Η παράδοση επιτάσσει τούτες τις γιορτινές μέρες να ανταλλάσσουμε ευχές και δώρα. Ας μην την καταργήσουμε και αυτή. Τα ηχογραφήματα και τα βιβλία αποτελούν βέλτιστες επιλογές, γιατί η απόλαυση που προσφέρουν διαρκεί μιαν ολόκληρη ζωή.  Ιδού λοιπόν και φέτος, όπως κάθε χρόνο τέτοια εποχή,  μερικές σχετικές με τις προδιαγραφές του ιστότοπού  μας επιλογές και προτάσεις από τον γράφοντα, που ίσως διευκολύνουν τις αναζητήσεις σας.  Πρόσφατες ή σχεδόν πρόσφατες όλες οι εκδόσεις – κυκλοφόρησαν από το τέλος του 2015, έως λίγο πριν το τέλος του 2016 – το 2016 οι περισσότερες. Κάθε μια τους διαθέτει το ξεχωριστό, που την καθιστά διαχρονική. Και είναι όλες, αμέσως ή εμμέσως,  ελληνικού ενδιαφέροντος.

 



15 & 1 ΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ


 

Eleison - Βασίλης Τσαμπρόπουλος, πιάνο - Νεκταρία Καραντζή, φωνή [2016] MSO – MSOA 001
[61:56]

Γιατί οι ύμνοι είναι κωδικοποιημένοι με μιαν υπέροχη κοσμικότητα που ουδόλως διαταράσσει τη θρησκευτικότητά τους. Ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος λειτουργεί ως διασκευαστής, ως δημιουργός και ως συνοδός με περίσσια ευαισθησία και επίγνωση του χρέους του. Η Νεκταρία Καραντζή ξέρει και μπορεί να προσεγγίζει το βυζαντινό μουσικό κάλλος με ζηλευτή αυθεντικότητα και υποδειγματική λιτότητα. Μουσικά αραβουργήματα κατάλληλα για να γαληνέψουν το νου και την ψυχή.

Virtuoso - Λεωνίδας Καβάκος, βιολί – Enrico Pace, πιάνο [2016] DECCA 00289 4789 377 6 [1:18:46]
Γιατί στις ερμηνείες του οικουμενικού πλέον βιολονίστα μας συνυπάρχουν σε σαγηνευτική ισορροπία η ευαισθησία με τη δεξιοτεχνία. Ασκήσεις επίδειξης και των δυο, με πολλές εκπλήξεις, όπως φερ’ ειπείν οι Αναμνήσεις από την Αλάμπρα του Φρανθίσκο Τάρεγα, που από αγαπημένο σύνθεμα των εραστών της κλασικής κιθάρας, γίνεται τώρα και αγαπημένο των φίλων του βιολιού. Συνοδοιπόρος από καρδιάς ο Ενρίκο Πάτσε, συμβάλει αποφασιστικά στο δοξαστικό της μουσικής.

Κορνήλιος Διαμαντόπουλος – Ένα φτωχό χαμόγελο – Διάφοροι τραγουδιστές [2016] ΧΡΩΜΟΔΙΑΣΤΑΣΗ - MLK 3538 [67:18]
Γιατί ο λόγιος συνθέτης Κορνήλιος Διαμαντόπουλος καταπιάνεται με τους ήχους της σύγχρονης λαϊκής παράδοσης με τρόπο εντελώς πρωτότυπο και εντελώς απολαυστικό. Μόχθος πέραν της τριακονταετίας, πολυχρωμία ήχων από ξεχωριστά όργανα, στα οποία περιλαμβάνονται και 10 δικά του, αρωγή από καταξιωμένους, όπως η Σαβίνα Γιαννάτου, ο Ορφέας Περίδης, η Λιζέτα Καλημέρη, ο Χάρης Λαμπράκης, και ένα ανάθημα (τικό) κείμενο θαυμαστής ευρηματικότητας.

W. A. MOZART – DonGiovanni- MusicAeterna – Θεόδωρος Κουρεντζής - Διάφοροι μονωδοί [2015] SONY CLASSICAL 88985316032 – 3CD [2:48:47]
Γιατί ο δικός μας Θεόδωρος Κουρεντζής, ολοκληρώνει την τριλογία Μότσαρτ/Ντα Πόντε με τρόπο ιδανικό. Πάντοτε με τη συμπαράσταση της εξαιρετικής ορχήστρας του και με τη σύμπραξη σπουδαίων μονωδών, όπως πάντα όχι ιδιαίτερα γνωστών στη διεθνή μουσική κοινότητα, οι οποίοι, ωστόσο, με την καθοδήγησή του συναγωνίζονται τους επιφανέστερους. Ανάμεσά τους οι δικοί μας Δημήτρης Τηλιακός (στον ομώνυμο ρόλο) και Μυρτώ Παπαθανασίου (ως Ντόνα Άννα).

El ALEPH – 20th and 21st Century Guitar Music – Σμαρώ Γρηγοριάδου [2016] DELOS DE 3490 [59:00]
Γιατί ο ήχος της κιθάρας που προσφέρει η Σμαρώ Γρηγοριάδου είναι, όπως πάντα, ξεχωριστός και ιδιαίτερος, χάρη και στα όργανα–ιδιοκατασκευές τα οποία χρησιμοποιεί. Συνυπάρχουν στις αναφορές της, ευφυώς ταξινομημένοι, γνωστοί και άγνωστοι συνθέτες, που χαρίζουν στον ακροατή στιγμές σπάνιας ακροαματικής ηδονής. Κατάληξη το δικό της σύνθεμα που χάρισε στο ηχογράφημα το όνομά του και το οποίο είναι εμπνευσμένο από τον λόγο του Χόρχε Λουίς Μπόρχες.

3 Sonatas forViolin and Piano– Στέλλα Τσάνη, βιολί – Τίτος Γουβέλης, πιάνο [2015] SUBWAYS SM153 [61:63]
Γιατί πέραν των ακριβοδίκαιων ερμηνειών υπάρχει στην έκδοση η αναιτίως αδικημένη Σονάτα για βιολί και πιάνο του πολιτικοποιημένου μουσουργού Αλέκου Ξένου, έργο γραμμένο το 1958. Το πρόγραμμα ακρόασης συμπληρώνεται με δυο, επίσης σπανίως ερμηνευόμενες σονάτες, τη μία και μοναδική του Γάλλου Σεζάρ Φρανκ και την τέταρτη και τελευταία του Αμερικανού Τσαρλς Άιβς, η οποία συνοδεύεται από τον παιγνιώδη υπότιτλο «Η μέρα των παιδιών στη σύναξη της κατασκήνωσης».

Rossini– Franco Fagioli – Armonia Atenea (Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής) – Γιώργος Πέτρου [2016] Deutsche Grammophon 00289 479 568 1 [1:15:13]
Γιατί η φωνή φαινόμενο της εποχής, αυτή του Αργεντινού κόντρα τενόρου Φράνκο Φατζόλι, συνταιριάζει ιδανικά με την ορχήστρα (μας) φαινόμενο, την Καμεράτα, και εξορμούν μαζί για να κατακτήσουν τη διεθνή μουσική κοινότητα με όχημα τη μουσική του Τζοακίνο Ροσσίνι και σημαία τη θρυλική «κίτρινη ετικέτα» της κλασικής μουσικής. Καθοδηγητής-συντονιστής φωνής και μουσικών οργάνων, ο Γιώργος Πέτρου, βεβαίως. Μερικές από τις επιλογές της συναρπαστικής αυτής συνάντησης απολαύσαμε προσφάτως (02.11.2016) στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Ηλίας Ανδριόπουλος – Ο Φιλόποατρις – Μανώλης Μητσιάς – Τάσης Χριστογιαννόπουλος – Χορωδία Σύγχρονη Έκφραση [2016] Αργοναύτες [41:14]
Γιατί ο Ηλίας Ανδριόπουλος καταδύεται στο παρελθόν του για να ελκύσει δύναμη αντίστασης στο άνυδρο παρόν. Ο Επτανησιακός μελωδισμός σμίγει αβίαστα με το λόγο του ποιητή Ανδρέα Κάλβου και αρμενίζουν στα πέλαγα της μουσικής αποζητώντας τις φωνές που θα τους δώσουν τη νέα υπόσταση. Με τη λιτή συνοδεία ενός πιάνου (Θάνος Γιάκας) και την εύμολπο αρωγή του Μανώλη Μητσιά και του Τάση Χριστογιαννόπουλου το ταξίδι στον κόσμο της μελωδίας μοιάζει εύκολο. Και είναι γλυκό.

Benjamin Godard – Mélodies – Tassis Christoyannis (Τάσης Χριστογιαννόπουλος) - Jeff Cohen [2016] Aparté ΑΡ123 [72:00]
Γιατί ο σπουδαίος βαρύτονός μας Τάσης Χριστογιαννόπουλος τόλμησε να αναμετρηθεί πρώτος με τα τραγούδια του παραγνωρισμένου ρομαντικού Γάλλου συνθέτη Μπενζαμέν Γκοντάρ (1849-1895), από τους συντοπίτες του συνθέτη, συναδέλφους του. Η πρώτη αυτή παγκόσμια δισκογράφησή τους απέφερε ήδη πολλά εγκώμια και βραβεία, γαλλικά μάλιστα. Γενναιόδωρη από κάθε άποψη η έκδοση προσφέρεται για καταλυτικές ακροάσεις προς τη δύση, κυρίως, της μέρας.

Μίκης Θεοδωράκης – Φύλαξα τ’ όνειρο - Μαρία Φαραντούρη, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Σωκράτης Μάλαμας, Γιάννης Χαρούλης [2016] MINOS-EMI 0602547850690 – 2CD [76:07]
Γιατί αυτές οι επανερμηνείες των αγαπημένων τραγουδιών του Μίκη εμφορούνται από ένα καλοδεχούμενο μίγμα σεβασμού και προσωπικότητας, που τους δίνει το δικαίωμα διαφοροποίησης από άλλες ομοειδείς, πλην όμως ανούσιες και αναίτιες. Το χορό σέρνει βεβαίως η Μαρία Φαραντούρη, η οποία κράτησε για τον εαυτό της τα λίγα. Στιβαρές, σοβαρές και λιτές οι τρεις ανδρικές φωνές αποδεικνύουν του λόγου – και του ήχου βεβαίως, βεβαίως – το αληθές! Όντως έχουν φυλάξει το όνειρο!!!

Toryanse – Δημήτρης Κοτρωνάκης [2016] Soundset Recordings SR1077 [67:00]
Γιατί ο Δημήτρης Κοτρωνάκης τεκμηριώνει, θαυμαστώ τω τρόπω, με τις επιλογές και τις ερμηνείες του τη δυναμική και την εμβέλεια της ελληνικής σχολής κιθάρας. Στη διεθνή μουσική δημιουργία των σαράντα τελευταίων χρόνων εστιάζει η νέα του δισκογραφική κατάθεση, αυτή που ομνύει στη μελωδία και όχι στο χάος των ήχων. Ανάμεσα στα σαγηνευτικά ξένα που μας προξενεύει και δυο ομότιμα του δικού μας Θανάση Μωραΐτη.

 

Essentially Ella – Lina Orfanos  [2016] Babinis Productions 8829537065  [58:13] 

Γιατί το μουσικό προσκύνημα στη μεγάλη Έλλα Φιτζέραλντ  που μας χαρίζει η (και) δικιά μας Λίνα Ορφανού είναι στολισμένο με αγάπη, γνώση και σεβασμό. Μουσική πραμάτεια διαχρονική που τιμωρεί τους … ασεβείς, αλλά βραβεύει τους συνετούς και  τίμιους, όπως καλή ώρα η Λίνα. Δεκατρία αγιοποιημένα τραγούδια, σε ιδιαίτερη μορφή την οποία υπογράφει ο Σπύρος Εξάρας, όχι μόνο με την ιδιότητα του κιθαριστή, αλλά, κυρίως, με εκείνες του διασκευαστή και ενορχηστρωτή. 


Νίκος Πλατύραχος – Τα άστεγα – Γιώργος Νταλάρας – Σταμάτης Σπανουδάκης – Ελένη Τσαλιγοπούλου – Ασπασία Στρατηγού [2015] Join Us 521003300094 [44:47]
Γιατί ο λαϊκός ήχος που σκαρώνει σε αυτή την πανέμορφη προσφορά του ο Νίκος Πλατύραχος είναι σμιλευμένος με δυσεύρετη ευρηματικότητα και πρωτοτυπία όρα ψήγματα Νέας Ορλεάνης. Μια νέα, αλλά πολύ διαφορετική Εκδίκηση της γυφτιάς, παραμονεύει πίσω από κάθε τραγούδι. Ξεχωριστά τα μουσικά χαρακτηριστικά, ξεχωριστές οι ενορχηστρώσεις, ξεχωριστές οι ερμηνείες, προσδιορίζουν το επιθυμητό λαϊκό τραγούδι που αντιπροσωπεύει ναι μεν το σήμερα, αλλά τα χνάρια του οδηγούν με σιγουριά στο χθες. Μακάρι κι άλλοι να σκεφτόντουσαν και να έπρατταν ομοίως.

Alain Lefèvre – Sas Agapo - Alain Lefèvre [2015] ANALEKTA AN 2 9297 521003300094 [53:44]
Γιατί ο διακεκριμένος Καναδός πιανίστας δεν διακηρύσσει απλώς με λόγο και με μουσική την αγάπη του, τη λατρεία του, για τη χώρα μας. Τις διακηρύσσει και με πράξεις. Στην εποχή της κρίσης που εγκαταλείπουν τον τόπο πολλοί άξιοι γηγενείς, αυτός εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα για να μπορεί να απολαμβάνει συνεχώς τον μοναδικό ήλιο και τους μοναδικούς ανθρώπους της. Και το δηλώνει με (μουσική) φωνή fortissimo Sas Agapo! Οκτώ σχετικά σύντομα συνθέματα για πιάνο, ζωγραφισμένα με ηχοχρώματα της ελληνικής γης.

Franz Schubert – Winterrreise - Δημήτρης Τηλιακός (βαρύτονος) – Βασίλης Βαρβαρέσος (πιάνο) [2016] NAVISCLASSICSNC16008 [76:27]
Γιατί αυτός ο εμβληματικότερος κύκλος της παγκόσμιας τραγουδοποιίας, ο πολυαγαπημένος και πολυπαινεμένος, έμελλε σε τούτη την προσέγγισή του από ελληνικές ψυχές να βρει μια μοναδική καταξίωση. Ο μύθος του Χειμωνιάτικου Ταξιδιού ενισχύεται σημαντικά με την ερμηνεία αυτή. Τα μελαγχολικά τραγούδια του αέναου οδοιπόρου της ζωής και της αγάπης, αποκτούν λίγη από τη ζεστασιά του μεσογειακού τοπίου, βάλσαμο στις πληγές που ανοίγει η συγκινησιακή φόρτιση. Στις ήδη υπάρχουσες εξαίσιες ερμηνείες του κύκλου, προστέθηκε μια ακόμη.

Ελένη Καραΐνδρου - Δαβίδ - Ειρήνη Καράγιαννη (μεσόφωνος) – Τάσης Χριστογιαννόπουλος (βαρύτονος) – Kim Kashkashian (βιόλα) - Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής (διεύθυνση: Αλέξανδρος Μυράτ) – Μικτή Χορωδία της ΕΡΤ (διεύθυνση: Αντώνης Κοντογεωργίου) [2016] ECM 2221 [42:47]
Γιατί με αυτό το ξεχωριστό έργο της η Ελένη Καραΐνδρου έπεισε προ πολλού ότι οι θαυμαστές δυνατότητές της δεν περιορίζονται από τη σκηνή και την οθόνη. Για τη σκηνή πλάστηκε μεν, σκηνική καντάτα μπορεί ανενδοίαστα να χαρακτηριστεί, το μουσικό του ήθος όμως είναι τέτοιο, που αναβαπτίζει την προσφορά στα άβατα των σπουδαίων, οικουμενικών συνθετών. Άλλο ένα πολύτιμο δώρο, όπως και τα προηγούμενα που μας προσέφερε η μουσουργός τα τελευταία χρόνια τούτη την εποχή. Με τη μοναδικότητα της ECM και του Μάνφρεντ Άιχερ, τη φορά αυτή.

 



5 ΒΙΒΛΙΑ για τη ΜΟΥΣΙΚΗ


 


Νότης Μαυρουδής BOOK FACE – Σχολιάζοντας τα πέριξ, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, σελ. 285 [2016]
Γιατί τα σχόλια του Νότη Μαυρουδή στο facebook, με ανθολόγημα των οποίων δομήθηκε η έκδοση, ανατέμνουν την επικαιρότητα, μουσική ή μη, με τρόπο άμεσο που θυμίζει παλιότερες επιφυλλίδες ή και χρονογραφήματα. Διεισδυτικός ο λόγος επαινεί το καλό και ψέγει το κακό, πάντοτε με ευγένεια και χωρίς ακρότητες . Αρνείται τις κακόβουλες μετά-αλήθειες, επιλέγει θέματα που ενδιαφέρουν και αφορούν τους πολλούς, στηρίζεται στην ιστορική γνώση και τιμά τη γλώσσα. Ηχηρή απάντηση σε όσους ισχυρίζονται ότι οι καλλιτέχνες δεν μπορούν να αρθρώσουν λόγο, πέραν αυτού της τέχνης τους.

Γιώργος Ζερβός Από την αρχική έμπνευση στην τελική μορφοποίηση, - Panas Music – Παπαγρηγορίου-Νάκας, σελ. 190 [2016]
Γιατί μολονότι τα πραγματευόμενα έχουν ακαδημαϊκή υπόσταση και στόχους, ο τρόπος με τον οποίο επεξεργάζονται είναι γλαφυρός και ευγλωττος. Η βαθειά επιστημονική γνώση είναι φανερή σε κάθε βήμα, ο δε καταληκτικός σχεδιασμός αποτελεί αποστωμωτική εφαρμογή του κανόνα «όπερ έδει δείξαι»! Αν και τα ενδιαφέροντα του συγγραφέα, που είναι και συνθέτης και παιδαγωγός, είναι γνωστό ότι εστιάζονται στη νεότερη δημιουργία, εν τούτοις αποδεικνύεται, στα εν λόγω κείμενά του, κάτοχος των χαρακτηριστικών και των παλαιόπτερων μουσικών τεχνοτροποιών. Πρέπει ωστόσο να επισημανθεί ότι για να κατανοήσει και να απολαύσει ο αναγνώστης τα γραφόμενα, πρέπει να γνωρίζει μουσική!

Γιώργος Σισιλιάνος 1920-2005 Επετειακό αφιέρωμα, μουσικολογική επιμέλεια: Στεφανία Μεράκου & Βάλια Βράκα, Σύλλογος ΟΙ Φίλοι της Μουσικής, σελ. 135 [2016]
Γιατί οι σπουδαίοι πρέπει να τιμώνται. Και ο Γιώργος Σισιλιάνος υπήρξε σπουδαία προσωπικότητα της λόγιας ελληνικής μουσικής του 20ου αιώνα. Στο εξαιρετικό συλλογικό αυτό πόνημα κατατίθενται σκέψεις και κριτικός λόγος οκτώ εμμέσων «επιγόνων» του συνθέτη. Συνάμα προσφέρονται βιογραφικό σημείωμα και συνοπτικός κατάλογος έργων, γίνεται αναφορά στις εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στη μνήμη του, στα κείμενα που δημοσιευτηκαν μετά το θάνατό του, στις διδακτορικές διατριβές που εκπονήθηκαν με θέμα το έργο του, ενώ παρατίθενται και ενδιαφέροντα φωτογραφικά στιγμιότυπα από τη ζωή του.


Μίκης Θεοδωράκης – Διάλογοι στο λυκόφως - 90 συνεντεύξεις, επιμέλεια: Δέσποινα Ζηλφίδου, IANOS Εκδόσεις, σελ. 676 [2016]
Γιατί ο λόγος του ήταν και είναι χειμαρώδης, γλαφυρός και απολαυστικός. Κάθε τι που λέει ακούγεται και διαβάζεται με εξαιρετικό ενδιαφέρον. Στην έκδοση αυτή περιλαμβάνονται 90 (ενενήντα!!!) γραπτές συνεντεύξεις του, οι οποίες δημοσιοποιήθηκαν ανάμεσα στο 2003 και το 2015. Ως συνήθως μιλάει για όλα· και για τα παρόντα και για τα παρελθόντα. Διαβάζοντας τα λόγια του ακόμη και ο πλέον κακοπροαίρετος αναγνώστης θα παραδεχθεί ότι δίκαια αναγνωρίζεται ως μοναδικό και αδιαπραγμάτευτο σύμβολο του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού. Και όχι μόνο του μουσικού. Στις πιο πρόσφατες συνεντεύξεις, μολονότι βιολογικά εννενηντάρης, διανοητικά και ψυχολογικά μοιάζει με εικοσάρης!

Χαράλαμπος Γ. Καρούσος Νίσυρος – Η μουσική και τα τραγούδια της, Panas Music – Παπαγρηγορίου-Νάκας, σελ. 703 [2016]
Γιατί μολονότι η Νίσυρος έχει τα χαρακτηριστικά των Δωδεκανήσων, στα οποία ανοίκει διοικητικά, διαθέτει και τα δικά της, ολόδικά της γλωσσικά και μουσικά ιδιώματα. Στο σπουδαίο αυτό μελέτημά του ο συγγραφέας με αναλυτικό και εξαντλητικό τρόπο καταγράφει τα πάντα κωδικοποιώντας τα με επιστημονική διάθεση και τρόπο. Έργο ζωής είναι που άξιζε τον κόπο και το βάσανο. Δεν λείπουν βεβαίως το ιστορικό των τραγουδιών και των οργανικών, οι στίχοι των τραγουδιών με τις ανιχνευμένες παραλλαγές τους, η παράθεση των μουσικών τους κειμένων (παρτιτούρες), καθώς και κάθε στοιχείο το οποίο θα αναζητούσε σε ένα τέτοιο σύγγραμμα ο κάθε ενδιαφερόμενος: και ο απλός αναγνώστης, αλλά και ο ερευνητής-μελετητής. Σπουδαία πράγματι έκδοση.