψωσε γαλλική σημαία, αλλά εν ονόματι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όχι εν ονόματι των γαλλικών δυνάμεων που όργωναν το Αιγαίο τότε. Για αυτό και η απεργία θεωρήθηκε κίνημα και μετά προδοσία. Από την άλλη μεριά, όσα όπλα περισυνέλεξαν οι μεταλλωρύχοι τα κλείδωσαν σε ένα καφενείο και δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ.

 

Έχεις απάντηση σε κάποιον που θα σου πει ότι είναι μάταιο να κάνεις τόσο κόπο για ένα δίσκο και να βγάλεις μόνο 1000 αντίτυπα;

Εγώ είμαι ευχαριστημένος με αυτό που περίμενα να δώσω και τελικά το κατάφερα. Αν πάει καλά θα τυπώσουμε κι άλλα. Περιμένουμε σε βάθος χρόνου να βγει ο δίσκος και σε βινύλιο με το οποίο γίνεται μία άλλου είδους ακρόαση, ας το πούμε έτσι.

 

Ρωτάω γιατί έχει πέσει επιδημία ματαιότητας στους δημιουργούς τραγουδιών.

Μου αρέσει πάρα πολύ αυτό που λες, γιατί τελευταία μελετάω τον «Εκκλησιαστή», όπου υπάρχει η γνωστή φράση «ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης». Και μάλιστα η κανονική μετάφραση αντί για «ματαιότης», είναι «πνοή ανέμου είναι κι αυτό». Αλλά κι εμείς οι ίδιοι δεν είμαστε πνοή ανέμου; Ματαιότητα είμαστε όλοι.

Υπάρχει όμως αυτή η χρήσιμη, διαυγής και δημιουργική ματαιότητα μέσα στην ψυχή του καθένα. Μία από αυτές είναι και η δισκογραφία.

 

Θα παίξουν τα ραδιόφωνα αυτά τα τραγούδια;

Δεν ξέρω να σου πω. Πιστεύω πως κάποιοι σταθμοί ίσως παίξουν κάποια τραγούδια.

 

Χρειάζεται πολύ προσοχή η ακρόαση του νέου σου δίσκου. Στο «Σιδερένιο νησί» βρίσκει κανείς Μπρεχτικές αναφορές και αναφορές στη νησιώτικη μουσική. Εκεί μέσα κρύβονται οι «Συνήθεις Ύποπτοι», ο ποιητικός στιχουργός Θηβαίος, οι γνώριμες μπαλάντες σου, οι Beatles…  

Υπάρχουν δύο παραδοσιακότροπα κομμάτια γιατί ήθελα λίγο το χρώμα του νησιού.

Το «Ένας Άγγελος» είναι ένα παραληρηματικό τραγούδι έμπνευσης της επανάστασης, όπου αυτός θέλει να επαναστατήσει αλλά δεν ξέρει από πού προέρχεται όλο αυτό. Είναι από τα σωθικά του; Είναι από τα σωθικά των στοών; Είναι από το μυαλό του; Δεν ξέρει από τι είναι αλλά όλο αυτό τον κάνει να εξεγερθεί. Να αποτάξει από πάνω του οτιδήποτε βρώμικο έχει.  

Είναι το «Γάμος ή πόλεμος» που στηρίζεται στην εισαγωγή του Νίτσε στο «Τάδε έφη Ζαρατούστρα».

Είναι το «Στρατιώτη» που είναι μία αναφορά για κάθε πατέρα που σκέφτεται ότι το παιδί του έχει γίνει υπερασπιστής ενός ιδεώδους - που είναι το άγημα - και εκτελεί εξεγερθέντες…

 

Σε διακόπτω, αλλά έχεις έναν πολύ προσωπικό τρόπο να δανείζεσαι γωνίες άλλων και να φτιάχνεις έναν δικό σου κύκλο. Να μπαίνεις σε ξένα καράβια και να πηγαίνεις σε δικά σου μέρη.

Νομίζω πως μας έχουν διδάξει οι μεγάλοι ποιητές σε αυτό. Υπάρχουν μέσα μου ο Καρούζος, ο Ρίτσος, ο Καββαδίας, ο Αργύρης Χιόνης… Ο Νίκος Καββαδίας μας ταξίδεψε σε μέρη που δεν πήγε ποτέ. Νομίζω αυτό είναι το χάρισμα και το χρέος κάθε ποιητή. Πολλές φορές μέσα μου νιώθω ότι καλούμαι να γίνω προφήτης των χορικών (του χώρου και του χρόνου δηλαδή), στα οποία θα βρεθώ κάποια στιγμή.

 

Πολλές φορές φτιάχνοντας το χορικό σου -το σύμπαν σου- και αφού το έχεις χρωματίσει βλέπεις ότι ήταν λάθος. Ότι δεν ήταν έτσι. Αλλά εσύ το περιέγραψες. Το λάθος του ποιητή είναι η ποιητική αδεία της φαντασίας του.

 

 

Christos Thivaios1

 

Όλος ο δίσκος είναι λες και μας βάζεις να δούμε ένα θεατρικό έργο…

Είμαι ήδη στις συζητήσεις για να γίνει αυτός ο δίσκος θεατρικό έργο στο οποίο θα παίζω ζωντανά. Όμως, θέλω να σου πω ότι η διαδικασία παραγωγής του δίσκου είχε από μόνη της πολύ έντονα θεατρικά στοιχεία. Έχουμε παίξει ήδη μία παράσταση φτιάχνοντάς τον. Υπήρξε τέτοια ζέση και λάβα δημιουργικότητας από τους υπόλοιπους μουσικούς... (Μάξιμος Δράκος, Πέτρος Βαρθακούρης, ο Γιάννης Αγγελόπουλος και ο Γιώργος Μακρής που μας τίμησε με την παρουσία του). Αυτοί οι άνθρωποι αισθάνθηκαν ότι είναι και δικός τους δίσκος. Οπότε χορογράφησαν το άκουσμα και τον ήχο. Σε αυτά προτίθεται και ο συντονισμός του Γιώργου Κορρέ και του Νίκου Λαγού και Γιάννη Ταβουλάρη που είναι οι ηχολήπτες καθώς και η διαρκής εισήγηση και συζήτηση με τον Άγγελο Σφακιανάκη, που είναι ο παραγωγός του δίσκου. Αισθάνθηκα σαν να μην έχω ξαναδισκογραφήσει. Εδώ θέλω να προσθέσω και τα εξαιρετικά σχέδια του Γιάννη Γίγα που έγιναν επί τούτου για αυτήν την έκδοση.

 

Άλλαξε κάτι στον τρόπο που αντιμετώπισες τη δημιουργική διαδικασία το γεγονός ότι έφτιαχνες έναν θεματικό δίσκο;

Ναι! Δεν θα ξανακάνω ποτέ πια κάτι μη θεματικό. Ήδη είμαι στα σκαριά για τον επόμενο, ο οποίος θα είναι θεματικός επίσης. Δεν αποσπάται η προσοχή μου από τις σειρήνες μιας ενδεχόμενης επιτυχίας και επίσης με βοηθάει πολύ να καταλάβω τι θέλω να πω στιχουργικά. Αυτό είναι που με καίει. Να μπορέσω να χρησιμοποιήσω τη γλώσσα ώστε να έχω το αποτέλεσμα που θέλω ακριβώς.

 

Θα τον παρουσιάσεις και ζωντανά το δίσκο κάνοντας live;

Θα κάνω μία σειρά από εμφανίσεις τις Παρασκευές του Νοεμβρίου στο clubτου Σταυρού του Νότου όπου θα παίζω και τραγούδια από τον καινούριο δίσκο και μετά θα δω πως θα στηθεί η παράσταση που σου έλεγα για να παρουσιαστεί.

 

Τις τελευταίες δύο σεζόν συμμετείχες και σε μία από τις πιο πετυχημένες παραστάσεις. Το 9:05.

Ναι. Τώρα όμως έχει προτεραιότητα ο δίσκος και η παρουσίασή του και επειδή έχω ενεργοποιηθεί ήδη και για τον επόμενο δίσκο θα ήταν αδύνατο να προλάβω. Παράλληλα, είχα και μία πολύ όμορφη πρόταση που δεν συγκρούεται με τις βραδινές μου παραστάσεις. Θα γίνει ένα εγχείρημα παρουσίασης μιας νέας εκδοχής του Δον Κιχώτη για παιδιά και θα παρουσιάζεται σε πρωινές παραστάσεις στο Badminton, σε σκηνοθεσία Σοφίας Σπυράτου και μουσική Νίκου Κυπουργού. Με κάλεσε ο Νίκος να τραγουδάω ζωντανά τα τραγούδια του.

 

Η επαφή με τα παιδιά σου ανοίγει άλλους δρόμους;

Ναι! Πολύ! Ενθουσιάστηκα κατ’ αρχήν που έγραψα το τραγούδι για την παράσταση «Μήπως ονειρεύομαι;» της Μαρίας Παυλοπούλου η οποία ήταν για βρέφη. Έβλεπα πως συμπεριφέρονται και αντιδρούν παιδιά μέχρι, το πολύ, 3 ετών σε ένα τραγούδι που δεν είχε τίποτα να ζηλέψει από τραγούδια της δισκογραφίας μου. Αυτό ήταν συγκλονιστικό για μένα. 

 

Έχεις νιώσει ποτέ ανεπαρκής μπροστά σε ένα παιδί;

Όχι. Γιατί δεν έχω συμπεριφερθεί ανεπαρκώς. Συμπεριφέρομαι στα παιδιά όπως σε έναν ενήλικα. Δεν έχω αισθανθεί ποτέ ανεπάρκεια. Αισθάνομαι ενθουσιασμό και διάθεση να δώσω όσο πιο πολλά γίνεται.

 

Σκέφτηκες ποτέ να γράψεις βιβλίο;

Όχι! Και αν το έκανα, σίγουρα δεν θα το έκανα μόνος μου.


Σου αρέσει να μοιράζεσαι τη δημιουργική διαδικασία;

Άλλες φορές ναι άλλες όχι! Πάντως, εμένα να ξέρεις πως το όνειρό μου πάντα ήταν να είμαι ο τραγουδοποιός ενός γκρούπ.

 

Υπάρχει ο κίνδυνος μέσα σε όλα αυτά να απομονωθεί ένας καλλιτέχνης σε ένα καθαρά προσωπικό και εγωκεντρικό σύμπαν και να χάσει την επαφή με αυτό που λέμε έξω κόσμο;
Δεν ξέρουμε ποτέ τι είναι αυτό που αφορά τους άλλους και τι όχι. Μπορεί να βγει κάτι από ένα προσωπικό και απομονωμένο σύμπαν και να αφορά πάρα πολλούς. Να σου πω ότι όταν τραγουδούσα το «Ημερολόγιο» -πολλά χρόνια πίσω- δεν μου πέρασε ποτέ από το μυαλό ποιους θα αφορά. Αλλά καταλαβαίνω τι λες και πιστεύω πως δεν υπάρχει μεγαλύτερη παγίδα για εμάς τους τραγουδοποιούς από το να επαναπαυόμαστε και να γινόμαστε με το χειρότερο τρόπο δημόσιοι υπάλληλοι του εαυτού μας.

 

Είναι τραγικό να εξαργυρώνουμε την παρελθοντολογία μας, αναπαράγοντάς την.

 

Έχεις ανασφάλεια όταν είναι να παρουσιάσεις κάτι;

Από τη στιγμή που κοινοποιώ κάτι δεν έχω πια ανασφάλεια. Είμαι σίγουρος για αυτό. Ανασφάλεια έχω πριν γράψω κάτι και σκέφτομαι ότι ίσως να μην καταφέρω να το διατυπώσω όπως θα ήθελα.

 

Δεν έχεις ξαναμιλήσει μετά από τον κανιβαλισμό που δέχτηκες για τις δηλώσεις σου, που έπαιζαν επί μέρες. Πως το βίωσες όλο αυτό;

Το αρνητικό είναι ότι πληγώθηκαν άνθρωποι της οικογένειάς μου περισσότερο απ’ ότι εγώ.

 

Είμαστε πιο κανιβαλικοί λόγω ευκολίας διατύπωσης μιας ανέξοδης γνώμης ή πάντα έτσι ήταν;

Ήταν πάντα έτσι. Απλώς σήμερα φαίνεται πιο πολύ.

 

Η ευθύνη του δημόσιου λόγου, πάντως, σίγουρα ήταν πάντα μεγάλη…

Πολλές φορές νομίζουμε ότι μέσα από το θάμπος των φώτων και της δημοσιότητας έχουμε άποψη, ενώ μπορεί και να μην έχουμε εκείνη τη στιγμή. Κάποια άλλη στιγμή μπορεί και να έχουμε, αλλά είναι μεγάλη παγίδα αυτό το πράγμα.

 

Κράτησες τίποτα από όλη αυτή την ιστορία;

Ναι! Μια κουβέντα του μεγάλου μου γιου. Μου είπε: «Μην ανησυχείς, συμβαίνουν αυτά» και όταν με είδε ότι «μάσησα», όχι κοινωνικά, αλλά εγώ μέσα μου, ως άνθρωπος, μου είπε: «Εάν βαθιά μέσα σου πιστεύεις ότι σου αξίζει να τιμωρηθείς, θα τιμωρηθείς τόσο όσο σου αξίζει».