Οι συνθέτες Χρυσόστομος Καραντωνίου και Κώστας Μάκρας σκιαγραφούν το πορτρέτο δύο κορυφαίων ποιητών της γενιάς του ‘20 και «αποκωδικοποιούν», με τον δικό τους μουσικό τρόπο, το βαθύ ερωτικό αποτύπωμα της Μαρίας Πολυδούρη και του Κώστα Καρυωτάκη, σε μια μοναδική συναυλία όπου μελοποιούνται ποιήματά τους, στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, στις 25 Ιανουαρίου, σε ανάθεση του Ελληνικού Σχεδίου. Η «Μουσική Αλληλογραφία» είναι η φωνή της συγκίνησης των δύο ποιητών, είναι μια μελωδική ανάγνωση του μοιραίου τους έρωτα, όπως αυτός διατρέχει τα ποιήματά τους. Ένας έρωτας που εξυψώθηκε σε υψηλή ποίηση, η οποία εμπνέει σήμερα τον Χρυσόστομο Καραντωνίου και τον Κώστα Μάκρα, όπως συνέβη παλαιότερα με σημαντικούς δημιουργούς, ανάμεσά τους τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Νίκο Μαμαγκάκη, τη Λένα Πλάτωνος, τον Δημήτρη Παπαδημητρίου και τον Γιάννη Σπανό. Ρωτήσαμε τους συνθέτες της “Μουσικής Αλληλογραφίας” για να μας διαφωτίσουν οι ίδιοι λίγο περισσότερο για την παράστασή τους.

 

 

Πως μπορεί να μελοποιηθεί μία ποιητική αλληλογραφία;

Χρυσόστομος Καραντωνίου: Αν η αλληλογραφία είναι όπως του Καρυωτάκη με την Πολυδούρη δεν υπάρχει σχεδόν κανένα πρόβλημα. Είναι τόσο δυνατός ο λόγος, που σου μιλάει εσωτερικά και σε ξεκουφαίνει. Αυτή και μόνο η ένταση είναι ικανή να σε ωθήσει να τα μελοποιήσεις ή να τα αφήσεις ήσυχα. Η δυσκολία που μπορεί να συναντήσεις ίσως, είναι το πως να ενώσεις το παζλ μιας αλληλογραφίας, καθώς κάθε ποίημα μοιάζει να απαντά σε όλα τα άλλα.

 

Τι είναι αυτό που κάνει τον λόγο των δύο ποιητών διαχρονικό;

Χρυσόστομος Καραντωνίου: Κατά κύριο λόγο η αμεσότητα του λόγου τους. Έπειτα ο ερωτισμός, η αλήθεια η γνώση και φυσικά το απύθμενο ταλέντο τους.
Κώστας Μάκρας: Το βάθος και το πλάτος της προσέγγισης θεμάτων ,όπως ο έρωτας , ώστε να αφορά στο σύνολο την ύπαρξη του ανθρώπου

 

Παίρνουμε τελικά κάποιο μάθημα από τη μεταξύ τους αλληλογραφία;

Χρυσόστομος Καραντωνίου: Παίρνουμε πολλά μαθήματα ζωής, με βασικό αυτό της ειλικρινούς και ανιδιοτελούς αγάπης. Πιστεύω ότι τα παιδιά πρέπει να τα φέρουμε σε επαφή από πολύ νωρίς με το έργο τους γιατί έτσι μπορεί να ενεργοποιήσουμε ξανά τα ερωτικά τους αντανακλαστικά, που ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει αρχίσει να τους τα αφαιρεί «μαζί με πολλά ακόμα.»

 

Υπάρχει κάποιο σημείο που έχετε ξεχωρίσει στα γράμματά τους;

Χρυσόστομος Καραντωνίου: Είναι πάρα πολλά αυτά που ξεχωρίζεις κάθε φορά που διαβάζεις τα ποιήματά τους. Δεν παύουν να με εκπλήσσουν οι αναφορές σε πράγματα μικρά, που έτσι όπως τοποθετούνται, στην συνέχεια του λόγου, γίνονται τεράστια. Οι εικόνες από τα τοπία που τις προβάλλουν μπροστά στα μάτια σου έτσι αβίαστα. Και τόσα άλλα…

 

Επικρατεί η άποψή ότι η Πολυδούρη ήταν ερωτευμένη με τον Καρυωτάκη περισσότερο απ’ ότι εκείνος μαζί της. Εσείς βλέπετε να ισχύει αυτό;

Χρυσόστομος Καραντωνίου: Παλιότερα είχα καταπιαστεί με κάποια ποιήματα της Πολυδούρη για να τα μελοποιήσω -όμως δεν γνωρίζω καν που μπορεί να βρίσκονται αυτές οι προσπάθειες- βλέποντας ακριβώς αυτό που λες. Χωρίς να μπορώ να είμαι απόλυτα σίγουρος, θεωρώ ότι ισχύει.

Κώστας Μάκρας: Ίσως, το ότι οι γυναίκες βιώνουν τον έρωτα με πιο ολοκληρωτικό τρόπο από τους άντρες, να αποτυπώνεται και στον ποιητικό τους λόγο

 

Αφού μπήκατε στο σύμπαν ενός ιστορικού ποιητικού έρωτα βρεθήκατε μπροστά σε εκπλήξεις;

Χρυσόστομος Καραντωνίου: Την ιστορία την γνώριζα από τα χρόνια του σχολείου. Και τότε ο έρωτάς τους γίνονταν τακτικά θέμα συζήτησης μέσα στις παρέες. Η έκπληξή μου, ήταν μεγάλη καθώς δεν πίστευα ως παιδί ότι μπορεί να υπάρξει τόσο δυνατός έρωτας που να φτάσει μέχρι τον θάνατο. Μεγαλώνοντας άρχισα να συνειδητοποιώ ότι φυσικά και γίνεται και ότι μπορεί να συμβεί στον κάθε άνθρωπο. Πολλά πράγματα μπορούν να σε εκπλήξουν στον λόγο και των δυο.

Κώστας Μάκρας: Όχι.

 

Μουσικά ποια ήταν η βασική σας «γραμμή»;

Χρυσόστομος Καραντωνίου: Όταν ξεκινάς να μελοποιείς δεν υπάρχουν «γραμμές». Σιγα σιγά το πράγμα ξεδιπλώνεται μπροστά σου. Στην αρχή ήθελα να γράψω με λαϊκά χαρακτηριστικά, όμως έπειτα ο ίδιος ο λόγος με οδήγησε σε διαφορετικά μονοπάτια. Αυτό θεωρώ ότι είναι και η μαγεία της ποίησης.

Κώστας Μάκρας: Βασική μου « γραμμή» (και δεν έχει να κάνει με τη μουσική) είναι η προτεραιότητα να φωτίσω μουσικά ένα ποίημα και όχι να το χρησιμοποιήσω ως στιχούργημα για να φτιάξω ένα τραγούδι.

 

Οι ερμηνευτές που έχετε επιλέξει έχουν τους ρόλους της Πολυδούρη και του Καρυωτάκη αντίστοιχα ή δεν έχει γίνει αυτός ο διαχωρισμός;

Χρυσόστομος Καραντωνίου: Οι ρόλοι έχουν κατανεμηθεί σύμφωνα με την «σκηνοθεσία» του εγχειρήματος. Η Ιφιγένεια Κορολόγου «υποδύεται» την Πολυδούρη και ο Πάνος Παπαϊωάννου τον Καρυωτάκη. Όχι ότι δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά καθώς η γραφή και των δυο έχει κοινά χαρακτηριστικά, μα αυτό νομίζω ενισχύει και την θεατρικότητα της παράστασης και παράλληλα ήταν ένας παράγοντας που εμένα προσωπικά μου έλυσε πολλά προβλήματα στη μελοποίηση.
Κώστας Μάκρας: Οι ερμηνευτές μας έχουν αντίστοιχα τους ρόλους της Πολυδούρη και του Καρυωτάκη.