altΠρος το τέλος του περασμένου Οκτώβρη του έστειλα με ηλεκτρονικό μήνυμα ένα κείμενο που είχα γράψει για την παρακμή του Τρίτου Προγράμματος της ΕΡΑ. Μερικές μέρες αργότερα μου απάντησε παραθέτοντας, με το ιδιαίτερο χιούμορ του, μια «διασκευή άσματος του Τάκη Μωράκη» όπως τη χαρακτήριζε: «Τι’ ν’ αυτό που το λένε ξεφτίλα, τι ‘ν’ αυτό; Ποτέ, ποτέ κανένα στόμα, δεν το ‘βρε και δεν το ‘πε ακόόόόμα!» έτσι ακριβώς. Πέρασαν μερικές μέρες ακόμη και μου τηλεφώνησε για να μου πει και να συζητήσουμε περισσότερα για το Τρίτο. Τον ενημέρωσα τότε ότι τελικά ακολουθώντας τις από χρόνια παραινέσεις του υπέκυψα και εγώ στη γοητεία των Mac – ο Γιώργος ήταν εξ αρχής φανατικός macuser. «Κανόνισε, λοιπόν, να ‘ρθεις από το σπίτι μια μέρα" μου είπε. «Θα σου δείξω πολλά για τον Mac σου και θα σου δώσω και προγράμματα».

Φωτογραφίες: Γιώργος Β. Μονεμβασίτης

 

Τον ρώτησα και για την υγεία του – πάλευε από πέντε χρόνια, τώρα με την επάρατο με εγκαρτέρηση και στωικότητα – και οι απαντήσεις του ήταν καθησυχαστικές. Μπλεγμένος με διάφορα αμέλησα να τον επισκεφτώ. Και το σκεφτόμουν πριν λίγες μέρες: τώρα με την καινούρια χρονιά ας περάσω να τον δω για να μου δώσει και καλούδια – όπως έκανε πάντοτε. Σήμερα το μεσημέρι – Δευτέρα 14 Γενάρη 2013 – καθώς είχα κατεβεί στο κέντρο πέρασα από τη Μουσική Γωνιά [Music Corner] Πανεπιστημίου και Μπενάκη, όπου ο φίλος Θανάσης «Μετρονόμος» Συλιβός είχε αφήσει ένα φάκελο για μένα. Μετά τους χαιρετισμούς και τους ασπασμούς με τον Πότη – να ένας ακόμη που αντιστέκεται –με ρώτησε αμέσως: «Έμαθες ότι πέθανε ο Γιώργος Παπαδάκης;» Κεραυνός εν αιθρία, μια και ήξερα πολύ καλά ποιον Γιώργο Παπαδάκη εννοούσε.
«Πότε;» μπόρεσα να αρθρώσω. «Χθες, Κυριακή» απάντησε ο Πότης. Κυριακή, σκέφτηκα, ο μήνας είχε 13. Καταραμένη μέρα. Έκανα γρήγορα, με τη σκέψη μου, του υπολογισμούς: 6.9.1947 – 13.1.2013. 65 χρόνια και 130 μέρες πρόφθασε να μετρήσει το μονοπάτι της ζωής του. Χρόνια και μέρες εξαιρετικά καρποφόρα, όπως δείχνει και το πιο λιτό και σύντομο βιογραφικό του. Κουτσομπολέψαμε διάφορα με τον Πότη, προσπαθώντας μάταια να μην τον σκεφτόμαστε, τηλεφώνησε και έμαθε, για να με πληροφορήσει πότε θα συναντηθούμε οι φίλοι του για να του ευχηθούμε καλό κατευόδιο, και έφυγα. Στο δρόμο για το σπίτι, που άλλες σκέψεις.

altΗ Ελευθερία, η κορούλα τους, οι κοινοί μας δρόμοι, στριφογύριζαν διαρκώς στο νου. «Άσε που έχασα την ευκαιρία να με διδάξει και να εκμεταλλευτώ, για μιαν ακόμη φορά, τη γενναιοδωρία του» σκέφτηκα, χαμογελώντας πικρά, κάποια στιγμή. Και συνειδητοποίησα τότε ότι με κανέναν άλλο δεν συνοδοιπόρησα επαγγελματικά τόσο, και σε διάρκεια και σε δραστηριότητες, όσο με τον Γιώργο. Συνοδοιπόροι στο Τρίτο Πρόγραμμα, στο Αρχείο Ραδιοφώνου, στο Εργαστήρι Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας, στο ΙΕΚ Δομή, στην Ελευθεροτυπία, στο Δίφωνο, στο Τρένο στο Ρουφ, στο Διεθνές Συμπόσιο για τα 80 χρόνια του Μίκη Θεοδωράκη στα Χανιά – και που αλλού, είναι τόσα που δεν θυμάμαι.

Θα διαβάσατε αλλού το πλούσιο, πραγματικά σπουδαίο και ζηλευτό βιογραφικό του. Συνθέτης, ερευνητής, μουσικολόγος, μουσικογράφος, και τι δεν ήταν. Ευδιάκριτη η αξιοσύνη, το πάθος και η αφοσίωση σε κάθε τι με το οποίο ασχολήθηκε. Τα βραβεία και τα εγκώμια που δίκαια και δικαιωματικά αποκόμισε ήταν πολλά. Κάποιους ενόχλησαν, είναι γνωστό, οι αυστηρές, ασυμβίβαστες και ανεπηρέαστες κριτικές του. Ποτέ δεν βολεύτηκε με την ευκολία και την επίπλαστη καλοσύνη. Υπερασπιζόμενος με πάθος και επιμονή το καλό και το ωραίο και μη αντέχοντας την ευτέλεια, την κακογουστιά και το εφήμερο, ήταν πάντοτε απόλυτα ειλικρινής και άμεσος. Με όσους συνεργάστηκε παρέμεινε εσαεί ένας καλός και αγαπητός φίλος. Ρωτήστε τη Μαρία Φαραντούρη, τον Λάκη Παπαστάθη, την Τατιάνα Λύγαρη, τον Μίκη Θεοδωράκη... Ρωτήστε τους μαθητές του στις σχολές που δίδαξε. Ρωτήστε του εκατοντάδες μουσικούς της ελληνικής γης που ηχογράφησαν μαζί του εκείνες τις πολύτιμες μαρτυρίες-κειμήλια. Ρωτήστε όλους όσους συμμετείχαν στην επανανακάλυψη της Ελληνικής Επιθεώρησης με το ανεπανάληπτο Βίρα τις άγκυρες στο Εθνικό Θέατρο το 1998, στο οποίο ο Γιώργος κινούσε όλα τα μουσικά νήματα.

altΑπό τα πολλά που κατέλειπε και για τα οποία πρέπει να τον ευγνωμονούμε, προσωπικά ξεχωρίζω ένα: τη συνεπή συνέχεια του κακοτράχαλου μονοπατιού που χάραξαν ο Σίμων Καράς και η Δόμνα Σαμίου – θα τους ξαναβρεί σίγουρα εκεί που θα πάει και θα έχουν πολλά να πουν. Τα χιλιάδες ηχογραφήματα που έγιναν με τη φροντίδα του και υπάρχουν στο αρχείο της ΕΡΤ, μαρτυρούν του λόγου το αληθές. Υπήρξε και αυτός ένας πραγματικός ευεργέτης της μουσικής παράδοσης τούτου του τόπου.

Οι αποχαιρετισμοί, όπως και οι αποχωρισμοί, είναι πάντοτε οδυνηροί. Η οδύνη μεγαλώνει, ωστόσο, όταν αποχαιρετάς ένα φίλο που φεύγει για ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή. Τον αποχαιρετίσαμε λίγες ώρες πριν, στο μουντό απομεσήμερο της Τρίτης. Καλό σου ταξίδι φίλε Γιώργο. Είναι σίγουρο ότι εκεί που πας θα συναντήσεις των Αγγέλων τα μπουζούκια και χιλιάδες κομπανίες με κλαρίνα, με ζουρνάδες, με νταούλια και βιολιά, που θα σε καλοδεχτούν και θα σε μοσχοφιλήσουν. Θα σε θυμόμαστε πάντα· και γιαυτό θα μας λείψεις περισσότερο.

Λεζάντες φωτογραφιών
1. Παρατηρώντας προσεκτικά τη Χαρά Κεφαλά και τον Ζαχαρία Καρούνη στην μουσικοθεατρική παράσταση Υπ' ατμόν που παρουσιάστηκε το 2004 & το 2005 στο Τρένο στο Ρουφ.
2. Προεδρεύων, πλαισιομένος από τις Έμμυ Παπαβασιλείου και Ελισάβετ Βερούλη, στην 5η Συνεδρία του Διεθνούς Συνεδρίου για τα 80χρονα του Μίκη Θεοδωράκη, που πραγματοποιήθηκε στα Χανιά από τις 29 έως τις 31 Ιουλίου 2005. Ο Γιώργος υπήρξε και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Συνεδρίου, αλλά και εισηγητής.
3. Κρατώντας σημειώσεις, σε μια ανάπαυλα μουσικής βραδιάς στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου για τα 80χρονα του Μίκη Θεοδωράκη (Χανιά, 2005). Μαζί του η πιανίστρια Ντιάνα Βρανούση.