dimitra_galani-oldTo musicpaper σας παρουσιάζει ένα σπάνιο απόσπασμα από το λαϊκό ορατόριο του συνθέτη Σωκράτη Βενάρδου «Η Φάτνη» (Columbia-EMI 1971) πάνω στο έργο του καταλανού ποιητή Χουάν Αλαβέρδα. Η απόδοση του κειμένου στα Ελληνικά έγινε από το Νίκο Γκάτσο. Στον δίσκο εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι συμμετοχές του Μανόλη Μητσιά και της Δήμητρας Γαλάνη. Για την ερμηνεύτρια μάλιστα είναι μια απ’ τις πρώτες εμφανίσεις της στη δισκογραφία. Στον δίσκο συμμετέχουν ακόμα οι: Ιορδάνης Μαρίνος, Γιώργος Λαμπρόπουλος, Λεωνίδας Μαυρογιώργος, Θεόδωρος Δημήτριεφ, Λεωνίδας Οικονόμου, Γιώργος Ξηροδήμος, Γιάννης Μακαρώνης και ή Δανάη Σπηλιοπούλου. Η πρώτη μελοποίηση του έργου έγινε από τον γνωστό συνθέτη και βιολοντσελίστα Πάμπλο Καζάλς και παρουσιάστηκε στην Αθήνα το 1966.

 

Στο αποκορύφωμα της βρισκόταν μια σύγκρουση που από πολύ παλιά με συγκλονίζει, όταν μου εμπιστεύθηκε το κείμενο του Ορατορίου ο Νίκος Γκάτσος. Δύο λάτρεις μέσα μου, χρόνια δε λένε να μονοιάσουν: Η μελωδία της Βυζαντινής Μουσικής, που από παιδί της έδωσα την ψυχή μου και η Αρμονία της Ευρωπαϊκής, που αργότερα με κατέκτησε. Με τη «Φάτνη» διστακτικά δώσανε τα χέρια οι δύο τους και μια ελπίδα χάραξε πως κάτι καινούριο ξεπροβάλλει. Οι αναζητήσεις δεν τελείωσαν, μα πολλά βγήκαν συμπεράσματα:

i_fatni-coverΜέχρι πόσο μπορεί κανείς να προχωρήσει στην εναρμόνιση των ήχων τις Βυζαντινής μουσικής χωρίς να χάσουν τον χαρακτήρα και το ήθος τους, και μέχρι πόσο μπορεί η Αντίστιξη και η Αρμονία να προσφέρονται χωρίς να προβάλλονται; H «Φάτνη» έχει μια βαριά κληρονομιά Τη μελοποίηση την άρχισα το καλοκαίρι του 1969 στους δρόμους της Πεντέλης. Μια αφηρημάδα μου έμεινα από τότε για κάθε τι που ήταν άσχετο με το έργο. Μου μιλούσαν για άλλα, σοβαρά θέματα κι εγώ τραγούδαγα τους σκοπούς και ξεδιάλεγα νέες ιδέες. Οι πρώτες μου εμπνεύσεις, γράφτηκαν στην Βυζαντινή μουσική φυσικά πάνω σε περιθώρια εφημερίδων, σε πακέτα που κράταγα, σε μικρά πρόχειρα χαρτάκια. Μα η μεγάλη δυσκολία και το αίσθημα της ευθύνης ορθώθηκαν μπροστά μου αργότερα, στην ενορχήστρωση. Γύρευα σώνει και καλά να πάρω ότι γινόταν απ’τη δυτική τέχνη σαν υλικό μόνο, για να κτίσω οικοδόμημα καθαρά Ελληνικό, Βυζαντινό. Τώρα, όλο τον μόχθο μου τον προσφέρω. Δεν ξέρω πόσους θα συγκινήσει. Θα ήθελα πολλούς! Δεν με ενδιαφέρει καθόλου το αν “πιάσει” το έργο. Ο Τσαρούχης μου φωνάζει απ’ το Παρίσι: - Δεν είναι κέρδος να βγει στην πιάτσα της Αθήνας ένας ακόμη μουσικός που να προσφέρει είδη ευρείας καταναλώσεως. Δύο δόξες υπάρχουν: Η Δόξα της «Κόκα-Κόλα», να φτιάχνεις δηλαδή και να πουλάς ότι ζητάει η κατανάλωση, και η Δόξα του Δημιουργού, που βγάζει ανόθευτα και ανυστερόβουλα μέσα απ’την ψυχή του αυτή την ασίγαστη δύναμη για να την προσφέρει στον Άνθρωπο.” Σωκράτης Βενάρδος.

Οι πωλήσεις του δίσκου όπως σωστά προέβλεψε και ο συνθέτης ήταν απογοητευτικές και αυτό μπορούμε να το λάβουμε υπ’ όψιν και από την σπανιότητα του. Ακολουθεί το απόσπασμα (σε όχι τόσο καλή ποιότητα ήχου, λόγο κακής κατάστασης του δίσκου) με την ερμηνεία της 18χρονης τότε Δήμητρας Γαλάνη.