Πάντα είχα την απορία… Γιατί το δημοτικό τραγούδι ενώ είχε σημαντικό κοινωνικό έρεισμα (τόσοι σύλλογοι, τόσες εκδηλώσεις, τόσοι μουσικοί – επαγγελματίες και ερασιτέχνες, τόσα ιδιωτικά γλέντια) ΕΙΧΕ ΕΝΑΝ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟ ΤΕΛΟΣ ΠΑΝΤΩΝ, δεν είχε ανάλογη αντιμετώπιση από τα «μέσα»…

Τα «δημόσια» «μέσα» - ΟΤΑΝ ΥΠΗΡΧΑΝ – κάποτε αποδέχονταν μόνο την «παραδοσιακή πολιτική» του Σίμωνα Καρρά και των επιγόνων του – αποκλείοντας κάθε επώνυμο τραγουδιστή, κάθε πιο «προσωπική» ενασχόληση με το είδος. Εκεί βέβαια καταγράφηκαν σε παρελθόντα χρόνο αξιομνημόνευτες καταγραφές της Δόμνας Σαμίου, της Φεβρωνίας Ρεβύνθη, του Γιώργου Παπαδάκη… Τα τελευταία χρόνια ωστόσο, δεν υπήρχε κανένα σχετικό ενδιαφέρον…Μόνο στην τηλεόραση, «Το αλάτι της γης» του Λάμπρου Λιάβα πήγε να δώσει ένα νέο στίγμα, αλλά κράτησε πολύ λίγο…

 

Τα ιδιωτικά μέσα – και μάλιστα η ιδιωτική τηλεόραση – υιοθετούσαν πάντα μόνο κάποια πρόσωπα που θεωρούσαν ότι έφερναν «νούμερα», για το ντύσιμό τους, για το «σόου» που προσέφεραν – όχι πάντως για το παίξιμό τους …

 

Στο διαδίκτυο, υπάρχουν σαφώς περισσότερες ηχογραφήσεις κι ας μην έχουν μεγάλο αριθμό προβολών – έστω με κάποιες εξαιρέσεις...Ενώ και τα περισσότερα διαδικτυακά …έντυπα υπηρετούν κυρίως διαφορετικές επιλογές, επιχειρηματικές «εργολαβίες» ή προσωπικές σχέσεις… Μάλλον και το διαδίκτυο πάντως, δεν είναι ο φυσικός χώρος του είδους…

 

Μ’ αυτά και μ αυτά, ο χώρος του δημοτικού τραγουδιού δημοσιογραφικά είναι εξαιρετικά ελλιπής. Ξέρουμε πολύ λίγα πράγματα για το είδος, τη δισκογραφία του, τους εκπροσώπους του από εποχή σε εποχή, τους χώρους και τις κοινωνικές ομάδες που λειτούργησε και λειτουργεί…

 

Μπορώ να βεβαιώσω ότι με μεγάλη δυσκολία πάντα «περνούσα» θέματα που αφορούσαν το δημοτικό τραγούδι και σε ειδικά μουσικά έντυπα αλλά και σε εφημερίδες και ραδιοσταθμούς που συνεργάστηκα…Μόνο στις «Φωνές των οργάνων» του «Δίφωνου», κατάφερα να φτιάξω ένα «ψηφιδωτό» με κάποιες ενδιαφέρουσες μαρτυρίες μουσικών. Ενώ χρειάστηκε να περάσω από αρκετά έντυπα, για να καταφέρω κάποιες εκτεταμένες αναφορές σε κορυφαίους τραγουδιστές του χώρου – ενώ μού έμειναν και πολλά «απωθημένα» γνωριμίας με πρόσωπα…

 

Όταν πριν λίγα χρόνια, με αφορμή μια επανέκδοση, ρώτησα ανθρώπους που είχα πρόσβαση για τον Λάμπρο Παπαθανασίου, έμαθα ότι ζούσε. Αλλά κανείς τους, δεν ήξερε που είναι…Μόλις πριν από λίγες μέρες διάβασα εδώ, σε ένα δημοσίευμα του τραγουδιστή Θεόφιλου κι αμέσως μετά του μουσικού Ανδρέα Νιάρχου, για το «τελευταίο ταξίδι» του Λάμπρου Παπαθανασίου.

 

Έτσι…
Χωρίς πολλά πολλά στοιχεία, για τον τραγουδιστή και την πορεία του. Στοιχεία που ίσως διατίθενται για πολλά εποχιακά ονόματα άλλων χώρων… Επειδή προσωπικά θεωρώ αδιανόητο, στην έκρηξη των «μέσων» αυτός ο χώρος να παραμένει σ’ ένα ιδιότυπο περιθώριο, θέτω και εδώ το ζήτημα…

 

Μελετώντας τους λόγους αλλά και αναζητώντας το «δια ταύτα»… Έτσι, για να δω, τι ενδιαφέρον υπάρχει και ποιες σκέψεις επικρατούν… Το δημοτικό τραγούδι λοιπόν, είναι «καταδικασμένο» να περιορίζεται στους «φυσικούς» του χώρους; Η έχει τη δυνατότητα να βρει θέση στα «μέσα», να επικοινωνήσει μέσα από τα σύγχρονα «μέσα»; 

 

…Και για όσους δεν γνωρίζουν τον Λάμπρο Παπαθανασίου:

papathanasiou lambrosΓεννιέται την 1η Μαΐου του 1934, σε αγροτικό περιβάλλον, στο Δίστομο της Βοιωτίας. Αυτό σημαίνει ότι έχοντας μόλις συμπληρώσει τα 10 του χρόνια, έζησε την σφαγή που προκάλεσαν στον τόπο του οι Ναζί κατακτητές…

 

Ακόμα δέκα χρόνια μετά, το 1954, έχοντας προκαλέσει το ενδιαφέρον του κορυφαίου τραγουδιστή για το στεριανό δημοτικό τραγούδι, του Γιώργου Παπασιδέρη, γραμμοφωνεί στην «Οντεόν» τα πρώτα τραγούδια με τη φωνή του…Το τσάμικο «Πέρα στις βλαχοκαλύβες» και το συρτό «Τη δική σου αρραβώνα», με τον Γιώργο Ανεστόπουλο στο κλαρίνο και στο όνομα του Ηπειρώτη λαουτιέρη Λάζαρου Ρούβα. Θα ακολουθήσει ένας ακόμα δίσκος 78 στροφών την επόμενη χρονιά, με το τσάμικο «Ήλιε για λάμψε στα βουνά» και το συρτό «Στείλε με μάννα στο πηγάδι» και τα δύο στο όνομα του κλαριντζή Κώστα Κοντογιώργου

 

Αλλά το κύριο μέρος των ηχογραφήσεων του Λάμπρου Παπαθανασίου, θα πραγματοποιηθεί σε δίσκους 45 στροφών, από το ξεκίνημα της δεκαετίας του ’60. Εκείνα τα χρόνια θα αποτελέσει τη βασική αντρική φωνή του στεριανού δημοτικού τραγουδιού, στις ηχογραφήσεις της εταιρίας «Φιντέλιτυ», με την επιμέλεια της Δόμνας Σαμίου, με τον Παναγιώτη Κοκοντίνη ή τον Βασίλη Σκαλιώτη στο κλαρίνο κι αλλού με συνοδεία από πίπιζα και νταούλι – κατά τον πιο «παλιό» τρόπο ηχογράφησης αυτού του υλικού : «Βουνά μην καμαρώνετε», «Βαστάτε Τούρκοι τ’ άλογα», «Παναγιούλα», «»Καλότυχα πουν’ τα βουνά», «Φέξε μου φεγγαράκι μου», «Βιολέτα μ’ ανθισμένη», «Πού ήσουν πέρδικα γραμμένη», «Στοπα και στο παρήγγειλα» και πολλά άλλα…Την ίδια εποχή θα πραγματοποιήσει βέβαια και λίγες πιο απρόσμενες ηχογραφήσεις. Το 1960 ας πούμε, τον βρίσκουμε, ερμηνευτή σε δυο «ανάλογα» τραγούδια που υπογράφει ο Μπαγιαντέρας, ο Δημήτρης Γκόγκος : «Αργοπεθαίνω στο μαντρί μου» και «Μάνα έχω τη θάλασσα»…

 

Τα επόμενα χρόνια, με βάση αυτές τις ηχογραφήσεις, ο Λάμπρος Παπαθανασίου θα πραγματοποιήσει πολλές εμφανίσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, θα συμμετάσχει σε τηλεοπτικές εκπομπές αλλά ακόμα και σε κάποιες από τις τελευταίες «βουκολικές» ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου ( μια απ’ αυτές, η «Αρχόντισσα του κάμπου» του Παναγιώτη Κωνσταντίνου με την Αιμιλία Υψηλάντη, στα 1971 ). Θα συνεργαστεί με αρκετούς από τους μουσικούς αυτού του χώρου, αυτή την εποχή, σιγά σιγά όμως, θα προτιμήσει μια πιο «ερασιτεχνική» σχέση με το τραγούδι. Με την οικογένειά του, θα περάσει ήσυχα τα επόμενα χρόνια της ζωής του, ανάμεσα στην Παλατιανή – όπου είχε ταβέρνα – τα Μέγαρα και τη Σαλαμίνα… Ως τις 19 Φεβρουαρίου του 2014, που θα φύγει από τη ζωή, στα 80 του χρόνια.

 


ΣΗΜ: Είναι ένα μικρό βιογραφικό, με βάση όσα στοιχεία βρέθηκαν πρόχειρα και γρήγορα. Θα θέλαμε να είναι μόνο η αρχή, για να συγκεντρωθούν περισσότερα και πιο λεπτομερειακά στοιχεία… Κι όχι μόνο για τον Λάμπρο Παπαθανασίου αλλά και για όσους άλλους εκπροσώπους του δημοτικού τραγουδιού – μουσικούς και τραγουδιστές – δεν γνωρίζουμε ουσιαστικά…