altΑρκετά είναι τα διεθνή μουσικά φεστιβάλ που κάθε χρόνο συγκεντρώνουν άλλοτε την αφρόκρεμα της εκάστοτε μουσικής σκηνής την οποία υποστηρίζουν και άλλοτε την αβαν γκαρντ της. Ελάχιστα γνωστοί όμως παραμένουν, ακόμη και μετά το θάνατό τους εκείνοι που εμπνεύστηκαν, δημιούργησαν και θέριεψαν αυτά τα φεστιβάλ, όπως συμβαίνει με τον Mr Nobs, ιδρυτή ενός από τα μεγαλύτερα και πιό έγκυρα jazz φεστιβάλ της Ευρώπης και όλης της υφηλίου. Ο Claude Nobs έφυγε από κοντά μας στις 10 Ιανουαρίου και μαζί του μια ολόκληρη εποχή διοργάνωσης επιτυχημένων και αξιέπαινων φεστιβάλ που κοσμούσαντόσο τη περιοχή όπου τα φιλοξενούσε όσο και εκείνους που είχαν στο βιογραφικό τους συμμετοχή σ’ αυτά!

Στις 24 Δεκεμβρίου ο Mr Nobs έπειτα από ένα σοβαρό τραυματισμό που είχε κάνοντας σκι, μεταφέρθηκε με κώμα στο νοσοκομείο απ’ όπου και δεν έμελλε να συνέλθει ποτέ. Γεννήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1936 στη πόλη Μοντρέ της Ελβετίας. Αν και αγαπούσε τη μουσική από μικρός ασχολείται επαγγελματικά ως σεφ και αργότερα πιάνει δουλειά σε ταξιδιωτικό γραφείο. Είμαστε στο 1960 και ο νεαρός λογιστής αναλαμβάνει τη παραγωγή μιας συναυλίας των Rolling Stones, οι οποίοι ακόμα δεν είχαν αποκτήσει τη τεράστια φήμη τους. Ο ίδιος θα καυχηθεί αργότερα ότι αν και έκοψε λίγα εισητήρια, αμέσως μετά οι Πέτρες θα γνώριζαν την επιτυχία!! Με όχημα αυτή τη συναυλία ο Nobs θα εμπνευστεί τη δημιουργία ενός jazz φεστιβάλ στη μικρή πόλη του Μοντρέ. Το 1966 θα πάει στη Νέα Υόρκη για να κλείσει μουσικούς για το event και θα τολμήσει να πάει απρόσκλητος στον υπεύθυνο της Atlantic RecordsNesuhi Ertegun. Ο τελευταίος, ανέλπιστα θα δεχτεί να κλείσει για τον Ελβετό μάνατζερ τον σαξοφωνίστα Charles Lloyd (το κουαρτέτο του οποίου περιελάμβανε και τον Keith Jarrett στο πιάνο) στο πρώτο φεστιβάλ του Μοντρέ που θα διεξαχθεί για 3 μέρες τον Ιούνιο του 1967 στο τοπικό Καζίνο με τη συμμετοχή 1000 και πλέον θεατών. Σήμερα η διάρκειά του είναι πάνω από δύο εβδομάδες, σε πολλές σκηνές και με 200χιλιάδες θεατές να το απολαμβάνουν από όλα τα μέρη του κόσμου. Μετά τον πιανίστα Bill Evans που ηχογραφεί το βραβευμένο με Grammy Live In Montreux το 1968, το φεστιβάλ γρήγορα γίνεται γνωστό για τις ζωντανές ηχογραφήσεις με τον Miles Davis έναν από τους πιό συχνούς επισκέπτες του. Η Columbia άλλωστε έχει κυκλοφορήσει και το box : The Complete Miles Davis at Montreux με όλες τις εμφανίσεις του εκεί από το 1973 ως το 1991. Ο Nobs θυμάται ότι στη πρώτη εμφάνισή του τον πλήρωσε με μια κόκκινη Ferrari και ο μουσικός «παραπονέθηκε» για το χρώμα αφού το αγαπημένο του ήταν το μαύρο.

Το αφεντικό του Φεστιβάλ Τζαζ Μοντρε θα το βρούμε και στους στίχους του θρυλικού τραγουδιού των Deep Purple Smoke on the Water. Oι στίχοι του τραγουδιού βασίζονται σ’ ένα ατύχημα που έγινε το Δεκέμβριο του 1971 όταν το Καζίνο πιάνει φωτιά και στη σκηνή εμφανιζόταν ο Frank Jappa. Τα μέλη του γκρουπ έβλεπαν το καπνό από το ξενοδοχείο τους ενώ βρίσκονταν στη πόλη για να εμφανιστούν και να ηχογραφήσουν το Machine Head. Ο Nobs βοηθούσε ο ίδιος το κόσμο να βγεί από το χώρο και αυτές οι κινήσεις του αποτυπώνονται στους στίχους: Funky Claude was running in and out, pulling kids out the ground. Στο εσώφυλλο του δίσκου η φωτογραφία του Nobs είναι η μόνη που υπάρχει εκτος των μελών του γκρουπ.

altΠολλοί θα αναρωτιούνται τι δουλειά είχαν ροκ συγκροτήματα σε ένα τζαζ φεστιβάλ. Μέσα σε λίγα χρόνια ο Nobs αποφάσισε να διευρύνει τους ορίζοντες του φεστιβάλ ανοίγοντάς το και σε μουσικούς από τη ροκ, το μπλούζ αλλά και την world στις μέρες μας. Εκτός της Ella Fitzgerald και του Miles Davis στέγη βρήκαν και οι Bob Dylan, Prince, B.B. King, Radiohead κ.α. Ο ίδιος θεωρεί το όνομα απλά ένα ισχυρό brand name κι όχι ένα αυστηρά τζαζ event. Ένα άλλο αφεντικό αντίστοιχου φεστιβάλ, ο George Wein του αμερικάνικου Newport Jazz Festival αποκαλεί τον συνάδεφό του «έναν ακλεκτό διοργανωτή που έχει την ικανότητα να συνδυάζει πολλά μουσικά στοιχεία. Ήταν ο ίδιος το Μοντρε περισσότερο απ’ ότι εγώ είμαι το Newport» θα προσθέσει.

Το 1973 θα γίνει το αφεντικό των παραρτημάτων των δισκογραφικών Atlantic, Warner και Elektra. Επίσης στο live άλμπουμ των Jethro Tull Bursting Out (28/5/1978 Βέρνη) ο ίδιος ο Nobs ανακοινώνει από μικροφώνου «...herzlich willkommen in der Festhalle Bern!» (Welcome to the Festhall of Bern). Τη δεκαετία του 1990 συνδιοργανωτής θα είναι και ο Quincy Jones ο οποίος θα χαρακτηρίσει τον Nobs την «Rolls Royce των τζαζ φεστιβάλ». Να σημειώσουμε επίσης ότι θα τον ακούσουμε να παίζει φυσαρμόνικα στο εναρκτήριο τραγούδι του δίσκου του Chris Rea Water Sigh καθώς και τη δημόσια ανακοίνωσή του για τη προτίμησή του στο ίδιο φύλο όταν υποστήριξε το 2005 το νόμο για ίσα δικαιώματα των ομόφυλων ζευγαριών στην Ελβετία.