«Δεν νιώθω άλλο πάθος και το χειρότερο έγκλημα είναι να προσποιείσαι…» Ο Kurt Cobain είναι είκοσι χρόνια νεκρός… Ίσως ήταν «νεκρός», χαμένος, από τότε που το Nenermind εκτοξευότανε στη κορυφή των πωλήσεων, όταν χιλιάδες οπαδοί παραληρούσαν στο άκουσμα του Smells Like Teen Spirit, όταν η προσωπική του ζωή παιζότανε ως σίριαλ στις μουσικές και μη εφημερίδες και περιοδικά όταν, τέλος, το In Utero λειτουργούσε σαν μήλο της έριδος ανάμεσα στην δισκογραφική εταιρεία και το συγκρότημα. 

Θα έλεγε κανείς πως ο Cobain πίστευε στις «παλιές καλές αξίες» που γέννησαν το ροκ εν ρολ ή τουλάχιστον αυτές που ενσωμάτωσε στη διάρκεια της δεκαετίας του ’60 αλλά περισσότερο, ίσως, την επόμενη με τον ερχομό του Πανκ. Μάλλον δεν είχε την ικανότητα να λειτουργήσει σαν αστέρας της ποπ με την άνεση που του έδινε η καλπάζουσα λατρεία των μίντια και των οπαδών και φυσικά η χρυσοφόρα ροή που μαλακώνει κάθε οργισμένη φωνή… Ο Cobain ήταν συναισθηματικά και γι' αυτό κοινωνικά, misfit - απροσάρμοστος. Δεν μπόρεσε να συνδιαλαγεί με την πελώρια δημοσιότητα που τον πέταξε στον έβδομο ουρανό. Δεν ήταν ο άνθρωπος γι' αυτή τη δουλειά. ‘Εμμονή του ιδέα ότι είχε ξεπουληθεί στη σόου μπίζνες - μέρος πλέον του οικοδομήματος αντί υπονομευτής του. 

 

Βεβαίως, δεν είχε και πολύ άδικο.

Με τόσα εκατομμύρια πωλήσεις και τα 45άρια στα χέρια κάθε έφηβου που σέβεται τη μουσική που ακούει, οι Nirvana έγιναν οι πιο σημαντικοί ανανεωτές του αγοραστικού ενδιαφέροντος στα τότε δισκάδικα του Δυτικού Κόσμου. Με τη διαφορά πως ο Cobain είχε ξεκινήσει από το μηδέν χωρίς απολύτως καμιά κυκλωματική βοήθεια - κάτι σαν την απαρχή ενός μουσικού κινήματος που λειτούργησε μερικά χρόνια εκτός των τειχών για να ονομαστεί κατόπιν Seattle από τους έχοντες έννομο κέρδος. Ο Cobain είχε αγνές προθέσεις και… μικρομεσαίες καταβολές.


Απευθυνόταν σε μια κοινότητα ανθρώπων οι οποίοι προσδοκούσαν από αυτόν σεβασμό σε μερικές απλές και διαχρονικές αξίες όπως η ειλικρίνεια, η τιμιότητα μαζί και πάθος αυθεντικό. Μια ψυχολογική / αισθητική κοινότητα καταναλωτών ροκ μουσικής. Εκείνο που όμορφα χαμένος δεν μπόρεσε ποτέ να κατανοήσει ήταν πως τέτοιες ομάδες στις ημέρες του είχαν πάψει να υφίστανται. Τις είχε πετάξει στο περιθώριο το τραίνο της πλήρους εμπορευματικής στάσης απέναντι σε κάθε μορφή μουσικής που εδράζεται στο μεγάλο -δίκην Μαύρης Τρύπας- καζάνι της Ποπ που καταβροχθίζει τα πάντα.

 

Το Ροκ σαν «ιδεολογία / τρόπος ζωής» -αν υπήρξε ποτέ- έπαψε να συμβαίνει εδώ και δεκαετίες με μοναδική ίσως εξαίρεση που επιβεβαιώνει το κανόνα τα 1- 2 χρόνια του Πανκ στην Δύση. Έτσι, ο ηγέτης των Nirvana βίωσε τις αγνές φαντασιώσεις του χωρίς να αντιληφθεί, τότε, το φινάλε της «ελεύθερης ερασιτεχνικής δημιουργίας» με την επικράτηση του πιο στυγνού κερδοφόρου επαγγελματισμού [πράγμα που στις ημέρες μας έχει μερικώς ανατραπεί]. Ήταν δεμένος με συμβόλαια και όφειλε να παίξει σωστά το παιχνίδι. Αλλιώς θα συνέβαιναν αυτά που συνέβησαν πριν τη κυκλοφορία του τελευταίου επίσημου δίσκους τους, In Utero.

 

Πως παύθηκε ο παραγωγός Steve Albini, πως άλλαξε ο τίτλος, επιλογή του Cobain, I Hate Myself And I Want To Die, με αυτόν που ξέρουμε, πως διαφοροποιήθηκαν τα τραγούδια και πως γνωρίσαμε όλα αυτά μέσω των παραμορφωτικών φακών του μουσικού τύπου - ψυχοδράματα των οποίων η κατάληξη είναι γνωστή.

 

«Αυτό δεν έχει να κάνει με εκείνο που σκέφτεσαι / αν σκέφτεσαι καθόλου», ή, «η εφηβική οργή πληρώθηκε καλά / αισθάνομαι τώρα γέρος και βαριεστημένος». Κατόπιν καταλάβαμε τη σημασία τέτοιων στίχων… Ο Kurt Cobain επέλεξε αυτό τον τρόπο φυγής. Άλλοι όπως ο Joe Strummer που εξαφανίσθηκε από τους Clash για μερικές εβδομάδες ή, ο Paul Weller που διέλυσε τους Jam πάνω στην ακμή τους προτίμησαν διαφορετικούς τρόπους. Όπως και να έχουν τα πράγματα, η συγκίνησή μας αφιερώνεται σε έναν άνθρωπο αλλά και σε άλλους που τσακίστηκαν υπό την πίεση της Διασημότητας.

 

* Το κείμενο είναι αναμόρφωση ενός άρθρου που γράφτηκε εν θερμώ εκείνες της ημέρες του ’94…